De Volkskrant, 07-10-2014, door Thomas Friedman (The New York Times) Vertaling: Leo Reijnen .2010

Tactiek van indamming kent beperkimngen

Tussentitel: In het huidige Midden-Oosten is 'minst slecht' het nieuwe goed

Ik beweer al geruime tijd dat het IsraŽlisch-Palestijnse conflict zich tot de bredere Oost-Westbotsing van beschavingen verhoudt als Off Broadway tot Broadway. In de marge kun je opkomende trends altijd eerst op kleinere schaal waarnemen. Dus stel ik maar weer eens de vraag: wat speelt er op dit moment Off Broadway?

Het stuk heet Indamming. Toen IsraŽl door de militanten van Hamas vanuit Gaza met een regen van raketten werd bestookt, sloeg het voornamelijk terug met artillerie en vanuit de lucht. Daarmee werden Hamas en de burgerbevolking van Gaza zo hard geraakt dat Hamas uiteindelijk instemde met een staakt-het-vuren, maar zich niet overgaf.

IsraŽl koos er zelfs bewust voor om Hamas in Gaza aan de macht te laten, want het voelde er niets voor om IsraŽlische soldaten te sturen om definitief met Hamas af te rekenen dat zou bloedige huis-tot-huis-gevechten hebben gevergd en het wilde Gaza ook niet achterlaten als een gebied zonder bestuur. Deze IsraŽlische strategie van indamming werd mede mogelijk gemaakt doordat in Egypte de regering van de Moslimbroederschap van Morsi werd vervangen door die van de Egyptische opperbevelhebber el-Sisi. De Moslimbroederschap beschouwde Hamas als bondgenoot en stond toe dat er tunnels vanuit Egypte werden gegraven om lucratieve handelswaar en raketten om op IsraŽl af te vuren naar Gaza te smokkelen. Sisi beschouwt de Moslimbroederschap als zijn aartsvijand en heeft die tunnels dichtgegooid.

Ook de door de VS geleide coalitie tegen Islamitische Staat (IS) lijkt te zijn gericht op indamming van het probleem. Aangezien noch de Amerikanen, noch de coalitiepartners bereid zijn of, tot nog toe, in het geval van het Iraakse leger en de Syrische 'gematigden' niet in staat zijn om veel grondtroepen op de been te brengen om de strijders van IS te verdrijven, vertrouwen we op de luchtmacht om te zorgen dat IS niet nog ver der oprukt en misschien zelfs wordt teruggedrongen.

Dat brengt ons bij het belangrijkste verschil tussen de indamming waarmee we de Sovjet-Unie hebben verslagen en hoe we Hamas en IS proberen in toom te houden. Wij en de IsraŽli's gebruiken allebei indamming om een probleem geÔsoleerd te houden, omdat we het in politiek opzicht en in termen van mensenlevens te duur vinden om het definitief op te lossen. Die strategie heeft echter zijn beperkingen.

Mark Mykleby, kolonel b.d. van het Korps Mariniers en nu een van de directeuren van het Laboratorium voor Strategische Innovatie aan de Case Western Reserve University, zei tegen mij: 'In de Koude Oorlog konden we de Sovjets militair indammen en zo de voorwaarden scheppen waaronder de USSR vanzelf zou instorten, maar dat was niet het hele verhaal. We hebben ook de geruÔneerde economieŽn van onze voormalige vijanden weer opgebouwd. In het geval van Gaza creŽren de IsraŽli's een automatisch tot ontwikkeling komend chronisch probleem door de Palestijnen alleen maar in te dammen.' Zonder een plan om ook de levensomstandigheden daar te verbeteren, kan dat op de lange termijn heel schadelijk zijn voor IsraŽl. Met IS doet het Westen ook iets dergelijks: de zaak indammen zonder een modern, op consensus en pluralisme gebaseerd Midden-Oosten op te bouwen dat in de plaats kan komen van IS.

Volgens Mykleby heeft indamming op de lange termijn alleen zin als je geld en politiek kapitaal investeert en zo een fatsoenlijk alternatief biedt. Dat doet IsraŽl niet, omdat Hamas weigert IsraŽls bestaansrecht te erkennen en deel uit te maken van een tweestatenoplossing. Het is ook niet duidelijk of de Palestijnen de veiligheidsgaranties kunnen bieden waar IsraŽl om vraagt.

Op Broadway zelf zijn we niet in staat om een post-IS strategie te ontwikkelen, omdat sommige coalitiepartners geen gemeenschappelijke visie hebben op SyriŽ en Irak na IS en geen democratie wensen in de regio. Daarbij zijn sommige partners, zoals Saoedi-ArabiŽ en Qatar, zelf verspreiders van de intolerante soennitische ideologie waardoor de strijders van IS zich laten inspireren. Zelfs de islamistische regering van Turkije koestert een beetje sympathie voor IS.

Kortom, in beide probleemgebieden is indamming noodzakelijk, maar niet voldoende voor stabiliteit op lange termijn. Het beste waarop we kunnen hopen zijn 'minst slechte' bondgenoten en 'minst slechte' resultaten. In het huidige Midden-Oosten is 'minst slecht' het nieuwe 'goed'.





Red.:  



Terug naar PvdA  , Politiek lijst , Politiek & Media overzicht , of naar site home .