De Volkskrant, 09-11-2011, tv-recensie, door Jean-Pierre Geelen 2010

Vriend

Tussentitel: ‘Arnon is een driedubbeldwars overgehaalde terriėr. Bikkelhard, van binnen en van buiten’

Documentairemaker David Kleijwegt maakte een portret van zijn 'vriend' Arnon Grunberg. Hij werd voor Het uur van de wolf (VPRO) ontvangen in een hotelkamer, om de hoek van Grunbergs woning. Dat was niet beledigend bedoeld, aldus Grunberg, maar: 'Er is wel een grens tussen openbaar en privé'.

Zozeer zelfs, dat Kleijwegt ook zonder camera de woning niet was binnengekomen: dat domein is voorbehouden 'aan degenen met wie ik seks heb gehad'.

Hoeveel vrienden heeft Arnon Grunberg? Het lijkt op het eerste gezicht zo'n typische televisievraag in een tijd waarin de persoonlijkheidscultus rond elk tv-hoofd hoogtij viert. In dit geval was het een gepaste vraag, om meerdere redenen. 'Vriendschap' was het thema waarmee Grunberg zijn 35'ste en zijn 40'ste verjaardag vierde. Die laatste viering vond plaats in het Argentijnse Salta, Grunberg betaalde de vliegtickets voor zo'n honderd genodigde 'vrienden'. Onder hen ook David Kleijwegt, die het verjaardagsfeest als uitgangspunt koos voor zijn intrigerende documentaire.

Al snel werd duidelijk dat vriendschap in het geval van Grunberg een nogal diffuus begrip is. 'Hij is meer van de zakelijke contacten en relaties', aldus een van de genodigden.

Het raadsel Grunberg en de wereld speelde door de hele film. Met de ene vriendin had hij vier jaar een relatie, nu was ze zijn chauffeur. De andere vriendin was 22-jarige studente in Leiden, en beheerde 'zijn' paard Floris. Sinds een jaar hebben ze 'iets' met elkaar. Maar ja, toen moest Grunberg nog 40 worden, een grens die het leeftijdverschil beslissend kon beļnvloeden, dacht ze.

Mozes ('Ik ben zijn enige vriend!'): 'Hij is een driedubbeldwarsovergehaalde terriėr. Bikkelhard, van binnen en van buiten.'

Aan zijn 'vriend' Kleijwegt bekende de schrijver dat hij niet zo'n 'hartuitstorter' is. 'Je denkt dat het oplucht, maar mijn ervaring is dat het er alleen maar moeilijker en erger op wordt. Als iemand je verkeerd begrijpt, levert dat dubbele frustratie op en is het probleem alleen maar groter geworden.' En: je hart uitstoten kon ook tegen je gebruikt worden, door vrienden.

In het hotel om de hoek van zijn woning sprak Grunberg met zijn 'vriend' over de liefde. Het eerste dat bij dat woord in hem opkwam, was 'verantwoordelijkheid', en 'zorg'. Maar dat werd overstemd door 'schrijven'.

Conclusie: 'Als vriendin kom je nooit op de eerste plaats. En op de tweede plaats staat zijn moeder. Grunberg: 'Maar plaats 3 is ook eervol'.

Kleijwegt had geprobeerd 'een onsentimentele film' te maken. Dat is gelukt. In de VPRO-gids van deze week interviewde Grunberg zijn 'vriend' Kleijwegt. 'Mijn grootste angst is dat ik na voltooiing van de film te gast zou zijn bij De wereld draait door en dat de eerste vraag zou luiden: "Zeg eens eerlijk, hoe is hij nou in het echt?".'

Kleijwegt hoefde niet bang te zijn: hij zat niet in DWDD, hoe Grunberg in het echt is, bleef keurig in nevelen gehuld.

Gaat het mensen iets aan wie ik echt ben, vraagt Grunberg zich in datzelfde interview af. Misschien wel niet, eenvoudig omdat het antwoord niet bestaat.

Bijzonder was dat Grunbergs moeder Hannelore aan het woord kwam. Zij en zoon Arnon bellen zes keer per dag met elkaar. Of hij veel van haar had, vroeg Kleijwegt haar. Moeder: 'Dat weet ik eigenlijk niet'.

De 'echte' Arnon Grunberg bestaat niet.
 

IRP:   Uitzending Uur van de Wolf, VPRO, 08-11-2011  uitleg of detail
 


Naar Cultuur, gelijkheid , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]