De Volkskrant, 12-11-2013, door Edward Wong (The New York Times) 2010

Reportage | Onderzoeksjournalistiek

'Zelfcensuur Bloomberg in China'

Angst voor de Chinese autoriteiten beÔnvloedt de westerse verslaggeving over het land, zeggen journalisten van persbureau Bloomberg. Onthullingen worden weggemoffeld.


Eind oktober viel de beslissing tijdens een telefonische vergadering met deelnemers in New York en Hong Kong. Matthew Winkler, al jarenlang hoofdredacteur van het wereldwijd opererende financiŽle persbureau Bloomberg News, vertelde vanuit New York aan zijn vier verslaggevers in Hong Kong dat hun onderzoeksjournalistieke verhaal over China niet zou worden gepubliceerd. In het verhaal, waaraan zij een jaar hadden gewerkt, gingen zij gedetailleerd in op de verborgen financiŽle banden tussen een zakentycoon, een van de rijkste inwoners van het land, en leden van de absolute politieke top, het 'Staande Comitť' van het Politburo.

Winkler motiveerde zijn beslissing met een verwijzing naar de zelfcensuur van buitenlandse persbureaus die vanuit nazi-Duitsland wilden blijven berichten. 'Hij zei: 'Als we dit verhaal brengen, worden we China uitgegooid',' aldus de Bloomberg-journalisten. Nog geen week later werd een tweede onthulling 'dood' verklaard. Dat ging over kinderen van hoge Chinese leiders die banen bij Amerikaanse zakenbanken kregen. De banken, waaronder JP Morgan, zouden de banen vergeven om zo zakelijke deals in China te kunnen doen.

Desgevraagd reageert Winkler ontkennend: 'Dit is niet waar. De verhalen waar het om gaat, zijn niet van de baan.' Maar de hoofdredacteur en hooggeplaatste Bloomberg-managers weigeren in te gaan op de gesprekken die met de betrokken journalisten in Hong Kong zijn gevoerd. Zij stellen dat 'agressieve journalistiek' over China nog steeds deel uitmaakt van hun beleid.

Een jaar geleden kwam Bloomberg, dat is opgericht door de vertrekkend burgemeester van New York, Michael Bloomberg, openlijk in conflict met de Chinese leiders. Het persbureau publiceerde toen een verhaal over het enorme familievermogen van de nieuwe leider, Xi Jinping. Dat leidde tot grote woede bij de regering. Chinese officials hebben herhaaldelijk aangegeven dat met berichtgeving over de rijkdom en het persoonlijk leven van de leiders een 'rode lijn' wordt overschreden.

Sinds de publicatie van dat verhaal heeft Bloomberg het zowel zakelijk als journalistiek zwaar in China. De website van het bedrijf werd al kort voor de publicatie op zwart gezet en is tot op de dag van vandaag niet toegankelijk.

Ook hebben nieuwe journalisten van het bedrijf geen verblijfsvergunning gekregen. Bovendien gaat het een stuk minder met de kernactiviteit: de verkoop van abonnementen op Bloomberg-terminals met hun financiŽle informatie aan Chinese staatsbedrijven. Die hebben van de autoriteiten de opdracht gekregen geen jaarabonnementen ŗ 15 duizend euro per stuk meer te kopen. Wel kreeg Bloomberg deze zomer een vergunning voor nog eens twee jaar om door te gaan met zijn financiŽle dienstverlening. Dat de zakelijke belangen in China groot zijn, blijkt uit het reisgedrag van de bedrijfstop. Bestuursvoorzitter Daniel Doctoroff gaat deze maand naar China en oprichter Michael Bloomberg zal er in januari heen reizen om er 'enkele lezingen te geven namens het bedrijf'.

Een aantal Bloombergwerknemers heeft nu de indruk dat hun bedrijf niet langer bereid is om over de 'rode lijn' te gaan die de autoriteiten hebben aangegeven. In het telefonisch overleg met zijn journalisten maakte hoofdredacteur Winkler duidelijk dat het hem niet ging om de omzet van het bedrijf, maar om de mogelijkheid de China-verslaggeving te kunnen voortzetten. 'Hij zei dat hij naar voorbeelden keek van hoe nieuwsorganisaties hadden gewerkt in nazi-Duitsland; hoe ze hadden kunnen blijven berichten in zo'n omgeving'. Voor de goede verstaanders was het duidelijk: er was geen kans op publicatie van het verhaal over de tycoon. Zijn toehoorders kregen sterk de indruk dat het de bedoeling was een stap terug te doen in de verslaggeving.

Met zijn eerdere onderzoeksjournalistiek over China wist Bloomberg journalistieke prijzen te winnen. De journalisten Michael Forsythe en Shai Oster, die het onthullende verhaal over het familievermogen van Xi Jinping schreven, waren ook betrokken bij het verhaal over de tycoon.

Het verhaal kreeg aanvankelijk enthousiaste reacties van het New Yorkse hoofkantoor, ook van een bedrijfsjurist. Die had begin oktober slechts enkele kleine suggesties, net als hoofdredacteur Winkler. Maar eind oktober veranderde de sfeer. Toen heette het vanuit New York dat het artikel niet echt onthullend was. 'Ze deden hun best de indruk te wekken dat er journalistieke en geen politieke redenen waren om het verhaal te killen', aldus een Bloomberg-medewerker. De beslissing om niet te publiceren motiveerde Winkler uiteindelijk met zijn verwijzing naar nazi-Duisland.


Tussenstuk:
Site NYT op zwart

Bloomberg is niet het enige medium dat in China onder druk is gekomen. Ook The New York Times heeft last met de Chinese autoriteiten gekregen, na de publicatie van een verhaal over het familievermogen van voormalig premier Wen Jiabao. Dat leidde vorig jaar oktober tot het op zwart gaan van de site van de krant. Daarnaast kreeg de krant geen verblijfsvergunningen meer voor nieuwe correspondenten.


Red:   Die kop: onderzoeksjournalistiek: je reinste propaganda
Matt Winkler : joods uitleg of detail

Naar Wetenschap en religie , Wetenschap lijst , Wetenschap overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]