De Volkskrant, 20-12-2011, column door Rolf Bos, correspondent in IsraŽl en de Palestijnse gebieden. .2010

Fundamentalistische mannen

IsraŽl krijgt de vrouwonvriendelijke trekken van zijn regio

Wat is dat toch voor een obsessie die mannen met overmatige gezichtsbeharing voor vrouwen hebben? Afgelopen vrijdag stapt Tanya Rosenblit in bus 451 die van Ashdod naar Jeruzalem rijdt. Ze is de eerste passagier en vindt een zitplaats voorin. Twee haltes later stapt een ultraorthodoxe man in, herkenbaar aan zijn fikse baard, zwarte hoed en dito jas.

De chassidische jood blijft geschokt in de geopende deur staan als hij Rosenblit gewaar wordt. Hij vraagt waarom zij niet achterin plaatsneemt, zoals gebruikelijk op lijn 451. Wanneer de 28-jarige Rosenblit weigert te verkassen noemt hij haar een shikse, Jiddisch voor niet-joodse vrouw, en blijft hij in de geopende busdeur staan zodat de bus niet verder kan rijden. Tegen de chauffeur moppert hij dat hij 'in zijn recht staat als betalende passagier' en dat vrouwen achter in de bus plaats dienen te nemen.

Buiten verzamelt zich ondertussen een groepje andere ultraorthodoxe mannen, de spanning loopt op. De buschauffeur belt de politie, die al snel arriveert. De agent spreekt even met de man in de deur en verzoekt Rosenblit vervolgens of zij eventueel achterin wil gaan zitten. De IsraŽlische Rosa Parks - Rosa Parks was de zwarte vrouw die in de jaren zestig in de VS in een bus weigerde plaats te maken voor een blanke Amerikaan - schudt haar hoofd. Man in zwart stapt boos uit, bus rijdt naar Jeruzalem.

Zomaar een incidentje, waarbij een fanatieke fundamentalist een hoofdrol speelt?

Nou, nee. Wat ooit in de orthodoxe wijken van Jeruzalem begon (de bepruikte orthodoxe vrouwen nemen vrijwillig achter in de bussen plaats), is inmiddels een landelijk fenomeen. Op een vijftigtal buslijnen van en naar orthodoxe delen van de grote steden gaan vrouwen braaf achterin zitten. De fundamentalistische mannen met hun grote zwarte hoeden en baarden zitten voorin.

Ooit bestond een clichťbeeld van een pionierend IsraŽl, waar je vrolijke jonge mannen en vrouwen in korte broek op de velden rond de kibboetsen zag huppelen. Een land vol mannelijke ťn vrouwelijke dienstplichtigen die eendrachtig bij de uitvalswegen stonden te liften. Bikini's op de stranden, uitgelaten homo's in Tel Aviv.

Dat imago bestaat nog. Maar ondertussen kruipt er, als gevolg van een groeiend ultraorthodox joods volksdeel, ook een vrouwonvriendelijk (en homofoob) element in de IsraŽlische samenleving, dat cynisch genoeg netjes aansluit bij dat van de omliggende, overwegend islamitische landen, waar mannen met overmatige gezichtsbeharing eveneens de dienst uitmaken.

In Jeruzalem, steeds meer een intens religieuze stad, zijn vrouwen nagenoeg uit de reclame-uitingen verdwenen. In het leger keren orthodoxe mannelijke soldaten zich af als tijdens ceremoniŽle feestjes vrouwelijke dienstplichtigen zingen en dansen. Vrouwen worden geweerd uit de eenheden waar veel religieuze soldaten dienen.

Premier Netanyahu, die zelf elke ochtend de scheerkwast hanteert, leverde zondag kritiek op de gescheiden buslijnen. Dat was netjes, maar ook hij zal inzien dat de mannen met gezichtsbeharing aan een opmars bezig zijn in IsraŽl. Sterker, ze maken al deel uit van zijn eigen coalitie.

Eerder deze maand ging een voormalige president van IsraŽl de gevangenis in. Moshe Katsav, overigens een man zůnder baard, werd wegens verkrachting tot 7 jaar veroordeeld. Dat zul je in de streng islamitische landen in de regio niet snel zien gebeuren, een leider die wegens een seksueel misdrijf achter de tralies verdwijnt. 'Er werkt dus nog wel iets, in IsraŽl', zegt mijn liberaal-Joodse buurvrouw.

Buurman twijfelt: 'Ik weet het niet. Nog even en we wonen in een Joods Iran.'




 

Naar Cultuur, gelijkheid , Westerse organisatie , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]