De Volkskrant, 03-05-2013, door Ron Ritzen is filosoof en jurist. .2010

Joodse gemeenschap is erg gevoelig voor kritiek

De joodse gemeenschap zou niet elke serieuze kanttekening bij haar godsdienst moeten afdoen als antisemitisme.

Tussentitel: Waarom de nazi's van stal halen in een debat over besnijdenis?

Afgelopen week was er commotie in de joodse gemeenschap. Eerst over het feit dat het afscheidsevenement van Beatrix op de heiligste dag voor joden werd gepland en daarna over het feit dat Willem-Alexander en Máxima in hun tv-interview geen afstand hadden genomen van de rol van Zorreguieta in het Videlaregime, dat een antisemitisch karakter had. In dezelfde week volgde nog een irritatie. Dit keer ging het om het karakter van de Nationale Dodenherdenking. De joodse gemeenschap, meldde Hans Vuijsje (O&D, 1 mei), is diep gekwetst omdat die herdenking steeds meer een algemeen karakter krijgt.

Dat daarover een discussie plaatsvindt en ook mag plaatsvinden, is terecht. Helaas is de bijdrage van Vuijsje juist gericht op het blokkeren van die discussie. Alle argumenten die pleiten voor een algemeen karakter veegt hij van tafel door ze te linken aan antisemitisme. Dat bijna de hele joodse gemeenschap vindt dat in Nederland sprake is van antisemitisme, wijt hij indirect onder meer aan de verruwing van omgangsvormen ('je zegt wat je denkt') en aan de fundamentalistische atheïsten, die onder meer tegen jongensbesnijdenis zijn en daarbij elk gevoel voor nuance missen. Dat verband wordt door hem overigens enkel geponeerd, zonder dat hij dit ook maar enigszins hard maakt.

Er is nog een ander storend element. Iets wat tot een constructieve dialoog zou kunnen leiden, wordt door Vuijsje vakkundig de grond in geboord. Dat verwijt geldt niet alleen Vuijsje, maar ook veel (al dan niet zelfbenoemde) woordvoerders van de joodse gemeenschap. De afgelopen jaren wordt elke serieuze kanttekening die bij de joodse godsdienst of traditie wordt geplaatst, vrijwel direct afgedaan als een opleving of een uiting van antisemitisme.

Zo legde de joodse besnijder Loonstein in de uitzending van Brandpunt van 10 maart een link tussen een verbod op besnijdenis en jodenvervolging. 'Dat is gewoon zo', was zijn onderbouwing.

Daarmee is elke dialoog op voorhand zinloos. Loonstein bevond zich in goed gezelschap van de secretaris van de Duitse Centrale Raad van Joden, Stephan Kramers. Ook hij haalde in de besnijdenisdiscussie het nationaal-socialisme van stal. De Berlijnse rabbijn Ehrenberg meldde dat juist Duitsland gezien zijn naziverleden voorzichtig moest zijn, en dat de uitspraak van de Keulse rechter - die een besnijdenisverbod oplegde - de dood van het jodendom betekende. Ariel Muzicant, erevoorzitter van de joodse religieuze gemeente in Wenen, zei in de Oostenrijkse media dat een verbod op besnijdenis 'te vergelijken is met een poging van een nieuwe Shoah, een vernietiging van het joodse volk, dit keer met culturele middelen'.

In de discussie over de identificatieplicht zagen we hetzelfde. Het gerechtshof in Den Haag oordeelde in 2010 dat een orthodox-joodse man terecht een boete van 60 euro had gekregen omdat hij - op een zaterdag - zijn identiteitskaart niet kon tonen; de joodse wetten schrijven voor dat een mens op sabbat niets op zijn lichaam mag dragen behalve kleding. De afkeurende reacties op de veroordeling volgden snel. 'De vraag of een jood op sabbat wel of geen identiteitsbewijs bij zich moet dragen, speelde ook in nazi-Duitsland', reageerde voorzitter Pinchas Goldschmidt van de Conferentie van Europese Rabbijnen in The Jerusalem Post.

Ook in joodse kringen is er hier en daar kritiek te horen op de wijze waarop deze discussies soms gevoerd worden. In Nederland uitte David Serphos, communicatie-adviseur en oud-directeur van de Joodse Gemeente Amsterdam, onlangs nog kritiek op het optreden van Loonstein in Brandpunt. Diens 'godwins' noemde Serphos - terecht - grote flaters.

Datzelfde verwijt kan men ook Hans Vuijsje maken. Hij wijst in zijn stuk in de Volkskrant van 1 mei op de kwalijke kant van verruwing in het maatschappelijk debat en linkt vervolgens andersdenkenden aan antisemitisme. Dat heeft met een integere discussie niets van doen.




IRP:   


Naar Cultuur, gelijkheid , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]