De Volkskrant, 06-11-2013, door KEYVAN SHABAZI
is cultureel psycholoog en adviseur in Den Haag.
.2010

Dreiging confrontatie met Iran reŽler dan ooit

De onderhandelingen met de VS ten spijt, wordt Iran volgens IsraŽl binnen enkele maanden een de facto kernmacht.

Tussentitel: Een acceptabel akkoord in GenŤve voor Iran ťn IsraŽl lijkt buiten bereik

Op 7 en 8 november vindt in GenŤve de tweede ronde van onderhandelingen plaats over de nucleaire ambities van Iran. Rohani, de nieuwe president van het islamitische bewind, heeft bij zijn aantreden aangekondigd de al 10 jaar durende onderhandelingen binnen enkele maanden tot een goed einde te brengen. De gesprekken met Iran worden gevoerd door de permanente leden van de Veiligheidsraad (VS, China, Rusland, Groot-BrittanniŽ, Frankrijk) en Duitsland. Er is echter ook een onzichtbare stoel aan tafel, waarop een belangrijke deelnemer plaatsneemt. Deze onzichtbare deelnemer zal uiteindelijk bepalen of de onderhandelingen succesvol zullen zijn. De stoel behoort toe aan IsraŽl. Zolang de nucleaire dreiging vanuit Iran voortduurt, zal IsraŽl niet akkoord gaan met een verdrag. Hoewel de zichtbare onderhandelaars overlopen van optimisme is de dreiging van een militaire confrontatie reŽler dan ooit.

De geopolitieke kaart in het Midden-Oosten is de laatste jaren drastisch gewijzigd. De sjiitische theocratie in Iran is dť grote winnaar van de Amerikaanse 'War on Terror', die is gericht tegen wahabieten en takfiri's. De interventies in Afghanistan en Irak hebben de Taliban en Saddam Hoessein, de twee grootste regionale tegenmachten van Iran, verdreven. In het geval van Irak is nu de macht feitelijk in handen van de sjiitische leiders die onder Saddam in Iran in ballingschap waren. Er wordt gezegd dat de machtigste man in Irak niet premier Al-Maliki, maar majoor Qasem Sleimani is. Hij is de commandant van de Ghods-divisie van de Iraanse Revolutionaire Garde die in Bagdad residentie houdt. Deze divisie is belast met de export van de islamitische revolutie.

Feitelijk beschikken de Iraanse leiders over een sjiitische as die via Irak, SyriŽ en Libanon tot aan de IsraŽlische grenzen reikt. Daarbij is de cultivering van vijandschap tegen Amerika en IsraŽl hun brandstof voor meer macht en invloed in de regio.

Deze as is niet alleen een bedreiging voor IsraŽl. Ook Saoedi-ArabiŽ en de kleinere Arabische staten aan de Perzische Golf voelen zich allerminst prettig bij deze nieuwe machtsverhoudingen. Om de hegemonie in het Midden-Oosten is Iran in een felle concurrentiestrijd gewikkeld met de SaoediŽrs. De uit Iran geregisseerde onrust onder de sjiitische bevolkingsgroepen in Jemen en Bahrein hebben de SaoediŽrs al eerder beantwoord met militaire interventie en royale financiŽle steun aan de soennitische regeringen van deze landen. In Libanon steunen Saoedi's zowaar elke groepering die tegenwicht kan bieden aan Hezbollah. Naar schatting steunt Iran dit terroristisch legertje met honderden miljoen dollar per jaar. De SaoediŽrs bewapenen en financieren de Syrische rebellen. Daartegenover heeft Iran sinds het begin van de burgeroorlog miljarden dollars geÔnvesteerd in de directe militaire en financiŽle steun aan Assad.

De actuele geopolitieke verhoudingen in de regio hebben ook nieuwe en verrassende bondgenootschappen opgeleverd. Het toeval wil dat de kortste route voor de IsraŽlische gevechtsvliegtuigen, om de Iraanse nucleaire installaties te bereiken over Saoedische woestijn gaat. Beide landen hebben al aangegeven geen genoegen te zullen nemen met een verdrag waarbij Iran mag doorgaan met laagpercentageverrijking voor civiel gebruik.

IsraŽl beklemtoont dat Iran binnen enkele maanden technologisch het 'break out'-punt zal bereiken. Dat is het moment waarop het land in staat zal zijn binnen enkele weken laag verrijkt uranium om te zetten in geschikt materiaal voor een nucleaire bom. In zo'n situatie beschikt Iran over alle ingrediŽnten ťn het bouwpakket voor een atoombom, terwijl het formeel geen bom heeft. Dit maakt Iran de facto een atoommacht. Daarom is elke vorm van verrijking in Iran een rode lijn voor IsraŽl. Men verklaart de plotselinge onderhandelingsbereidheid van Iran uit het feit dat het 'break out'-punt bijna is bereikt. Het is veelzeggend dat voor de Iraanse onderhandelaars een compromis waarbij verrijking buiten Iran plaatsvindt, onbespreekbaar is.

Afgelopen week kon de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken in een zeven uur durend gesprek premier Netanyahu niet overtuigen. IsraŽl loopt bij een dreiging om haar bestaan niet aan de leiband van Amerika. Ook SaoediŽrs hebben al eerder laten zien dat ze in staat zijn hun wegen te scheiden van de Amerikanen als het gaat om eigen positie in de regio. Hun steun aan de militaire coup in Egypte, tegen het zere been van het Witte Huis, is hier een bewijs van.

Een akkoord in GenŤve, dat zowel voor Iran aanvaardbaar is, als voor de tegenpartij op de onzichtbare stoel, lijkt buiten bereik. Een akkoord van de zichtbare onderhandelaars met Iran, waar IsraŽl niet mee kan leven, kan alsnog sneuvelen in het Amerikaanse Congres. De machtige IsraŽlische lobby is al druk doende om resoluties in stemming te brengen voor de verzwaring van de economische sancties tegen Iran. Met het 'break out'-punt in zicht, kan een oorlog alleen worden voorkomen door een Iraanse knieval, waarbij de veiligheid van de staat IsraŽl volledig is gegarandeerd.




Naar Wetenschap en religie , Wetenschap lijst , Wetenschap overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]