De Volkskrant, 05-10-2016, .2010

Elena Ferrante

De kracht van verbeelding

In een opiniestuk in The New York Times noemt schrijver Adam Kirsch Elena Ferrante als hťt voorbeeld van de 'macht van culturele toeŽigening'.

De journalist Claudio Gatti heeft onthuld dat Elena Ferrante de in Rome woonachtige vertaalster Anita Raja is. Haar identiteit was een goed bewaard geheim. In een opiniestuk in The New York Times constateert dichter en schrijver Adam Kirsch dat 'haar vier boeken over het leven van twee meisjes in een arme wijk van Napels van kindertijd tot volwassenheid zo authentiek zijn dat veel lezers hebben aangenomen dat het Ferrantes eigen ervaringen waren.' Kirsch mengt zich in de discussie over 'culturele toeŽigening'. Kan en mag een blanke auteur schrijven over de zwarte gemeenschap, mag en kan een vrouw uit de hogere middenklasse inde huid kruipen van de underdog? Kirsch zegt volmondig ja.
    Raja is de dochter van een Napolitaanse magistraat en haar moeder was een Duitse jodin die in de jaren dertig naar ItaliŽ vluchtte om aan de nazi's te ontkomen. Ze verhuisde van Napels naar Rome toen ze 3 jaar was. Niets van dat alles komt in haar boeken naar voren.
    Kirsch memoreert dat op sociale media woedend is gereageerd op deze onthulling: 'Ferrante is duidelijk geweest over haar behoefte aan privacy en over haar weigering mee te doen aan het beroemde auteurs-spel. Haar uitgevers hebben die privacy getrouw bewaard, zelfs toen haar boeken met miljoenen tegelijk werden verkocht. Het gissen naar haar identiteit was een favoriet spel in literaire salons.
    Maar anonimiteit is voor iedere schrijver een noodoplossing, zelfs de beroemdste pseudoniemen bleven niet lang geheim.' Maar er zijn goede redenen om de onthulling te verwelkomen, zegt Kirsch. 'De afgelopen
weken heeft in de literaire wereld een oorlog gewoed over het idee van culturele toe-eigening: of een schrijver het recht heeft verhalen te vertellen over mensen die niet zo zijn als hij. Nu blijkt dat een van 's werelds meest geliefde schrijvers in feite een uitstekend voorbeeld van de kracht van toeŽigening is.
    Want het blijkt dat in het vertellen van het verhaal van arme Napolitaanse meisjes als Lina en Elena, Raja het recht claimt het leven te verbeelden van mensen die bepaald niet zijn zoals zij. Miljoenen mensen herkenden zich erin. Dat is de paradox van literatuur, en het prachtige van humanisme: het idee dat niets menselijks ons vreemd is, we hebben allemaal het vermogen ons in andermans leven in te leven. Als de onthulling van Elena Ferrante ons aan die waarheid herinnert, die we vandaag de dag geneigd zijn te vergeten, dan is die onthulling misschien de moeite waard geweest.'





Web:

Journalist krijgt kritiek voor onthullen identiteit schrijfster 'Elena Ferrante'

Het pseudoniem van Elena Ferrante, met haar Napolitaanse romans de populairste auteur van ItaliŽ, is gekraakt door een onderzoeksjournalist. Onverwacht effect: de lezers zijn woedend. Op de journalist.

Door: Jarl van der Ploeg 3 oktober 2016, 16:12


Claudio Gatti is de naam. Onderzoeksjournalist voor de zakenkrant il Sole 24 Ore en sinds deze week tevens Lul de Behanger des Vaderlands.



Jarenlang was er in literair ItaliŽ maar ťťn vraag relevant, namelijk: wie is Elena Ferrante? Ja, een schrijfster die dankzij haar vier Napolitaanse romans wereldroem vergaarde. Uiteraard. Maar bedoeld werd: wie schuilt er achter het pseudoniem Elena Ferrante?



Die vraag leverde twintig jaar lang een kat-en-muisspel op waarbij de jacht zelf - zo waren alle spelers het eens - beduidend leuker was dan de vangst. Ferrante schreef namelijk met een goede reden onder pseudoniem. Ze vindt dat Italianen te veel bezig zijn met schrijvers, en te weinig met de tekst zelf. Iets waarmee lezers, uitgevers en recensenten het diep in hun hart ook eens waren. Daarom hielden ze de mythe in stand.



Anita Raja

Maar toen was daar deze week opeens onderzoeksjournalist Gatti, dankzij wie de meest prangende literaire vraag noodgedwongen werd vervangen door een nieuwe: waarom zou je de identiteit van een onschuldig iemand - geen moordende maffioos, geen belastingontduikende politicus en geen graaiende bankier - wereldkundig maken, terwijl diegene dat zelf koste wat kost wil voorkomen?

Omdat lezers het 'legitieme recht hebben het te weten', was Gatti's repliek. Ferrante moet schathemeltje rijk zijn geworden van haar boeken, zo dacht Gatti, en dus besloot hij het geld te volgen. Hij speurde in het huishoudboekje van de uitgeverij van Ferrante, zag dat er een simpele vertaalster in stond die miljoenen aan vastgoed bezat en concludeerde: dit is Anita Raja, een in Rome gevestigde vertaalster van een Duitse moeder en een Napolitaanse vader.



Wedergeboorte




Wij vinden dit soort journalistiek walgelijk. In de portemonnee van een auteur spitten terwijl ze haar naam niet publiek wil maken
ó De uitgever van Elena Ferrante
Maar terwijl Gatti wachtte op applaus, was daar slechts zijn wedergeboorte als nationale kop van Jut. 'Wij vinden dit soort journalistiek walgelijk. In de portemonnee van een auteur spitten terwijl ze haar naam niet publiek wil maken', zei bijvoorbeeld van Ferrantes uitgever. Raja zelf weigert te reageren, maar lezers vrezen en masse de schrijfster naar aanleiding van deze scoop er maar gewoon mee ophoudt. De lol is eraf, basta.

Er is eigenlijk maar een voordeel van Gatti's onthulling, mocht die inderdaad officieel bevestigd worden. Namelijk dat er met de komst van Anita Raja ten tonele eindelijk een einde komt aan een typisch Italiaanse speculatie over superster Ferrante. Namelijk dat de beste vrouwelijke schrijfster sinds Oriana Fallaci hoogstwaarschijnlijk gewoon een man is.



Web:
De expositie over Amy Winehouse is klein en intiem


IRP:   


Naar Cultuur, gelijkheid , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]