De Volkskrant, 12-09-2013, van verslaggever Jaap Stam 2010

Amsterdam doodsbang voor 'Who's afraid...'

Twee vernietigende rapporten over de restauratie van het schilderij Who's Afraid of Red, Yellow and Blue III moeten openbaar worden gemaakt. Amsterdam vreest de furie van de erven-Goldreyer, de restaurator.

Tussentitel: 100 miljoen aan schadevergoeding eiste Goldreyer in de jaren negentig van Amsterdam, omdat zijn naam te grabbel zou zijn gegooid.
Hoeveel lagen heeft Goldreyer erop gesmeerd? We weten het straks - Jhim Lamoree - kunsthistoricus en journalist

De gemeente Amsterdam moet binnen zes weken twee rapporten openbaar maken over de beruchte restauratie van het schilderij Who's Afraid of Red, Yellow and Blue III van de Amerikaan Barnett Newman. Dat heeft de Raad van State woensdag beslist.

Amsterdam weigerde tot nu toe de rapporten van het Nederlands Forensisch Instituut vrij te geven uit vrees voor schadeclaims van de erven van de Amerikaanse restaurator Daniel Goldreyer.

Who's Afraid of Red, Yellow and Blue III werd in 1986 aan flarden gesneden door een man met een stanleymes. De vandaal vond het doek in het Stedelijk Museum een aanfluiting voor de kunst. Toen het schilderij in 1991 terugkwam uit Goldreyers restauratie-atelier in New York, bleek dat het vrijwel in zijn geheel was overschilderd. Vermoedelijk met een verfroller, aldus onderzoekers van het Gerechtelijk Laboratorium, de voorloper van het Nederlands Forensisch Instituut. En met alkydverf, ordinaire huisschildersverf.

De restaurator heeft dat altijd ontkend. Hij zei dat hij met een penseel twee miljoen stipjes had gezet, analoog aan Newmans werkwijze, met hetzelfde materiaal als Newman had gebruikt.

De internationaal vermaarde restauratiedeskundige Ernst van de Wetering sprak van 'een karikatuur van het oorspronkelijke schilderij'. Hij vond dat het Stedelijk 'schaamteloos te grazen was genomen'.

Goldreyer sloeg terug met torenhoge schadeclaims omdat zijn naam te grabbel werd gegooid. Alleen al van ex-Stedelijk-directeur Wim Beeren eiste hij een kleine 20 miljoen euro, omdat die het doek na restauratie 'invalide' had genoemd. In het contract stond dat hij zich niet kritisch over het herstel mocht uitlaten.

Amsterdam, dat een claim wegens wanprestatie indiende, bewaart slechte herinneringen aan de vijf jaar slepende juridische strijd met Goldreyer. Voor de rechtbank in New York kwamen zij in 1997 uiteindelijk tot een schikking, waarbij Amsterdam 77 duizend euro moest betalen.

Goldreyer liet zijn schadeclaims vallen, in totaal een kleine 100 miljoen euro. Amsterdam trok zijn claim van 4,5 miljoen euro in. Overeengekomen werd dat de gemeente zich niet meer kritisch zou uitlaten over de restauratie. Dat is de reden waarom Amsterdam zich tot aan de hoogste rechter heeft verzet tegen openbaarmaking van de rapporten.

Amsterdam moet knarsetandend hebben geschikt, voortzetten van de procedures zou nog meer geld hebben gekost. Nog steeds gaan alle alarmbellen in het Amsterdamse stadhuis af als de naam Goldreyer valt. De juristen van de gemeente hadden destijds het idee dat ze in een Amerikaanse advocatenserie waren beland. Ze moesten het opnemen tegen een overmacht aan gehaaide Amerikaanse advocaten.

Who's Afraid of Red, Yellow and Blue III is sinds de restauratie nog slechts een keer te zien geweest, bij een tijdelijke tentoonstelling.

'We zullen eindelijk te weten komen hoe het precies is gerestaureerd', zegt kunsthistoricus en journalist Jhim Lamoree. Drie jaar geleden zette hij zijn zinnen op de rapporten. Hij stapte naar de rechter toen Amsterdam ze niet wilde geven. 'De conclusies zijn goeddeels bekend, maar de duivel zit in de details. Hoeveel lagen verf heeft Goldreyer erop gesmeerd? Welke verf? Dermate agressief spul dat de verflagen van Newman zijn aangetast? Is de kleur rood dezelfde als die Newman heeft gebruikt?'




Naar Cultuur, gelijkheid , Albanese cultuur , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]