De Volkskrant, 05-11-2016, clulmn door Paul Brill  

Liever Clintons manco's dan een ongeleid projectiel

Tussentitel: Velen herkennen Amerika niet meer als het land waarin ze opgroeiden

Tien dagen geleden meende David Rothkopf, hoofdredacteur van het blad Foreign Policy, met een gerust hart een ode aan de Amerikaanse democratie en de Amerikaanse kiezer te kunnen brengen. Vooral door toedoen van Donald Trump en zijn meest toegewijde volgelingen had de verkiezingscampagne bol gestaan van valse retoriek en vuilspuiterij, schreef hij. Maar ten langen leste hadden de kiezers zich afgewend van de 'krachten van de duisternis' en stonden zij in meerderheid klaar om de presidentskandidaat met verreweg de beste kwalificaties naar het Witte Huis te sturen. Het gezonde verstand had eens te meer de overhand gekregen. Lang leve de democratie, hoe rommelig die zich vaak ook voordoet.

Tja. Er resteren nu nog drie dagen tot het finale vonnis van de kiezers, en Rothkopfs 'krachten van de duisternis' hebben in de afgelopen week behoorlijk wat terrein herwonnen. Weliswaar heeft Hillary Clinton nog steeds een licht voordeel, vooral dankzij het feit dat ze voor de eindzege minder swing states hoeft te veroveren dan Trump. Maar haar overwinning is allerminst de comfortabele zekerheid die zich na het laatste tv-debat aftekende. The Donald kan zeer wel aan het langste eind trekken.

Hoe zou Rothkopf Trumps late surge verklaren? Zijn de kiezers alsnog ten prooi gevallen aan een vlaag van verstandsverbijstering? Is de Amerikaanse democratie toch niet zo incident- en sentiment- bestendig als hij tien dagen geleden veronderstelde, toen de peilingen nog de door hem gewenste uitkomst te zien gaven?

Rothkopf, die in het Witte Huis van Bill Clinton heeft gediend, is een gerenommeerde, kritische analist van internationale conflicten en de Amerikaanse buitenlandse politiek. Maar als het om de stemming onder de kiezers gaat, miskent hij, zoals zovelen in de corridor 'Bosnywash' (Boston-New York-Washington), de intensiteit van de weerzin van Middle America tegen de gevestigde politieke orde.

Een miskenning die ook tot uiting komt in Hillary's wezenlijke onbegrip voor de steeds terugkerende ophef over haar gebruik van een privémailserver als minister van Buitenlandse Zaken. Zoals de Clintons evenmin lijken te beseffen hoe zeer de vermenging van staatszaken en persoonlijke initiatieven (de Clinton Foundation) het wantrouwen jegens hen en hun politieke netwerk voedt.

Ze hebben immers de beste bedoelingen - dus moet de kritiek wel het werk zijn van rechtse stokers en vijandige media. En moet de ontvankelijkheid voor die kritiek worden toegeschreven aan al die deplorables in Trumps electorale gevolg, de notoire boze witte mannen met hun racistische en/of seksistische opvattingen.

Nu valt niet te ontkennen dat giftige ressentimenten de ronde doen bij Trumps aanhang. Maar als hij volledig was aangewezen op de boze witte man, zou hij nooit zulke hoge ogen hebben gegooid. Zijn succes weerspiegelt een breed levende onvrede.

Velen herkennen Amerika niet meer als het land waarin ze opgroeiden en dachten te kunnen rekenen op een goed bestaan. Dat geldt in het bijzonder voor (ex-)arbeiders in de oude industriegebieden van het Midden-Westen, die tegenwoordig twee of drie povere baantjes moeten nemen om het hoofd boven water te houden. Vaak zijn het vakbondsleden en vroegere Democratische kiezers. Een proteststem zien ze als hun laatste redmiddel. Velen hebben hun twijfels over Trump, maar ze hebben weinig te verliezen.

De tragiek is dat ze wel degelijk van een koude kermis zullen thuiskomen als hun toeverlaat dinsdag wint. Hij is een ongeleid projectiel en heeft een schrikbarend gebrek aan besef van de verantwoordelijkheden die het ambt van president met zich meebrengt. Hij zal geen oude vertrouwde banen uit zijn mouw schudden. IS zal niet in een paar dagen worden uitgeroeid. Bruuske stappen op het wereldtoneel, zoals geopperd in de campagne, zullen een toch al instabiele wereld opzadelen met nog meer spanningen.

Met al haar tekortkomingen is Clinton dan toch de betere keuze. Ze is een zwakke presidentskandidaat, maar zal een goede president zijn, zei de Nederlands-Amerikaanse politicoloog Ivo Daalder een paar weken geleden in de Volkskrant op Zondag. Dat zou best eens kunnen kloppen.

Haar competentie staat buiten kijf, bestuurlijk en politiek kent ze het klappen van de zweep. Mogelijk is ze zelfs beter dan Barack Obama in staat om een modus vivendi met de Republikeinen in het Congres te vinden. En wie weet heeft de slopende campagne haar tot het inzicht gebracht dat de blik niet gericht moet zijn op november 2020.

Paul Brill is buitenlandcommentator van de Volkskrant.


Web:
Dingen die het leven pijnlijker maken, zijn juist bevredigend
TT:
Velen herkennen Amerika niet meer als het land waarin ze opgroeiden


Naar Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 
[an error occurred while processing this directive]