De Volkskrant, 31-12-2013, door Peter Giesen 2009

De populairste paria van Frankrijk

De komiek Dieudonné is niet meer welkom op de Franse tv, sinds hij er de Hitlergroet bracht. Het lijkt zijn populariteit slechts ten goede te komen.


Tussentitel: Dieudonné, in de wereld van de haat verzeild geraakt

'Als ik de radiojournalist Patrick Cohen hoor praten, zeg ik tegen mezelf: zie je, de gaskamers - jammer', zei de komiek Dieudonné. Typisch een grap waarom zijn trouwe fans smakelijk kunnen lachen. De Franse regering vindt het welletjes en wil de voorstellingen van de antisemitische cabaretier verbieden.

In de jaren negentig was hij een van de populairste jonge komieken van Frankrijk. Toen hij zich als antisemiet ontpopte, werd hij door de grote media in de ban gedaan. Op internet bouwde hij zijn eigen dieudosphère, met honderdduizenden trouwe fans - vooral jonge moslims uit de banlieues en aanhangers van extreem-rechts. Ook zijn theatershows zitten altijd vol. Zo is Dieudonné de populairste paria van Frankrijk geworden.

Dieudonné M'Bala M'Bala wordt in 1966 geboren in een voorstad van Parijs als zoon van een Kameroense vader en een Bretonse moeder. Zijn eerste successen boekt hij met zijn jeugdvriend Elie Simoun, een komiek van Marokkaans-Joodse afkomst. Hij is een ster op de Franse televisie, een linkse humorist die het bij de verkiezingen van 1997 zelfs opneemt tegen een kandidaat van het Front National. Maar zijn toenmalige producent Paul Lederman herinnert zich Dieudonné als iemand 'die de haat reeds in zich had'. Simoun kijkt bitter op deze periode terug. 'Ik voel me als iemand die jarenlang met een psychopaat of pedofiel heeft samengeleefd, zonder het te zien', zegt hij. 'Dieudonné is nu elders, in de wereld van de haat'.

De publieke ommekeer komt in 2003, als Dieudonné op de televisie verschijnt als orthodoxe jood die 'Isra-Heil!' schreeuwt en de Hitlergroet brengt. Daarna komt hij steeds openlijker voor zijn antisemitisme uit. Hij bezoekt de Iraanse president Ahmadinejad en de Syrische dictator Assad. Hij knoopt banden aan met de Hezbollah. Iedere vijand van Israël lijkt een vriend van Dieudonné. Hij zingt een vrolijk liedje over de Holocaust en nodigt Holocaustontkenner Robert Faurisson uit in zijn voorstelling.

Hij wordt ook dikke vrienden met Jean-Marie Le Pen, de oprichter van het Front National, die de peetvader van een van zijn dochters wordt. Marine Le Pen houdt afstand tot Dieudonné, omdat ze het Front juist wil verlossen van zijn bruine, antisemitische geschiedenis. Ze zegt zelfs een etentje af als ze hoort dat Dieudonné een van de gasten is.

Bij de Franse tv is hij niet meer welkom sinds zijn 'Isra-Heil!'-sketch. Het lijkt hem allerminst te deren. Hij heeft een eigen theater, Le Main d'Or in de buurt van de Place de la Bastille in Parijs en gaat op tournee door heel Frankrijk. Op internet floreert de dieudosphère. Zijn Facebookpagina heeft meer dan 400 duizend fans, zijn YouTube-kanaal I Am Dieudo meer dan 200 duizend abonnees. Sommige video's zijn 2,5 miljoen bekeken.

Volgens onderzoekers bereikt Dieudonné twee belangrijke doelgroepen: jonge, veelal slecht opgeleide moslims uit de banlieues en aanhangers van extreem-rechts. Ze hebben een hekel aan elkaar, maar delen het virulente antisemitisme van de zwarte komediant. 'Het zijn verloren jongeren die elk benul van menselijke waarden hebben verloren', zegt de politicoloog Jean-Yves Camus, expert op het gebied van extreem-rechts.

De fans identificeren zich met Dieudonné het slachtoffer, de man die wordt uitgekotst door de elite omdat hij zegt waarop het staat. Het succes van zijn antisemitische grappen laat zich deels verklaren door de brutaliteit waarmee hij taboes aan zijn laars lapt. Te vrezen valt dat veel fans oprecht geloven in zijn versleten clichés over een Joodse samenzwering die de wereld bestiert. Daarom zal ook 'een officieel verbod deze mensen niet tot rede brengen', zoals Le Parisien schreef.


Tussenstuk:
De quenelle

Nadat Nicolas Anelka een doelpunt scoorde voor West Bromwich Albion hield hij zijn rechterarm stijf naar beneden en bracht hij zijn linkerhand naar zijn rechterbovenarm. Dat is de quenelle, een gebaar dat wettelijk gedeponeerd is door de echtgenote van Dieudonné. Is het een antisemitisch gebaar ('een omgekeerde Hitlergroet') of een rebelse geste? De geleerden zijn het er niet over eens. Jean-Marie Le Pen en Bruno Gollnisch, de antisemitische houwdegens van het Front National, brachten de quenelle in het Europees Parlement. Franse militairen lieten zich voor een synagoge fotograferen terwijl zij het gebaar maakten. In Lyon werden zes Joodse jongens gearresteerd wegens een strafexpeditie tegen mensen die de quenelle hadden gebracht. Anderzijds hebben sportlieden het gebaar gemaakt zonder dat zij er een diepere betekenis aan leken toe te kennen. Ook Anelka ontkent iedere vorm van racisme. Hij wilde slechts zijn vriend Dieudonné steunen en heeft beloofd het gebaar nooit meer te gebruiken.


IRP:  


Naar Racisme , Allochtonen lijst , Allochtonen overzicht , of site home
 
[an error occurred while processing this directive]