De Volkskrant, 11-11-2013., door Lidy Nicolasen 2010

Profiel | Ronny Naftaniel

Burgemeester van joods Nederland

Hij was 37 jaar verbonden aan het CIDI en wist al die tijd langs alle klippen te laveren. Vriend en vijand roemen hem om zijn kalmerende invloed bij de vele conflicten rond joden en IsraŽl. Nu gaat Ronny Naftaniel met pensioen.


Toen in de nacht van 9 op 10 november 1938 in Duitsland joden werden aangevallen, synagogen in brand gingen en joodse winkels werden geplunderd, vluchtte zijn vader naar Nederland. Ronny Naftaniel (65) herdacht zaterdagnacht na 75 jaar die Kristallnacht en de vlucht van zijn vader. De herdenking valt nagenoeg samen met zijn vertrek als voorman van de joodse gemeenschap in Nederland.

Hij was Mister CIDI, de burgemeester van Joods Nederland, een enkele keer minder vleiend de 'betaalde propagandamachine van IsraŽl'. Maar vriend en vijand noemen hem zonder uitzondering de stabiele factor in woelige jaren. Warm, emotioneel, nooit opdringerig, altijd met milde ondertoon, eerlijk en goed gedocumenteerd. Hij wist het midden te houden en 37 jaar langs alle klippen te laveren, in eigen kring en daarbuiten.

Tot in de kleinste zaaltjes voerde hij debatten, die zonder uitzondering emotioneel en heftig waren, mede door de nederzettingenpolitiek van IsraŽl en het Palestijnse conflict. Naftaniel nam in beide kwesties nadrukkelijk afstand van de IsraŽlische politiek, maar hij heeft niet kunnen verhinderen dat de gemiddelde Nederlander in zijn jaren is opgeschoven van pro-IsraŽl naar pro-Palestijns.

Het Centrum Informatie en Documentatie IsraŽl (CIDI) werd in 1974 juist opgericht om die omslag voor te zijn. De Jom Kippoer oorlog was net gevoerd en de Arabische landen stelden ook tegen Nederland een olieboycot in vanwege de steun aan IsraŽl. De stemming in de Nederlandse politiek kantelde en het CIDI hoopte toen met informatie en documentatie het tij te kunnen keren. Twee jaar na de oprichting kwam Naftaniel bij het CIDI, in 1980 werd hij directeur. Hij was Amsterdammer van geboorte, cum laude afgestudeerd in bedrijfseconomie en lid van de PvdA.

'Hij is de ideale schoonzoon. Een fatsoenlijke,nette en aimabele man die met links en rechts in debat gaat', verwoordt buitenlanddeskundige Alfred Pijpers wat velen anderen desgevraagd ook zeggen. 'Zijn invloed is matigend en kalmerend. Hij wist het bootje stil te houden in woelige baren.'

Hij had toegang tot ministers, politieke partijen, overheidsinstanties, politie. Als er iets speelde, stond hij op de stoep. Of het nou om antisemitisme ging, restitutie van joods bezit of de politiek van IsraŽl. De PvdA hield hij achter de schermen bij de les toen die partij naar pro-Hamas standpunten neigde. Het verhaal gaat dat de werkgroep IsraŽlisch-Palestijnse vraagstukken werd opgedoekt omdat de PvdA hem niet in die werkgroep wilde opnemen en geen andere uitweg zag.

'Hij is een onvermoeibare lobbyist', zegt het SP-Kamerlid Harry van Bommel, die vaak tegen hem in het krijt trad. 'Dan zitten we samen in Oss of Dordrecht voor dertig mensen met groot plezier een debat te voeren. Er is weleens irritatie, of scherpte, maar nooit woede.' Friendly face of IsraŽl, noemt het VVD-Kamerlid Han ten Broeke hem. 'Ik ken heel veel joodse en niet-joodse pressiegroepen en lobbyisten en die zijn allemaal vele malen activistischer en bevooroordeelder dan hij. Hij was een rode jongen. Ik heb het gevoel dat hij trouw is gebleven aan zijn sociaal-democratische standpunten.'

Zo intensief als Naftaniel zich bemoeide met de politiek en het publieke debat, zo hield hij zich ook bezig met de gemoederen in de eigen gemeenschap. In Nederland wonen ongeveer veertigduizend joden, die grondig met elkaar van mening kunnen verschillen. De tegenstellingen tussen liberale en orthodoxe opvattingen zijn groot en de kritiek op het CIDI van beide kanten vaak scherp. Een aantal joden negeert bijvoorbeeld de afscheidsbijeenkomst van Naftaniel, omdat er geen koosjer voedsel is.

Een van hen is Lody van der Kamp, orthodox rabbijn. Naftaniel heeft goede dingen gedaan, zegt hij, maar hij heeft ook een verwarrend beeld geschapen van antisemitisme en zich ten onrechte gemengd in religieuze debatten. Toen een Wassenaarse dominee in 2005 verkondigde dat Hitlers voornemen 'de jood in ons midden definitief uit te drijven' op Bijbelse gronden berustte, klaagde Naftaniel hem aan voor antisemitisme. Van der Kamp: 'Je kunt er vraagtekens bij zetten. Het was een religieuze mening. Maar hij is een politicus, geen theoloog. Rabbijnen moeten dat debat voeren.'

Harry Polak is van de liberale joodse gemeente in Amsterdam. Hij herinnert zich het debat dat Naftaniel voerde met jonge Marokkanen over de Arabische Lente bij het jongerencentrum Argan. 'In no time ging het niet meer over de Arabische lente, maar over het Palestijns-IsraŽlisch conflict. Hij doorstond het debat met glans en op argumenten.'

'Het is geen baan, het is een roeping', zegt zijn opvolgster Esther Voet. Zelf twitterde Naftaniel vrijdag: 'Vandaag is mijn laatste werkdag bij CIDI. Dat voelt wel raar na meer dan 37 jaar.


Tussentitel:
CIDI bestaat 40 jaar

Het CIDI (Centrum Informatie en Documentatie IsraŽl) viert vandaag het 40-jarig bestaan. Er zal ook afscheid worden genomen van Ronny Naftaniel. Van 1980 tot 2013 was hij als directeur het gezicht van de organisatie die in Nederland de joodse belangen behartigt. In 1976 kwam hij in dienst van het CIDI. Naftaniel gaat met pensioen. Zijn opvolger is Esther Voet, oud-hoofdredacteur van het Nieuw IsraŽlisch Weekblad.




Naar Cultuur, gelijkheid , Albanese cultuur , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]