De Volkskrant, 28-11-2014, column door Dominique Moisi. Vertaling: M. Grootveld ę Project Syndicate .2010

Een compromis sluiten met Poetin

Tussentitel: Poetins enige kracht is gelegen in Europa's zwakte

In de machtsstrijd met Rusland over Oekra´ne zijn de zwakheid en verdeeldheid van het Europees beleid net zo bemoedigend geweest voor de Russische president Vladimir Poetin als Amerika's aarzelende aanpak van SyriŰ dat was. In Europa's optreden jegens Rusland moeten drie sleutelbegrippen centraal staan: stevigheid, helderheid en de bereidheid een aanvaardbaar compromis te sluiten.

Zonder stevigheid is niets mogelijk. Europa en de VS hebben fouten gemaakt in de nasleep van de val van de Sovjet-Unie. Met name de VS kunnen worden beticht van arrogant gedrag en het onnodig vernederen van Rusland. Maar de ondergang van de Sovjet-Unie was het gevolg van een lange reeks misstappen, te beginnen met het onvermogen van het Rusland uit de tijd van vˇˇr de Sovjet-Unie om met de moderniteit overweg te kunnen. De Russische leiders van nu moeten nog steeds de confrontatie met dit onvermogen aangaan.

Door een agressieve, revisionistische houding aan te nemen heeft Poetin een historische en strategische vergissing begaan. Poetins model zou Peter de Grote geweest moeten zijn, en het had zijn ambitie moeten zijn om de toekomst van Rusland aan die van Europa te verbinden. In plaats daarvan heeft Poetin zich voor inspiratie tot Nicolaas I gewend, de meest reactionaire van de 19de-eeuwse Russische tsaren.

De mislukking van Poetins beleid wordt duidelijk als je Rusland met China vergelijkt. De kloof tussen deze twee landen is nog nooit zo groot geweest. Op de G20-top in Brisbane heeft China zijn troeven meesterlijk uitgespeeld, door de nadruk te leggen op zijn goede wil, vooral op het gebied van de klimaatverandering. Rusland leek intussen in zichzelf gekeerd - op een pathetische manier, gezien de economische gevolgen van zijn afgeslotenheid.

Poetins enige kracht is gelegen in Europa's zwakte en besluiteloosheid. En dus moet Europa ernaar streven duidelijke grenzen te stellen aan de ambities van Poetin. Gezien het dubbelzinnige gedrag van het Kremlin ligt het voor de hand dat Frankrijk tegen eerdere beloftes in geen oorlogsschip uit de Mistral-klasse kan leveren. Het is beter voor Frankrijk als onbetrouwbare wapenleverancier te worden gezien dan als onverantwoordelijke strategische speler, die louter oog heeft voor zijn handelsbelangen.

Stevigheid moet vergezeld gaan van duidelijkheid. Poetin is niet langer de leider die hij was toen hij in 2000 aan de macht kwam, en ook niet de leider die hij was in 2008, toen hij delen van GeorgiŰ bezette. Onder zijn steeds verder gecentraliseerde en autoritaire heerschappij heeft hij ultrareligieus nationalisme gecombineerd met tactieken en praktijken uit het Sovjet-tijdperk. Het is een gevaarlijke en wispelturige mix, die is gebaseerd op beginselen en methoden die de Russische imperia - zowel van de tsaren als van de Sovjets - hebben geru´neerd.

Stevigheid en helderheid zijn onontkoombaar, maar niet genoeg. Het doel kan niet eenvoudigweg het indammen van Rusland zijn. Er moet een compromis worden bereikt. De rest van de wereld heeft de samenwerking van het Kremlin nodig bij bijvoorbeeld het binnen de perken houden van Irans nucleaire ambities en het bestrijden van de Islamitische Staat.









Zolang Rusland onaanvaardbare uitkomsten blijft nastreven, vergezeld van zinspelingen op nucleair wapengekletter, zal het moeilijk zijn een compromis te bereiken. Poetin is zeker geen ideale partner om mee te proberen de twee sleutelbeginselen van het internationale recht met elkaar te verzoenen: het recht van een volk op zelfbeschikking en de heiligheid van nationale grenzen. Maar het is niet onmogelijk om dat te doen.

Ieder compromis zal zich moeten bezighouden met de toekomst van de Krim, die nu onder Russische heerschappij staat, en de onafhankelijkheid van Oekra´ne overeind moeten houden. Poetin moet ervan worden overtuigd dat hij door de Krim te bezetten Oekra´ne heeft verloren. Op hun beurt zullen de Oekra´ense leiders moeten beloven geen lid te worden van de NAVO, in ruil voor de Russische aanvaarding van het recht van Oekra´ne om zich aan te sluiten bij de Europese Unie. Daarna zouden de sancties moeten worden opgeheven, zodat alle partijen hun energie in andere prioriteiten kunnen steken, of die nu economisch of strategisch van aard zijn.

In zijn onderhandelingen met Rusland heeft Europa de troeven in handen. Maar zolang zij op armzalige wijze worden uitgespeeld, zoals dat tot nu toe is gebeurd, zal Poetin ieder spelletje blijven winnen.



Webtitel:
Poetins enige kracht is gelegen in Europa's zwakte
TT:
Het is beter voor Frankrijk als onbetrouwbare wapenleverancier te worden gezien dan als onverantwoordelijke strategische speler
In zijn onderhandelingen met Rusland heeft Europa de troeven in handen


Red.:  



Terug naar PvdA  , Politiek lijst , Politiek & Media overzicht , of naar site home .