De Volkskrant, 22-12-2017, column door Elma Drayer 30 nov.2012

Anti-IsraŽlische gevoelens

Tussentitel: Dit is een klassiekertje uit het antisemitische repertoire

Het trof dat ik juist dezer weken het nieuwe boek las van de Britse historicus Simon Schama. Dat heet Erbij horen, is het tweede deel van zijn trilogie De geschiedenis van de Joden en bestrijkt de periode 1492-1900. Ultrakort samengevat: als er al tolerantie was, dan altijd tijdelijk. Hoe Joden zich in deze eeuwen ook gedroegen, van zo min mogelijk opvallen, via voorbeeldig integreren tot compleet assimileren - steevast kwam het moment dat ze er tůch niet bij bleken te horen en de vervolging begon.

Zeker, de lage landen komen er in dit tijdvak relatief gunstig vanaf. Er waren hier pogroms noch getto's, Joden hoefden geen merktekens te dragen en de bouw van synagogen ontmoette nauwelijks weerstand. Maar zelfs deze Hollandse welwillendheid zou (zoals Schama in het derde deel ongetwijfeld zal beschrijven) uiteindelijk tijdelijk blijken te zijn.

In de vorige eeuw, zoals wij inmiddels weten, werd rond 75 procent van de Joodse Nederlanders gedeporteerd en vermoord - het hoogste percentage in West-Europa. Oftewel: zelfs hier hoorden Joden er niet zo bij dat de rest er alles aan deed om hen voor vervolging te behoeden.

Met Schama's boek vers in het geheugen kostte het weinig moeite om de commotie te doorgronden rond het incident dat op 7 december plaatsvond aan de Amsterdamse Amstelveenseweg: jongeman in camouflagevest beknuppelde in naam van zijn God de ruiten van een Joods restaurant en pikte er een IsraŽlische vlag. Tegenover de politie verklaarde hij te hebben gehandeld uit woede over de Amerikaanse erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van IsraŽl, en meer in het algemeen over het droeve lot der Palestijnen.

De afgelopen dagen legden experts, ook in de Volkskrant, haarfijn uit dat hier geen sprake kon zijn van een terroristische daad. Dat zal juridisch gezien juist zijn, een antisemitische daad was het wel degelijk - ook al beweerde de verdachte naar verluidt dat hij heus niks heeft tegen Joden, alleen tegen IsraŽl.

Wie immers lucht wil geven aan zijn anti-IsraŽlische gevoelens vervoegt zich bij IsraŽlische instanties. (Of, in dit geval, wellicht ook bij Amerikaanse.) Wie zijn woede koelt op een Joods restaurant, bedient zich van een andere logica. Die vindt het blijkbaar heel vanzelfsprekend om willekeurige Joodse doelen aan te vallen als hem niet bevalt wat Joden elders zoal uitspoken. Die beschouwt een simpele IsraŽlische vlag al als suspect, houdt Joden voor elkaar verantwoordelijk, ziet ze als allemaal hetzelfde, als ťťn monolitisch blok.

Hoe je het wendt of keert, dat is een klassiekertje uit het antisemitische repertoire. Volkomen terecht dus dat de Joodse gemeenschap hevig protesteerde toen de verdachte aanvankelijk alleen vernieling en diefstal ten laste werd gelegd.

De jongeman bleek beslist niet de enige die zijn onderscheidingsvermogen lelijk was kwijtgeraakt. Diezelfde week wierpen gemaskerde mannen in het Zweedse Gotenburg molotovcocktails naar een synagoge, ook al uit woede om Jeruzalem. (De Joodse jongeren die er een bijeenkomst hielden, moesten schuilen in de kelder.)

Trouwens, het is nog maar een paar jaar geleden dat in Amsterdam demonstranten met een migratieachtergrond ongehinderd 'alle' Joden aan het gas konden wensen. Nog korter geleden dat in Rotterdam idem demonstranten een befaamde Arabische pogromkreet scandeerden.

Is dit importantisemitisme al zorgelijk, nog zorgelijker lijkt me dat ook autochtone Europeanen hun anti-Joodse opvattingen de laatste tijd weer vrijelijk durven ventileren.

Vorige week noemde Jan Tollenaere, emeritus hoogleraar medicinale chemie van de Universiteit Utrecht, zichzelf op de Vlaamse publieke zender onbekommerd antisemiet, karakteriseerde Joden als 'parasieten' en 'nare mensen'. Tevens trok hij de omvang van de Holocaust in twijfel en zei dat 'vooral' Joden ervan willen profiteren, 'financieel ook'. Klassieker kan bijna niet.

Eveneens vorige week hieven lelieblanke voetbalsupporters voor de zoveelste keer antisemitische spreekkoren aan in het stadion. Niet voor het eerst vroeg ik me af: waarom wordt de wedstrijd in zulke gevallen niet onverbiddelijk stilgelegd? Waarom zo laks en lauw gereageerd?

Het antwoord staat in dat magistrale boek van Simon Schama.


Web:
Zorgelijk: autochtone Europeanen ventileren hun anti-Joodse opvattingen weer vrijelijk
TT:





Red.:


Naar Wetenschap en religie , Wetenschap lijst , Wetenschap overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]