De Volkskrant, .2010

Onvermoeibaar raadsman van het juridische argument



11/04/06, 02:46

Hij is geen advocaat van de soundbites. Knoops is er voor zijn cliënt, voor een goed verloop van de rechtspraak.... .

.

De vader van Joes Kloppenburg kon nauwelijks aanzien hoe advocaat Geert-Jan Knoops de moordenaar van zijn zoon verdedigde. In de rechtszaal nuanceerde de strafpleiter het beeld van ‘zinloos geweld’ en wees op het ontbreken van opzet bij de verdachte. .

‘Op dat moment dacht ik: wat een mooipraterij’, zegt Jan Kloppenburg. ‘Maar later realiseerde ik me dat Knoops gewoon zijn werk deed. Na de rechtszaak heb ik hem een hand gegeven en mijn waardering voor hem uitgesproken.’.

Knoops – thans betrokken bij de Deventer moordzaak – is een topadvocaat. Maar toch is hij altijd bescheiden en beleefd. Dat is geen pose. Als jongen was hij al zo..

Gerardus Godefridus Johannes Knoops werd in 1960 geboren in Eindhoven. Hij groeide op in een middenklassegezin. Als jongen voetbalde hij op straat en beoefende hij veel sporten: atletiek, turnen, hockey, judo, karate, zwemmen en duiken. Hij wilde, zegt hij, zijn grenzen verkennen..

Op school viel hij niet op, zegt Jacques van der Linden. Vier jaar zaten ze naast elkaar, op de havo. ‘Geert-Jan was een aardige, degelijke jongen, met gevoel voor humor.’ Een vriendinnetje had hij niet. ‘Hij was echt heel stil.’.

De onopvallende jongen vervulde zijn dienstplicht als officier bij de mariniers. Volgens Willem Prins, destijds kapitein, was Knoops een natuurtalent. Dat bleek tijdens zware oefeningen in de Schotse bergen en de Noorse kou. ‘Geert-Jan is lichamelijk ongelooflijk sterk. Hij is niet klein te krijgen en blijft altijd rustig.’.

Knoops is nog steeds reserve-officier. Zijn hart ligt bij de manschappen, stelt advocaat Cees Korvinus, die twee jaar met hem samenwerkte. ‘Als ik met hem sprak over de mariniers, kreeg hij glimmende ogen. ’ Toch is Knoops niet militaristisch. ‘Zijn passie ligt bij de taak van de mariniers: reddend optreden en de vrede handhaven.’.

Eigenlijk wilde Knoops zeebioloog worden, maar tijdens zijn dienstplicht kreeg hij belangstelling voor het recht. Dat gebeurde toen hij soldaten bijstond voor de krijgsraad. Hij tekende niet bij, maar ging rechten studeren..

Na zijn studie liep hij stage op het advocatenkantoor van Cees Boskamp, waar hij al snel een grote zaak kreeg toegewezen. Als ‘broekie’ stond hij te pleiten naast Piet Doedens, Jan Boone en Theo Hiddema. Zijn cliënt werd als enige vrijgesproken. ‘Hij was een beetje schuchter, want alles was nieuw voor hem’, zegt Boskamp. ‘Maar hij was een goed jurist. Ik vond het jammer dat hij vertrok.’.

Bij zijn nieuwe werkgever, Max Moszkowicz, kreeg Knoops een relatie met Carry Hamburger. In 1993 trouwde hij met de juriste, die drie kinderen had (de jongste was toen acht) uit een vorig huwelijk. Het stel begon een eigen kantoor en is sindsdien onafscheidelijk. Ze doen alle zaken samen en vullen elkaar goed aan: hij is meer filosofisch ingesteld, zij is praktischer..

Door zijn vrouw kwam Geert-Jan Knoops in aanraking met het joodse geloof. De van huis uit katholieke Brabander eet tegenwoordig koosjer en werkt in principe niet op zaterdag, maar bezoekt hij de synagoge. De strafpleiter heeft sympathie voor het joodse volk. Katholieken doen volgens Knoops wat ze is opgedragen, zonder zich af te vragen waarom. In het joodse geloof is meer aandacht voor het debat en is de afstand met de spirituele leider kleiner..

Met rabbijn Raphael Evers spreekt Knoops vaak over juridische vraagstukken. Evers: ‘Het joodse recht eist heel sterke bewijzen. Daaraan schort het soms in het Nederlandse systeem. Hij is daar nog alerter op geworden.’.

De strafpleiter won geruchtmakende rechtszaken. Marinier EricO. werd vrijgesproken, net als de ‘twee van Putten’: Wilco Viets en Herman du Bois. Ze kregen samen een schadevergoeding van 1,8 miljoen euro, omdat ze zeven jaar onschuldig hadden gezeten..

‘We hebben veel advocaten gehad, maar meneer Knoops zag mogelijkheden die anderen over het hoofd hadden gezien’, vertelt Anja du Bois. Ze is de strafpleiter dankbaar voor zijn hulp in de Puttense moordzaak, maar heeft bijna geen contact meer. ‘Het is een lieve man, maar hij bleef zakelijk. Hij gebruikte nooit onze voornamen.’.

