De Volkskrant, 25-01-2011, column door Bert Wagendorp .2010

Leugens

Tussentitel: Zelfs de meest creatieve speculaties zaten ernaast

Op 31 maart 2008 schreef onze toenmalige correspondent in IsraŽl, Alex Burghoorn, een stuk over het vredesoverleg tussen Palestijnen en IsraŽli's, onder de kop: 'Wat het overleg voorstelt, mag Joost weten'.

Daar zagen we de wanhoop van de journalist. Ik herkende die meteen: tijdens het vredesoverleg in Noord-Ierland, in de tweede helft van de jaren negentig, had ik als correspondent in Londen menig stuk onder dezelfde kop kunnen schrijven. Maar ik was te laf om mijn onwetendheid te erkennen en legde mij daarom toe op de creatieve speculatie.

Na WikiLeaks hebben we nu PaliLeaks, geheime documenten uit de binnenkamers van de vredesonderhandelingen in het Midden-Oosten, onder meer uit 2008. Daaruit blijkt dat Burghoorn gelijk had met zijn moedeloze analyse. Pas nu blijkt wat het overleg voorstelde - zelfs de meest creatieve speculaties van drie jaar geleden zaten er ver naast.

De waarheid met terugwerkende kracht is ook een waarheid - en beter laat dan nooit. Maar in de dampen van WikiLeaks, PaliLeaks en alle andere Leaks, ontwaar je steeds duidelijker een geest die wantrouwen heet.

Politici en diplomaten waren de eersten die je hoorde klagen, over de lekkages. Ze konden niet meer vrijuit praten, en dat ging ten koste van de wereldvrede. Of toch in elk geval van de onbeperkte vrijheid van meningsuiting in achterkamertjes.

Daar zit wat in, maar daar vinden ze vast wel wat op. Een geheim geheim houden, is nog altijd een stuk gemakkelijker dan een geheim onthullen.

Maar het grootste slachtoffer van de onthulde waarheid van toen, is de waarheid van nu. Ik geloof niks meer.

Niet dat ik zo naÔef was dat ik tot voor kort alles voor waar aannam dat mij door blazers en mantelpakjes werd meegedeeld. Mocht ook niet, van de hoofdredacteur, pen en scepsis zijn onze wapens. Maar de Leaks doen sluipenderwijs hun werk: ze promoveren scepsis naar cynisme.

De leugen is geen mogelijkheid meer, maar een uitgangspunt. De Amerikanen kregen in het geheim meer te horen over het gemanipuleer rond de JSF dan onze volksvertegenwoordigers - laat staan dat ik daarover iets hoorde dat ook maar in de verste verte iets met de waarheid had te maken.

De Leaks bevestigen donkerbruine vermoedens. Ik had al sterk de indruk dat we regelmatig werden geflikt, en dat wordt nu bijna elke dag bewezen. Dat ontneemt je illusies.

Gisteren was de Afghaanse minister Bismillah Khan in Den Haag, om parlementariŽrs voor te lichten over de situatie in Kunduz. De chef van politie van die stad was niet meegekomen, maar dat had niets van doen met diens vermeende corruptie en drugshandel, zei de minister.

Gelogen. Misschien sprak Bismillah voor het eerst van z'n leven de waarheid en niets dan de waarheid, maar volgens mij stond hij glashard te liegen - zo staan de zaken ervoor.

Nog tijdens de Eerste Wereldoorlog ontstond in reactie op het gelieg van politici en generaals de kunstbeweging Dada - kunst in een nieuwe taal, omdat de oude door alle leugens was vergiftigd. Wellicht wordt het tijd voor WikiDada.

Leve WikiLeaks, maar we betalen er een prijs voor.

Alex Burghoorn haalde destijds Thomas Friedman aan, die over het Midden-Oosten schreef: 'Het echte verhaal schuilt soms in het lawaai en soms in de stilte. Soms is wat wordt gezegd het echte verhaal en soms is wat niet wordt gezegd het echte verhaal.'

En soms is dus wat wordt gezegd niet het echte verhaal.



IRP:  



Naar Wetenschap en religie , Wetenschap lijst , Wetenschap overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]