De Volkskrant, 02-11-2013, ingezonden brief van F.W. Steutel, Eindhoven .2010

Zwagerman leert VS alleen kennen via boekenkast

Het Amerika waar Joost Zwagerman (V, 25 oktober) van droomt, bestaat niet. In ieder geval niet in New York, de minst Amerikaanse stad in de VS, waar Zwagerman als een oprechte Hollander naast het zebrapad oversteekt in plaats van erop. Amerika vind je in plaatsen als Buffalo, Lubbock of Spokane.

Zwagerman bespreekt het land aan de hand van literatuur, muziek en beeldende kunst. Twee boeken hebben een speciale plaat in zijn hart. The Catcher in the Rye is het dagboek van een 15-jarige, in de ik-vorm en in pubertaal geschreven door een 31-jarige man. Wel terecht vind ik zijn bewondering voor Portnoy's Complaint van Philip Roth. Een geweldig boek, maar ook een boek dat de mening van Engelsen in de jaren veertig over Amerikanen bevestigt: 'overfed, oversexed and overhere'. Dat laatste kan ze hier niet verweten worden, maar de andere twee kwalificaties worden bevestigd in Portnoy: obstipatie en slechte seks; 'he never moved his bowels' en 'I can't get a hard-on in this place' - een Jood in IsraŽl.

Zwagermans selectie van schrijvers is nogal eenzijdig: wel Melville en Hemmingway, maar niet Annie Proulx of Dorothy Parker. Ook niet Kurt Vonnegut of Gore Vidal, trouwens. Bij de jazzmuzikanten wel Louis Armstrong, maar niet Billie Holiday. Ook niet: Chet Baker.

De schilders dan. De kleurige spetters van Jackson Pollock zag ik voor het eerst met verbazing op de omslag van een wiskundeboek; zijn enorme doeken met zwarte vegen in het MoMA vielen me daarna erg tegen.

Ook hier wordt geen vrouw genoemd, dus niet Georgia O'Keeffe, maar ook niet Remmington, schilder van Indians and Cowboys.

Vijfenveertig jaar geleden schreef Abram de Swaan een relaas over zijn reis van een jaar door de VS: Amerika in termijnen. Het leest als het verslag van een dierentuinbezoek. Dat zou nu niet meer kunnen; iedereen die wel eens een boek leest, is in Amerika geweest.

Bij Zwagerman heb je het gevoel dat hij Amerika leert kennen via zijn boekenkast alleen; dat kan natuurlijk niet. Waar zijn de wegen, de spoorwegen, de Mississippi, de Painted Dessert, de Sequoia's en de Rocky Mountains?

Van de week komt zijn boek uit; dat zal minder fragmentarisch zijn. Ik ga het nog niet kopen.



.




Red.:



IRP:   


Naar Cultuur, gelijkheid , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]