WERELD & DENKEN
 
 

Bronnen bij Multiculturalisme, cultuurverraad: identiteit

 3 okt.2009


 
De Volkskrant, 12-03-2010, column door Olaf Tempelman


.2010

Vrijgevigheid - een klassieke Hollandse deugd?

Tussentitel: Het juiste midden tussen spilzucht en gierigheid

Mijn minst prettige ervaring met Nederland vloeide voort uit Bulgaarse corruptie. Winter 1997 had ik urgent een Bulgaars visum nodig en toog naar het consulaat in Scheveningen. Voor een visum dat in 1996 een paar tientjes had gekost vroeg een niet zo vriendelijke dame mij ineens 140 gulden. Ik keerde mijn portefeuille om en kwam aan 139 gulden 80. Niet genoeg meneer. Pinnen kon niet, een pinautomaat was niet in de buurt, het consulaat was nog een half uur open. Er zat niets anders op dan te proberen van een gulle Nederlander op straat 20 cent te bemachtigen. In het kwartier dat volgde legde ik de situatie uit aan tenminste tien voorbijgangers. Geen van hen peinsde erover mij die twee dubbeltjes te geven. Al tamelijk wanhopig liep ik een of ander kantoor binnen. Een kerel in streepjesoverhemd besteedde tien minuten aan het mij uitleggen hoe ik slechts vijf kilometer hoefde te rijden om bij een pinautomaat te komen. Toen ik zei dat ik met het openbaar vervoer was keek hij me aan alsof ik had bekend dat ik een houten been had. Ik kreeg de dubbeltjes niet. Het Bulgaarse consulaat ging nu bijna sluiten. In het vooruitzicht de dag erna terug te mogen komen deed ik mijn beklag bij de consulaatmevrouw. Inmiddels was er een enorme kerel van een Eindhovense karateclub binnengelopen die een wedstrijd ging spelen in Sofia. Hij hoorde mij klagen en drukte mij f 0,20 in de hand.

Over de Nederlandse volksaard zijn veel goede dingen te zeggen. Nederlanders zitten al een tijdje in een fase waarin ze allerlei klassieke inheemse deugden aan het herontdekken zijn. Het kleine land met de grijze luchten herbergt zeker meer gulle mensen dan alleen die Eindhovense karateman. Maar of de samenstellers van de essaybundel Zuinigheid met vlijt (Boekencentrum; euro 12,90), over Hollandse calvinistische deugden, de vrijgevigheid in hun rijtje hadden moeten opnemen? Ik moest even de wenkbrauwen fronsen. In het oude Griekenland situeerden ze een deugd steevast als ‘het juiste midden’ tussen twee ondeugden, stelt ethiekdocent Dr. Jan Jans in zijn bijdrage. De vrijgevigheid ligt op deze lijn tussen de spilzucht en de gierigheid. Iedereen ervaart Nederland op zijn eigen manier. Ik zou het hier iets meer naar rechts situeren. Andere deugden in de bundel – een deel in het Calvijnjaar 2009 gepubliceerd in Trouw – kwamen mij bekender voor. Zo zijn daar spaarzaamheid, stiptheid, bescheidenheid, nuchterheid en eerlijkheid. Ethiekdocent Dr. Theo Boer noteert in zijn essay over eerlijkheid niet zonder trots dat in de Schone Top 10 van de anti-corruptie organisatie Transparency International liefst negen protestantse landen staan.

En toen schoot mij weer een herinnering te binnen: aan drie mannen van een Nederlands ministerie die mij in een Boekarests restaurant hadden ontboden voor een informeel gesprek over RoemeniŽ (niet in de Transparency Top 10). De rekening na afloop – een paar honderdduizend oude Roemeense lei, ongeveer twintig euro – moest precies door drie. Helaas hadden de mannen allemaal net grote biljetten van een miljoen gepind. Het was mijn taak voor elk van hen een gelijk aantal kleine biljetten te bemachtigen. Toen ik daar na drie keer wisselen bij twee obers nog niet in was geslaagd, bood ik aan die rekening maar even zelf te betalen. Geen sprake van, u bent onze gast. Na een rondje van tien minuten langs etende Roemenen had ik het wisselkarwei geklaard. Iedereen dezelfde inleg.

Eerlijkheid, gulheid en nuchterheid gecombineerd?


IRP:  Niks geen probleem met negatieve Hollandse eigenschappen.


Naar Cultuur, multiculturalisme, cultuurverraad , Cultuur, multiculturalisme ,  Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .