WERELD & DENKEN
 
 
De Volkskrant, 17-04-2014, door Marc Peeprkorn

.2009

Afscheid Europarlementariers

Onbegrepen door de burgers

Vandaag is het hun laatste dag in het Europees Parlement. Nooit meer Straatsburg en nooit meer Brussel voor de politici Jan Mulder (VVD), Ria Oomen (CDA) en Thijs Berman (PvdA), ze zijn niet herkiesbaar op 22 mei. Weemoed en bitterheid wisselen elkaar af. 'De burger is volstrekt onwetend van je macht.'


Ria Oomen

Partij: CDA
Lidmaatschap Europees Parlement: 25 jaar
Hoogste aantal voorkeurstemmen: 99.584 bij de verkiezingen in 1999


Weemoedig ben ik wel, ik heb hier 25 fantastische jaren gehad. Altijd opgekomen voor de burger. Kijk naar de onderwerpen die ik behandelde: pensioenen, sociale zekerheid, consumentenbescherming. Kijk ook naar mijn uitgebreide netwerk. Bij de verkiezingen in 2009 gaf het CDA mij een onverkiesbare plaats. Ik zei: zet me dan maar helemaal onderaan. Met voorkeurstemmen kwam ik als nummer 2 binnen.

Ik maakte me hard voor het vrij verkeer van werknemers. Ik herinner me een bezoek aan een Limburgse champignonteler. Die man vertelde: als Nederland me verbiedt Polen voor de pluk in te huren, moet ik de champignons op hun bedje naar Polen transporteren. Maar dan worden ze ook daar in potjes gedaan en verliezen we veel meer werkgelegenheid in Nederland.

De uitbreiding van de EU in 2004 met de tien landen heeft diepe indruk op me gemaakt. Ik was rond die tijd in het Weense parlement. Daar hing een kaart van het Habsburgse Rijk. Mijn inmiddels overleden man Steph zei: kijk, zo gaat het weer worden. We herstellen de Europese geografie. Het meeschrijven aan de Europese geschiedenis, dat ga ik best wel missen.

Het parlement verrijkt je door zijn verscheidenheid aan culturen. Het recht op werk opnemen in het Verdrag bijvoorbeeld, stuitte op verzet bij de Tsjechische collega's. Ik was stupťfait, hoe kon je daar tegen zijn. 'Het is ons 50 jaar onder Sovjetdruk beloofd', was zijn antwoord. 'Dat willen we niet nog eens meemaken, nu uit Brussel.'

Mijn grootste deceptie was het afwijzen door Nederland van de Europese Grondwet in 2005. Dat was de schuld van het toenmalige kabinet. Minister Zalm die jarenlang schetterde dat we te veel betaalden aan Europa. Tja, dan zegt de zuinige Nederlander: waarom vůůr iets stemmen dat te duur is?

Na 2005 is de euroscepsis bij de politieke partijen toegenomen, D66 en GroenLinks uitgezonderd. De rest had schrik voor de kiezer. Ik ben een Europese koers blijven varen, alle stille en minder stille wenken van de CDA-leiding ten spijt. Kritiek die me niet bevalt, glijdt van me af, dat had ik als kind al. Ik vind dat de Tweede Kamer vaak bezig is met incidenten, niet altijd doorvraagt, te weinig naar buiten kijkt.Het was altijd feest als ik bij de CDA-fractie in de Tweede Kamer kwam.


Thijs Berman (56)

Partij: PvdA
Lidmaatschap Europees Parlement: 10 jaar
Hoogste aantal voorkeurstemmen: 372.060 bij de verkiezingen in 2009


Ik voel weemoed en opluchting. Weemoed omdat ik het fantastisch vond om met mensen van allerlei politieke kleur te werken aan de Europese democratie. EuroparlementariŽrs maken Europa. Daar kun je eindeloos veel kritiek op hebben, dat heb ik ook, maar ik voel me hier als een vis in het water. De opluchting is dat er een eind komt aan een loodzware baan: 10 jaar lang, 12 uur per dag werken en 6.000 kilometer reizen per maand. Vooral mijn eerste mandaat was heftig, dan ben je vooral bezig herkozen te worden. Dat betekent scoren met klein nieuws, 101-tjes halen op teletekst.

