De Volkskrant, 23-05-2013, column door Bert Wagendorp .20xx

Apple

Tussentitel: De politiek wikt, de multinational beschikt

De Europese regeringsleiders waren gisteren in Brussel bijeen om te praten over de duizend miljard euro die de Europese Unie jaarlijks schijnt mis te lopen door belastingfraude en belastingontwijking. Als we die duizend miljard te pakken krijgen zijn we in één klap uit de problemen. Zo bedraagt het gezamenlijke begrotingstekort van de EU-landen maar de helft van dat bedrag.

Bas Eickhout, europarlementariër van GroenLinks, legde onlangs uit dat we daarnaast nog veel meer belastingopbrengst mislopen, doordat de EU-landen elkaar naar de gallemiezen concurreren. In 2000 bedroeg het gemiddelde vennootschapsbelastingtarief 30 procent, nu nog 23. Ook die procenten staan voor vele miljarden euro's.

Duizend miljard opsporen én de vennootschapsbelasting terug naar het niveau van 2000, en de schuldenvrije samenleving met gratis zorg en onderwijs is binnen handbereik.

Helaas zal het voorlopig zover nog niet komen.

In Amerika stond dinsdag Tim Cook voor een senaatscommissie. Cook is de man die in de schoenen van Steve Jobs staat, als CEO van Apple. Hij moest zich verdedigen tegen de beschuldiging dat Apple de afgelopen vier jaar in de VS voor tientallen miljarden dollars belasting heeft ontweken, door alle winsten naar Ierland te brengen en niet naar huis.

Nog niet eerder in de geschiedenis van de VS werd op zo efficiënte, grootschalige en lucratieve wijze tax vermeden.

Cook verdedigde zich simpel: het mocht. Apple had niets illegaals gedaan. Hierop bedankten alle boze senatoren hem hartelijk voor de mooie apparaten die zijn bedrijf op de markt had gebracht en mocht Cook terug naar Cupertino.

Het was een interessante confrontatie. De baas van de succesvolste en meest winstgevende multinational van het afgelopen decennium tegenover de vertegenwoordigers van het machtigste parlement ter wereld.

De CEO zegevierde gemakkelijk en onderstreepte daarmee nog eens duidelijk de machtsverhouding tussen politiek en multinationals. De politiek wikt, de multinational beschikt - in Nederland gaat het met Shell niet anders.

De mondiale giganten doen wat mag en tevens wat het meest oplevert. Wanneer iets ergens níet mag, verkassen ze naar een plek waar het wel mag. Politiek en samenleving kunnen hooguit een beroep op hen doen zich ethisch te gedragen en te denken aan hun maatschappelijke verantwoordelijkheid - in hoop dat de bedrijven zich daar uit pr-overwegingen iets van zullen aantrekken.

'Ongelukkigerwijs heeft de belastingwetgeving geen gelijke tred gehouden met het digitale tijdperk', zei Tim Cook huichelachtig tegen de Senaatscommissie.

Vermoedelijk bedoelde hij met het 'digitale tijdperk' de era waarin de nieuwe internetmultinationals, meer nog dan hun voorgangers in olie, voedingsmiddelen of andere producten, bedrijven zonder vaderland zijn geworden. Google, Amazon, Microsoft, Facebook, ze hebben lak aan grenzen en staten: concepten uit een andere tijd. Wat telt is de consument en waar die woont doet er niet toe.

Naties komen nog mooi van pas zo lang ze zich tegen elkaar laten uitspelen in het streven naar belastingminimalisatie. Schaterlachend en handenwrijvend kijken CEO's naar politici die pleiten voor fiscale concurrentie tussen landen.

Het enige wat de regeringsleiders kunnen doen in hun jacht op de zilvervloot van 1.000 miljard, is óók voorbij het landenconcept te leren denken. Maar daarvoor is de tijd nog niet rijp en de nood nog niet hoog genoeg gestegen.

.



 

IRP:  

 

[an error occurred while processing this directive]