De Volkskrant, 10-11-2014, tv-recensie, door Jean-Pierre Geelen 8 dec.2010

Muur

Tussentitel: Het leek alsof niemend besefte dat de wereld nog vol staat met muren

De dag die je wist dat zou komen: de val van de Muur, 25 jaar geleden. Massaal gaven media zich over aan kalenderjournalistiek en de macht van de ronde getallen, het terugblikfestijn waarvan zondag de apotheose plaatsvond.

Opvallend: in de landen om ons heen reageerde de televisie compleet anders. De Vlaamse VRT zag zondag geen enkele aanleiding tot speciale uitzendingen. Evenmin als de Britten, waar BBC2 liever stilstond bij de gevallenen van die andere kalendergelegenheid: de Eerste Wereldoorlog, nu 100 jaar geleden.

De Nederlandse (publieke) omroep daarentegen pakte afgelopen weken vol uit, van drie afleveringen van Andere Tijden tot en met een live-registratie van de NOS vanuit Berlijn.

Wie de feestelijkheden bij de Brandenburger Tor echt live wilde zien, kon op de ARD op de klanken van Beethovens Negende de witte ballonnen de lucht zien ingaan, hoewel ook die omroep tijdens Udo Lindenberg al was afgehaakt voor de oer-Duitse crimi Polizeiruf 110.

De gedachte van de NOS was aardig, maar de gemaakte keuzen waren mager. Herman van der Zandt ontving journaliste Harmke Pijpers en historicus Krijn Thijs. De eerste was er voor de VPRO-radio vrij toevallig bij toen de Muur viel; de laatste, werkzaam bij het Duitsland Instituut, was 13 toen de Muur viel.

Uit de geschiedenisboekjes vatte Thijs samen wat je al wist. Thijs raakte beter op dreef toen het ging om het zeer recente verleden dat hij zelf wl bewust heeft meegemaakt, maar de vraag bleef of bij zo'n jonge gebeurtenis geen gasten te vinden waren die met meer gezag de geschiedenis hadden kunnen duiden.

Vermakelijk was wel het fragment van Pijpers' radioreportage van destijds over de Oost-Duitsers die 'enigszins timide' door het Westen liepen. 'Er zit nog geen bier in, dat scheelt. Je herkent ze aan vreselijke spijkerpakken, ziekenfondshoofden, bruine tandjes.'

In de zee van relevante maar soms ook enigszins plichtmatige terugblikken was het een aardig idee van Brandpunt Extra om Aad van den Heuvel en Peter Tetteroo naar Berlijn te sturen. De eerste zag de Muur gebouwd worden, de laatste zag hem vallen. Emotionele en ontluisterende passages met burgers en dienders van toen. 'Ze hebben dertig jaar van ons leven gejat'.


Van den Heuvel memoreerde dat de Muur ook iets had opgeleverd: zijn reportage - om technische redenen nog zonder talking heads en 'dus een heel mooie' - ontketende bij de omroep het plan voor een echte actualiteitenrubriek: de geboorte van Brandpunt.

Her en der werd zondag een lijn getrokken van de Muur naar het heden, van de Krimperikelen tot de (SPD'er Martin Schulz) oprukkende 'propagandisten van het nationalisme' in Europa. Het leek alsof niemand besefte dat de wereld nog vol staat met muren. Dat leert de verrassende serie De Muur (VARA), waarin Menno Bentveld in diverse landen onderzoekt 'hoe muren mensen veranderen'. Vrijdag was hij in Belfast, waar sinds 1998 formeel vrede is tussen katholieken en protestanten, maar waar 99 muren de groepen moeten scheiden. 'Anders gaan ze met elkaar vechten.' Verbijsterend te zien hoe schooljongens niet aan de ene kant van de straat durfden te lopen waar enkel katholieken mochten lopen.

Bentveld: 'Mensen zijn zich gaan identificeren met het conflict en met de muren die ze scheiden van de ander. Het klinkt bijna alsof ze niet meer zonder kunnen.'

Het was alleen maar grimmiger geworden, zei hij. 'De jeugd groeit op met ng meer haat. Het zit hier vaster dan ooit.'

Muurvast.


Red.:   Joods anticommunisme


Naar Wetenschap en religie , Wetenschap lijst , Wetenschap overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]