WERELD & DENKEN
 
 
De Volkskrant, 28-05-2014, door Laura Starink, journalist en voormalig correspondent in Moskou voor NRC Handelsblad

.2011


Oekra´ne straft Poetins KGB-staat af in stemhok

De Russische agressie is er onbedoeld in geslaagd Oekra´ners te verenigen tegen Vladimir Poetin.


Tussentitel: Oud FSB-officier riep op Russische tv op om te komen vechten in Oekra´ne .

Dat Oekra´ne er zondag in is geslaagd na een half jaar onrust, geweld en buitenlandse bedreiging in ÚÚn ronde een nieuwe president te kiezen, grenst aan het onwaarschijnlijke. Zo is de Russische agressie er onbedoeld in geslaagd de Oekra´ners te verenigen tegen Poetin. Dat de Oekra´ense hunkering naar Europees fatsoen samenvalt met een angstaanjagende overwinning van de Euroscepsis bij de Europese verkiezingen zal in Kiev moeilijk te verkroppen zijn.

Voor Rusland is het overtuigende mandaat van Petro Porosjenko een flinke tegenvaller: ondanks de opstand in het Oosten heeft Oekra´ne nu weer een legitieme leider, met wie het zaken zal moeten doen. Dat de verkiezingen 'illegaal' zouden zijn, was de afgelopen weken al niet meer vol te houden. Porosjenko heeft gezegd met Rusland te willen praten, zˇnder Russische voorwaarden vooraf.

Vorige week was op YouTube een nieuwsuitzending te zien van Zvezda (De Ster), het televisieprogramma van het Russische ministerie van Defensie. Daar kreeg Igor Girkin, alias Strelkov, voormalig officier van de geheime dienst FSB, inmiddels opperbevelhebber van de rebellen in Slavjansk, de gelegenheid Russen op te roepen in Oekra´ne te komen vechten. Strelkov kwam mannen tekort. Het filmpje is inmiddels verwijderd.

Dit is een perfect voorbeeld van de werkwijze van Poetins KGB-staat. Officieel bemoeit het Kremlin zich nauwelijks nog met de opstand in het Oosten, maar door de ondubbelzinnige televisiepropaganda wist elke xenofobe of extreem-rechtse hooligan in Rusland zich gesteund om naar de wapens te grijpen. De aanwijzingen dat er Tsjetsjenen meevechten met de enkele duizenden rebellen stapelen zich op.

Zodra Poetin de term Novorossia (Nieuw Rusland) ging gebruiken voor de 'eeuwige Russische grond' van Charkov via Dnepropetrovsk tot Odessa, ontstond er een gelijknamige politieke beweging. Ze wordt geleid door de 'Volksgouverneur' van de Donrepubliek Pavel Goebarev en de griezelige Kremlin-filosoof Aleksander Doegin, die de Donbass opriep het land kapot te staken en de grens met Rusland te slechten. Medewerking aan de Oekra´ense verkiezingen noemde hij landverraad.

Gisteren viel de Russische staatstelevisie hard door de mand na de (bewuste?) canard dat de presidentskandidaat Dmitri Jarosj van de Rechtse Sector 37 procent had gehaald (in werkelijkheid 1 procent). Rechtse Sector dient in Rusland al maandenlang als bewijs voor het 'fascisme' van de Oekra´ense 'junta'. Nu vaststaat dat Rechtse Sector en de West-Oekra´ense Vrijheidspartij van Tjahnibok marginaal zijn, richt Rusland zijn pijlen op de joodse bankentycoon Igor Kolomojski, een persoonlijke vijand van Poetin. De gouverneur van Dnepropetrovsk is erin geslaagd zijn regio rebellenvrij te houden. Hem wordt inmiddels alle geweld in de schoenen geschoven. Zo zou hij de 'genocide' in het Vakbondshuis van Odessa op zijn geweten hebben. En in Oost-Oekra´ne doken de hele tijd gewapende mannen op in de groene autootjes van zijn Privatbank. Dat Kolomojski zo dom zou zijn dit visitekaartje af te geven is zeer onwaarschijnlijk.

Oekra´ne is er intussen beroerd aan toe. De macht van de zakentycoons is in het feodale land nog steeds allesbepalend, al is de rijkste man van het land, Rinat Achmetov, er niet in geslaagd zijn Donbass naar zijn hand te zetten. Zijn poging de relaties met Kiev Ún Moskou goed te houden door de situatie eerst uit de hand te laten lopen en dan in te grijpen, lijkt mislukt. Maar ook de rechterhand van Kolomojski zei eerlijk tegen me dat de zakenelite niet alleen vecht voor zijn land, maar ook voor zijn business, die de concurrentie met de Russische maffia niet zou overleven.

Porosjenko heeft de 'antiterroristische operatie' onmiddellijk opgeschaald. Kennelijk wachtte het Oekra´ense leger af om geen inval van de Russen te provoceren en zo de verkiezingen in gevaar te brengen. De bezetting van het vliegveld door de rebellen is keihard afgestraft. Er zijn tientallen doden gevallen. De berichten zijn moeilijk controleerbaar, maar de rebellen lijken in het defensief. Als het al lukt de opstand in het Oosten te onderdrukken, dan moet Porosjenko er nog in slagen de Oekra´ense vrijwilligersbataljons te ontwapenen.

Maar de grootste uitdaging is de onbetrouwbaarheid van de politie en de politieke bureaucratie, die voor een groot deel loyaal bleken aan de oude machthebbers. Parlementsverkiezingen in het najaar moeten Porosjenko helpen de kaders te vernieuwen. Het echte gevecht moet nog beginnen. Oekra´ne kan zich een nieuwe nederlaag niet veroorloven.



Naar  Amerika, leugens  , Amerika lijst  , Politiek lijst  , Politiek & Media overzicht  , of site home  .