De Volkskrant, 21-10-2016, door Nadezda Azhgikhina. Vertaling: Menno Grootveld © Project Syndicate
8 mei 2011

De aanval op de onafhankelijke media

De wetten die Russische media beperken, blijven maar komen. Toch wordt ieder protest gesmoord.

Tussentitel: Online media kunnen zonde waarschuwing in de ban worden gedaana

Na de terreuraanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten werd de zogenoemde 'Oorlog tegen de Terreur' ontketend. De door de VS geleide militaire invallen in Afghanistan en Irak waren niet alles; veel landen hebben ook het toezicht op hun binnenlandse media en hun gewone burgers opgevoerd. De vrijheid van meningsuiting en de persoonlijke privacy, zo beweerden overheden, moesten worden gekortwiekt in het belang van de veiligheid.

De schade daarvan trof vooral Rusland, waar antiterreurmaatregelen vaak zijn gebruikt als middel om de stemmen het zwijgen op te leggen van degenen die andere, afwijkende meningen hebben, met name meningen die kritisch staan tegenover de regering van president Poetin. Door de veiligheid als excuus te gebruiken om de mediawetgeving, die journalisten expliciet tegen censuur beschermt, aan de wilgen te hangen, heeft de regering de journalistiek aanzienlijk ondermijnd.

Die wetgeving was gebaseerd op het Europees en het internationaal recht, en symboliseerde de overwinning van de democratie in Rusland. De integriteit van de wetgeving is geleidelijk aan verzwakt door amendementen die de vrijheid van meningsuiting beperken, evenals de mogelijkheden voor journalisten om ongehinderd hun werk te doen, en door de ongelijkwaardige toepassing van bestaande regels.

Neem de 'wet op het tegengaan van extremistische activiteiten', die het recht op de vrijheid van meningsuiting en vergadering beperkt. Van kracht geworden in 2012, te midden van nationale protesten tegen de gemanipuleerde verkiezingen, is hij het vaakst gebruikt tegen journalisten en bloggers.

Galina Arapova, de directeur van het Mass Media Defense Center, heeft opgemerkt dat de wet kan worden toegepast zodra er kritiek wordt geuit op hele groepen of systemen. Dit onderstreept het centrale probleem met wetten tegen het extremisme: 'extremisme' is een veel te brede term om te waarborgen dat zulke wetten alleen worden gebruikt ter bescherming tegen terroristische aanvallen.

Er is sprake van een soortgelijke dubbelzinnigheid rond gerelateerde termen, zoals 'smaad' en 'hate speech'. Smaad - gedefinieerd aan de hand van bredere omschrijvingen als 'laster' en 'reputatieschade' - werd ook in 2012 als misdaad bestempeld, met wetgeving die specificeert dat 'laster tegen rechters, juryleden, aanklagers en rechtsdienaren' een daad is die zware bestraffing verdient.

Dergelijke wetten maken onderzoek naar officiële corruptie veel lastiger voor onafhankelijke journalisten, die veelvuldig voor de rechter worden gedaagd door hoge managers en overheidsfunctionarissen, omdat ze berichten over hun luxueuze leefstijl.

De afgelopen jaren is de populariteit van die smaadprocessen afgenomen, ten gunste van aantijgingen van extremisme en oproepen tot haat. Inmiddels staat het instellen van een onderzoek naar corruptie bij de plaatselijke politie gelijk aan het oproepen tot haat tegen deze 'sociale groepering', en 'deskundige' linguďsten hebben ook al vastgesteld dat journalisten 'aanzetten tot haat' tegen medewerkers van regionale besturen, rechters en andere autoriteiten.

Soms kunnen dergelijke wetten op werkelijk bizarre manieren worden toegepast, alleen om het functioneren van de nieuwsmedia tegen te werken. Zo kan een krant worden beticht van haatzaaien en voor de rechter worden gedaagd wegens het publiceren van foto's van de nazivlag bij een artikel over de Tweede Wereldoorlog.