Hij is formeel en saai, vinden sommige strafpleiters. ‘Ik zou niet weten hoe ik een feestje met hem door zou moeten komen’, zei Jan Boone ooit in Het Parool. Knoops vindt zichzelf niet saai. Hij gaat mee op oefening met de mariniers en doet in zijn (schaarse) vrije tijd aan bergbeklimmen, diepzeeduiken, sportvliegen en zeilen..

Er is meer kritiek. ‘Meneer Knoops is te voorzichtig, hij moet het Openbaar Ministerie harder aanpakken’, vindt Wanda Waisvisz. Zij zet zich in voor de vrijlating van Ernest Louwes, die is veroordeeld in de Deventer moordzaak. Ook Maurice de Hond, die op eigen initiatief de affaire heeft onderzocht, is kritisch. ‘Hij is een hoogwaardige jurist, maar zijn presentatie kan beter. Ik wil soundbites horen, geen formele, juridische argumenten. En hij heeft geen straatvechtersmentaliteit. Soms heb je die wel nodig.’.

Rabbijn Evers is het daar niet mee eens. ‘Rechters zijn niet onder de indruk van straatvechters.’ Zijn stijl en uiterlijk maken Knoops juist geloofwaardig in de rechtszaal, vindt ook strafpleiter Theo Hiddema. ‘Hij is geschapen om uit te blinken in het huidige klimaat. Advocaten worden steeds meer vereenzelvigd met hun cliënten. Maar voor hem geldt dat niet. De deugd spat hem uit de ogen.’.

Dat wordt weerspiegeld in zijn cliënten. Knoops verdedigt geen grote drugscriminelen, maar mensen die hun veroordeling aanvechten bij de Hoge Raad. Een groot deel van zijn tijd is hij kwijt met het bijstaan van verdachten voor de tribunalen van Rwanda, Joegoslavië en Sierra Leone. Hij kiest zaken die een intellectuele uitdaging zijn en wil zijn cliënten, schuldig of niet, bijstaan in hun strijd tegen machtige instanties. ‘Bij de tribunalen walst de machine van de Verenigde Naties over de verdachte heen’, zegt Knoops. ‘Als verdediging moet je daar tegenop boksen.’.

In het door een burgeroorlog verscheurde Sierra Leone leidt hij een advocatenteam dat een korporaal verdedigt die wordt verdacht van misdaden tegen de menselijkheid. Hoewel hij er heel weinig aan verdient, is de strafpleiter al negen keer in het Afrikaanse land geweest – meestal samen met zijn vrouw. Hun doel is het opbouwen van een nieuw rechtssysteem. Als het tijdelijke tribunaal is vertrokken, willen ze iets nalaten aan de bevolking van Sierra Leone..

Geert-Jan Knoops is een idealist. Sommige cliënten helpt hij gratis, zoals Machiel Kuijt, die al bijna negen jaar in een Thaise gevangenis zit voor vermeende betrokkenheid bij drugshandel. Knoops rijdt in een tweedehands auto en doet veel zaken tegen een laag tarief. Meer kan niet: zijn medewerkers en zijn kantoor in Amsterdam-Zuid moeten betaald worden..

De advocatuur is naar zijn idee te vluchtig. Hij doet veel andere dingen. In 2002 richtte Knoops het Forensic Sciences Expert Centre op: een onafhankelijk bureau dat gespecialiseerd is in wetenschappelijk en juridisch onderzoek. Het bureau biedt advocaten toegang tot experts. Dat is hard nodig, want het OM heeft een voorsprong op dat gebied..

Zijn hart ligt ook bij de wetenschap. Hij is maar liefst twee keer gepromoveerd en deze zomer publiceert hij alweer zijn zevende boek. Hij wil zoveel mogelijk kennis overdragen. Sinds een paar jaar is hij hoogleraar (internationaal) strafrecht in Utrecht. ‘Hij heeft een echte wetenschappelijke manier van denken’, vindt Nanda Tulner, programmamanager bij de faculteit rechten. .

Knoops heeft ooit overwogen te stoppen met de advocatuur, maar dat doet hij niet. Hij vindt dat academici moeten weten wat er in de praktijk gebeurt. En zijn zaken laten hem niet los. Machiel Kuijt, Ernest Louwes en anderen blijven een beroep doen op zijn intellect en zijn niet aflatende inzet ..

‘Hij is een soort marinier onder de juristen, die feiten tot op het bot onderzoekt’, stelt Evers, inmiddels generaal-majoor der mariniers b.d. Rabijn Prins is het met hem eens. ‘Knoops gaat door waar anderen afhaken.’ Dat maakt hem een hele taaie tegenstander voor het OM..

Strafpleiter Hiddema roemt zijn tactiek in de Deventer moordzaak. ‘90 Procent van Nederland gelooft nu dat Louwes onschuldig is. Waarom? Knoops blijft rustig en komt steeds met iets nieuws, dat de positie van het OM verder ondergraaft. Hij drijft justitie tot wanhoop. Je ziet ze denken: daar komt hij weer!’



Red.:  

Naar Alfa-denken, orde, bronnen , Alfa-denken, orde , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]