De Volkskrant, 26-09-2014, door Olaf Tempelman .2011

Koens' beste verhalen uit een absurd land

Correspondentschappen ten oosten van de Elbe zijn doorgaans een beproefd recept tegen een saai leven. Aan de intensiteit van dat van Olaf Koens (1985), scheidend Rusland-correspondent van de Volkskrant, konden er maar weinig tippen. Zomaar een jaartje uit het Russische leven van Koens behelsde oorlogen, ontvoeringen en drinkgelagen; vliegreizen door negen tijdzones, temperaturen van -40 tot +40 en ononderbroken autoritten van dertig uur met chauffeurs die met boemboemmuziek voorkwamen dat ze in slaap vielen; spionnen van de FSB, brokstukken van een neergeschoten passagiersvliegtuig en gevangenissen met oppositieleden, Pussy Riotmeisjes en Greenpeace-activisten; Gazprommannen, rebellen, Siberische junks, ijsvissers, vergiftigde nikkel-arbeiders, orthodoxe priesters met lange baarden, de vrouw die de kaak van Hitler vond en demonstranten met het traangas nog vers in de ogen.

In januari 2014 stond Koens in de protesterende massa in een ijskoud Kiev toen zijn vrouw belde: 'Ik voel iets'. Om zes uur 's ochtends zat hij in het vliegtuig naar Moskou. Een paar uur later was hij vader van een gezonde dochter. Drie dagen zwierf hij met dozen champagne door de Russische hoofdstad. Toen begonnen de Winterspelen in Sotsji en zei de moeder van zijn kind, de rusteloze natuur van de jonge correspondent indachtig: 'Ga maar'.

Bij zo'n correspondentschap horen hectoliters aan alcoholische versnaperingen. Zoals de alcohol in dit deel van de wereld altijd nabij is, zo is de dood dat ook. Dan weer zag Koens verongelukte dronkenlappen op het asfalt die niemand weghaalde ('ze zijn toch al dood'), dan weer was hij getuige van drinkgelagen die uitliepen op vreselijke knokpartijen.

Voor de afwisseling verkende Koens dit voorjaar Moskou ook nog op lsd, geserveerd op een papiertje met het klassieke portret van Lev Tolstoj met lange grijze baard uit 1908. Dat was aan het einde van de 9de mei, toen Rusland de zeventigste verjaardag van zijn overwinning op nazi-Duitsland vierde. Twaalf vrachtvliegtuigen van de luchtmacht besproeiden de naderende wolken met neerslag met chemicaliën, zodat tijdens de festiviteiten de zon netjes scheen. (Koens: 'Er hing iets in de lucht die dag. Om precies te zijn: zilverjodide, kaliumzout, stikstof en cement.') Een beetje lsd kon daar best nog bij.

Koens trip is het slothoofdstuk van Oorlog en kermis. Maar noem dit boek, waarin hij een reeks van zijn beste reportages aan elkaar heeft geregen, gerust één lange trip waarin veel wat leeft en gist in 'het meest absurde land ter wereld' de revue passeert. Oorlog en kermis is Tolstoj on acid.

'Ik heb er niets van begrepen. Ik heb er de tijd van mijn leven gehad', schrijft Koens over de plek die hij verlaat. Een reflectief boek over deze plek schrijft hij nog weleens, als zijn baard grijs is als die van Tolstoj.



red.:  Koens Joods?


Terug naar Politiek lijst , Politiek & Media overzicht  , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]