En de wetten blijven maar komen. De afgelopen decennia zijn ruim twintig nieuwe wetten en maatregelen geďntroduceerd die slaan op de media, waarvan de meeste een restrictief karakter hebben. Deze maatregelen beperken niet alleen de onderwerpen die journalisten veilig kunnen verslaan, ze zorgen er ook voor dat de financiering voor onafhankelijke media aan banden wordt gelegd, door restricties op buitenlandse investeringen en reclame. Zulke wetten hebben vele mediaorganisaties gedwongen helemaal online te gaan of de tent te sluiten.

De traditionele media zijn niet de enige die hieronder lijden. Om online publicaties, inclusief blogs, te kunnen raken heeft Rusland nieuwe regels ingevoerd voor internetgebruik. Iedere website met meer dan drieduizend bezoekers per dag - niet een bijzonder hoog aantal - wordt nu als een 'media-outlet' gezien, en daarom onderworpen aan beperkende wetten. Bovendien mogen bloggers niet langer anoniem zijn, en kunnen online media zonder waarschuwing in de ban worden gedaan.

De zogenoemde 'Yarovaya-wet', door Poetin afgelopen zomer ondertekend, brengt deze repressie nog een paar stappen verder. Telefoon- en internetproviders worden erdoor verplicht opnamen van alle vormen van communicatie zes maanden te bewaren, en alle metadata drie jaar; ze moeten ook de inlichtingendiensten helpen versleutelde boodschappen te decoderen. En de wet legt zwaardere straffen op voor 'extremisme' (lees: kritiek) en 'massale ordeverstoringen' (lees: betogingen).

De enige wet die zelden wordt toegepast is artikel 144 van het Wetboek van Strafrecht, dat journalisten beschermt tegen pesterijen en andere acties die hun 'wettige beroepsmatige activiteiten' belemmeren. Als gevolg hiervan worden volgens de Glasnost Defense Foundation de rechten van journalisten in Rusland iedere maand tientallen keren geschonden.

Journalisten worden geconfronteerd met bedreigingen, aanvallen, schade aan apparatuur, onbillijke boetes, ontslag, beroepsverboden en andere vormen van censuur, vaak al snel nadat ze een of andere vorm van kritiek hebben geuit op regionale autoriteiten, rechtshandhavers of rijke zakenmensen. Wetend dat geen enkele poging om juridische stappen te ondernemen tegen de autoriteiten of anderen die hen bedreigen ook maar enig resultaat zal opleveren, censureren veel journalisten zichzelf.

De aanval van de Russische regering op onafhankelijke media heeft nagenoeg geleid tot een verbod op het soort diepgaande analyses en onderzoeksjournalistiek dat essentieel is voor een goed functionerende democratie. Toch wordt ieder protest gesmoord; weinigen stellen de repressie überhaupt ter discussie. En dat is precies het punt: het gebrek aan publieke betrokkenheid - om maar te zwijgen van de ontoereikende professionele solidariteit en samenwerking - betekent dat de Russische overheid makkelijk achterover kan leunen.

Vertaling: Menno Grootveld © Project Syndicate


Web:
Wetten tegen de onafhankelijke media blijven maar komen
TT:
Journalisten worden geconfronteerd met bedreigingen, aanvallen, onbillijke boetes, ontslag


Reacties:


josvasen - zondag 23 oktober 12:10

Nou dat gebeurt hier ook. Stiekum meegluren omdat ze bang zijn voor ???????? Je weet maar nooit waar je overheen struikeld. Ik noem dat ANGST en des te meer je te verbergen hebt, des te meer vrijheid wordt je al dan niet openlijk ontnomen.


junoasahi - zondag 23 oktober 06:02

daniel37......zo'n 50 jaar geleden had elk Z- Amerikaans land zo'n gore dictator..toen was ik nog te jong om al die vrijages met de V S te begrijpen.en toen één van die landen het waagde hun president op democratische wijze te kiezen werd hij vermoord.weet u.nog wel?....


frank§vrij - zaterdag 22 oktober 17:17

@WTJGM; wat ik bedoel is dat je een aantal reaguurders ook de media in het westen ziet afkeuren, of erger, en dat een aantal zelfs begrip lijkt te hebben voor de gangsterpraktijken van Rusland. Dus vroeg ik me af of ze in Rusland wilden wonen. Misschien dat er heel veel wanpraktijken zijn in het westen, oiv het grote geld en de beinvloeding, maar wat is dan beter? Uit het door u opgesomde rijtje landen waar u niet wilt wonen, blijft over Groenland en Australie om wel te wonen.


Komeinie - zaterdag 22 oktober 16:02

Het stukje beeldvorming dat er een onafhankelijke media bestaat, kunnen we het beste maar zo snel mogelijk proberen te vergeten! Of je nu in Rusland woont of in Kudelstaart, de media is afhankelijk van het nieuws en beďnvloed het zelfs met eigen inkleuring! Ook spelen er zo nu en dan bepaalde belangen mee, zowel direct als indirect!


jan van leeuwen - zaterdag 22 oktober 13:45

Waarom zoveel woorden aan deze zaak besteden. Iedereen weet toch dat zelfs in Nederland geen onpartijdige laat staan onafhankelijke pers bestaat. Dus slechts alle nieuws lezen geeft ongeveer de feiten. Maar ja, dat is voor degenen die ook nog werken niet te doen. Dus oplossing? Kletsen laten en proberen tussen de regels door te lezen.


WTJGM - zaterdag 22 oktober 13:02

frank§vrij---Antwoordje: ik niet, en ook niet in Noord- of Zuid Amerika, niet in Afrika, Azie of Arabie, niet in verreweg de meeste landen van Oost- en West-Europa enz. Hoe bedoel u???


Komeinie - zaterdag 22 oktober 12:45

@Spartuijn, een voorgekookte tweestrijd was al te zien bij Harry Mens, met de komst vanThierry Baudet en Jan Roos in de politiek, wordt er nogal een omwenteling verwacht in het politieke spelersveld! Het kabinet Rutte is geen verzinsel, eerder een nachtmerrie en een vervolg van Rutte is zelfs met andere coalitiespelers een blamage voor dit land! Naast deze coalitie van VVD/PvdA waren er nog de nodige mother's little helpers, laf zoals ze waren en wat zijn we ermee opgeschoten?


WTJGM - zaterdag 22 oktober 11:25

frank§vrij---Ik niet, maar ook niet in Amerika, Azie, Afrika, Arabie en de meeste landen van Oost- en West-Europa, dus begrijp uw vraag niet. Onderzoeksjournalist Wellens ontdekte dat een Oekraďense 'plofkippenkoning', een miljardair die geen belasting betaalt en tegen Europese milieuregels zondigt, dankzij het EU-associatieverdrag zijn besmette kippen kan dumpen op de Nederl. markt. NPO en de mainstream media zwegen daarover als het graf, maar het volk bleek wijzer en stemde tegen. Onafhankelijke media? Schrijf het gerust op uw buik, want ze hangen aan het infuus van Reuters, dus Amerika.


Spartuijn - zaterdag 22 oktober 01:56

In Nederland zijn de pers en de media ideologisch gezien in handen van het gevestigde politieke establishment: de VVD heeft de Telegraaf en Elsevier, de PvdA de Volkskrant en het AD en D66 en GL de NRC...Bij de RTV zijn de meeste journalisten lid van de PvdA en verkondigen alleen politiek correct nieuws...De regering Rutte heeft dan ook geen enkele kritiek of tegenstand te verwachten van de main stream media...Bij de verkiezingen gaan de media weer een kabinet samenstellen middels een 'tweestrijd' die door de media wordt voorgekookt....Het kabinet Rutte is een verzinsel van de NRC en de VK.


frank§vrij - vrijdag 21 oktober 23:15

daar gaan we weer. Vraagje: wie wil in Rusland wonen?



Nellie - vrijdag 21 oktober 22:42

Neem Joris van Poppel met zijn "onafhankelijke" berichtgeving over CETA in het NOS-journaal. Wat doen die Walen moeilijk, zo werd ons streng opgedragen. Ja, wat maakt het ook uit dat we de rechtstaat opblazen en de macht in handen van de captains of industrie geven. Onze financiële autonomie gaven we toch al weg aan Goldman Sachs. Met zo'n Poetin zie je tenminste aan wie je je eenzijdige, propagandistische berichtgeving te danken hebt. Hier is de macht een anonieme groep achter de schermen. En dat is veel gevaarlijker. Oppermachtige, schimmige syndicaten zijn veel moeilijker te bestrijden.


Nellie - vrijdag 21 oktober 17:02

De leugenachtigheid in het NOS is gewoon niet meer te harden. Avond aan avond staan ze daar met adembenemende arrogantie leugens en verdachtmakingen te ventileren of we achterlijk zijn. Die presentatoren, zo'n David Jan Godfra, wat bezielt die mensen? Door wie worden ze nog meer betaald, behalve nota bene door Ons? Of worden ze aangenomen op voorwaarde van ontbreken van korte- termijngeheugen? Hoe is dit in godsnaam ineens mogelijk?


WTJGM - vrijdag 21 oktober 16:29

Als je ageert tegen wetten die onafhankelijke media elders zouden blokkeren, verklaar je de eigen media impliciet onafhankelijk, en daar ga je dus in polderland vreselijk mee de mist in. Het gros van de -doorgaans linkse- media hier is al geruime tijd bezig ongegeneerd de PvdA te promoten. De Gelderlander bijv. pakt de PvdA met fluwelen handschoenen aan, censureert kritiek erop, en schopt -als tegenwicht- dagelijks tegen de PVV aan. Jeroen Pauw presteert het vrijwel iedere avond en PvdA-er aan tafel te hebben, NPO besteedt aan iedere PvdA-scheet ongekend veel aandacht enz. Onafhankelijk???


daniel37 - vrijdag 21 oktober 16:05

@Nellie Toch mag je zomaar hier op een hoogst afhankelijk mediaplekje je mening spuien waar echt iedereen steil van achterover slaat (not). Dus wat is het nu? Overigens is 'onafhankelijk' niet hetzelfde als 'aan niemand verantwoording schuldig'. Denk daar maar eens over na.


jefcooper - vrijdag 21 oktober 15:22

@daniel Ukraine was vanouds Russisch gebied, zou jij Nederland aan Rusland uitleveren? Dat Rusland verantwoording droeg voor MH17, dat moet nog steeds worden aangetoond.


Nellie - vrijdag 21 oktober 14:44

In ons land zijn de media zonder wetten al niet onafhankelijk. Die dagelijkse propagandistische leugens en verdraaiingen van feiten zijn hier blijkbaar een vrije keuze, dat is veel erger!


Herr .Baffo - vrijdag 21 oktober 14:34

Maar als ik nadenk over de afbraak van de provinciale omroepen hier in NL door de liberaal Sander Dekker, dan is de uitwerking precies hetzelfde. Sterker nog: In Rusland houden ze de (gekleurde) nieuwsvoorziening. Hier hebben we op het gebied van regionieus straks helemaal niks meer.


Komeinie - vrijdag 21 oktober 13:53

Bestaat er eigenlijk nog wel een onafhankelijke media, we hoeven niet eens naar de Russische Federatie te gaan, maar als we zelfs gewoon in Nederland blijven gaat deze vraag onverminderd op! Tegen @daniel37 zou ik willen zeggen: "beter een goede buur, dan een verre vriend", @Doekle Kip vergelijkt tenminste nog geen appels met peren, alhoewel je de EU gerust met de voorganger van de R.F. kan vergelijken, de Sovjet Unie! De democratie is namelijk ver te zoeken en we worden wel verteld wie er goed zijn en wie fout, gelukkig beginnen er steeds meer mensen na te denken!


Tenred - vrijdag 21 oktober 12:34

Dat doen we hier in het westen toch anders; bij ons worden de kranten opgekocht door het grootkapitaal en moeten dan de belangen van de kopers dienen.


Theofiel Boemerang - vrijdag 21 oktober 11:35

Ik begrijp de zin "TOCH wordt ieder protest gesmoord" niet. Het smoren van protest is toch juist een teken van onderdrukking en het inperken van de vrijheid van meningsuiting? Waarom dan dat woordje "toch"? Overigens een treurigstemmend artikel. Maar was er dan iemand onder de lezers die geloofde dat er in Rusland persvrijheid is?




daniel37 - vrijdag 21 oktober 09:47

@Doekle Kip En ondertussen annexeren Russen stukken van andere landen, en schieten ze by proxy burgervliegtuigen uit de lucht. Ongetwijfeld allemaal betreurenswaardige incidenten in jouw optiek, want denk toch aan onze arme fruittelers? Ik snap die vrijages met gore dictators eigenlijk nooit zo goed.


Petero - vrijdag 21 oktober 09:45

Onrustbarende ontwikkelingen. Maar hier in Nederland wordt het ook niet beter, zij het dat de situatie hier niet te vergelijken is met die in Rusland. Hier moeten steeds minder journalisten in minder tijd hun werk doen. Dat gaat ten koste van de verslaggeving en kritische functie van de media. Er blijft heel veel nieuws liggen. Intussen zijn er misschien wel tien keer zoveel communicatiemensen die dik betaald nieuws zitten te 'spinnen' namens hun organisaties.


Jokers - vrijdag 21 oktober 09:08

Zowel in Rusland als in de EU is er nauwelijks mandaat/ draagvlak voor het politieke systeem / parlement met een verkiezingsopkomst EU: ca. 42% (2014), Rusland: ca. 46% (2016). Per saldo is er sprake van een dictatuur als de macht ligt bij een minderheid van het volk. De pers wordt ofwel gemanipuleerd/ gedomineerd door een kapitalistische dictatuur uit de EU of een totalitaire dictatuur uit Rusland. Wie betaalt, die bepaalt.


JPHR - vrijdag 21 oktober 08:27

Hier in Nederland hebben we dat soort wetten niet nodig omdat de pers zich sowieso serviel toont. Citaat van de Project Syndicate Wikipedia: "Project Syndicate has also received grants from the Open Society Foundation, The Politiken Foundation in Denmark, Die Zeit, ZEIT-Stiftung (Eigenschreibweise "ZEIT-Stiftung Ebelin und Gerd Bucerius")". Daar gaan we weer Soros' Open Society Foundation....


jefcooper - vrijdag 21 oktober 08:17

Wat aan de orde gesteld zou moeten worden hoe het mogelijk is dat de westerse media vrijwel uitsluitend pro westers nieuws brengen. Trump heeft groot gelijk in de eenzijdigheid van de media. Je dat pro westerse overal, zoals in een kop "CETA hang aan een zijden draad', zo'n kop suggereert dat CETA iets positiefs is. Iets anders 'Russische oorlogsschepen varen door Noordzee', so what, denk je dan, gaan ze ons aanvallen ? 'Ze worden door NATO begeleid', andere kop, waarvoor?; denk je dan ?


Doekle Kip - vrijdag 21 oktober 05:07

Nederlandse pers, hou toch eens op met die oorlogspropaganda tegen Rusland! Stelt u liever eens kritiek op tegen het gebrek aan democratie en de veelvuldige andere ernstige gebreken in de EU! Wat men al of niet in Rusland doet gaat ons niets aan! Ondertussen ploegen wij onze appel- en perenoogst de grond in omdat we die niet naar Rusland wilden uitvoeren. Oh, wat zijn we toch intelligent!



Naar PC club, Malou van Hinum , PC club , Politiek lijst , Media lijst , Politiek & Media overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]