Opluchting ook omdat het PvdA-gezeur nu over is, mijn conflict met collega Judith Merkies. Partijruzies zijn de ergste ruzies. Maar ik spuug niet in de soep, zoals de Fransen zeggen. Ik heb een prachtbaan voor de PvdA kunnen vervullen, dus ik ga niet tegen de partij schoppen. Ik ben er ook niet bitter over.

Mijn grootste resultaat is dat mede door mijn onderhandelingen de Europese ontwikkelingssamenwerking op de kaart is gezet. Daar ben ik trots op. De grootste deceptie is dat ik tien jaar lang tegen de stroom van groeiend wantrouwen over Europese samenwerking moest zwemmen. Die samenwerking wordt ondermijnd terwijl ze het enige antwoord is op de uitdagingen waarvoor we staan. Wij, sociaal-democraten, hebben gefaald. Als je volstrekt ontoelaatbare uitspraken doet, zoals mijn partijvoorzitter Spekman, over het vernederen van vervelende Marokkanen, dan moet je niet vreemd opkijken als de kiezers naar het origineel - Wilders - toetrekken. Sinds de moord op Fortuyn is de PvdA in de ban van ultrarechts. Dat leidt tot stoer doen, waardoor de nazaten van migranten weglopen bij de partij. Het leidt tot verlamming, Europa de rug toekeren. Zolang we er niet om malen onze politieke ziel te verkopen, blijven we verkiezingen verliezen. Vorige keer gingen we van 7 naar 3 zetels in het Europees Parlement. De PvdA heeft zich met huid en haar overgeleverd aan een regeerakkoord dat qua Europa van een visieloze koopmansgeest getuigt. Maak toch keuzes, godverdomme!


Jan Mulder (70)

Partij: VVD
Lidmaatschap Europees Parlement: 20 jaar
Hoogste aantal voorkeurstemmen: 43.376 bij de verkiezingen in 2004


'Geen nostalgie nu ik hier voor het laatst door de gangen loop, wel het gevoel dat ik deel mocht uitmaken van een uniek experiment. Om met steeds meer parlementariŽrs uit steeds meer lidstaten de vereiste meerderheden te vinden om wetten tot stand te brengen, dat is echt Europa. Mijn zwanezang was een debat deze week over de Europese begroting. Daar gaat het slecht mee, het aantal onregelmatigheden bij de uitgaven neemt toe. Mijn grootste frustratie is dat de lidstaten niet de politieke verantwoordelijkheid nemen voor het EU-geld dat ze uitgeven.

Over mijn successen ben ik bescheiden, maar ik heb de verlaging van de hectaretoeslag voor boeren met zeven jaar weten uit te stellen. Dat is de sterke kant van het Europees Parlement: als gewoon lid heb je meer invloed dan een Kamerlid heeft. Hier kun je winnen op kracht van argumenten, in de Tweede Kamer ben je gebonden aan een niet door jou opgesteld regeerakkoord. Het nadeel is dat de burger volstrekt onwetend is van jouw macht. In Nieuwsuur wordt het geringste incident in de Tweede Kamer totaal uitgemolken, in de onderhandelingen die wij hier voeren, is niemand geÔnteresseerd. Dat is een groot democratisch tekort: nationale parlementen willen niet weten wat hier gebeurt. De kennis over Europa bij Kamerleden is onvoldoende, hun controle op de EU daardoor ook. Zeer zorgwekkend. Sinds het referendum in 2005 over de Europese Grondwet zijn de partijen uit electoraal gewin steeds negatiever over Europa geworden. Ook mijn eigen partij en dat doet pijn. Ik heb nooit overwogen de VVD te verlaten, wel heb ik achter de schermen gepoogd de stemming te veranderen. Ik ben bij minister Henk Kamp langs gegaan, mijn partijgenoot. Ik heb hem gezegd: Henk, dit zijn mijn pro-Europese argumenten, zeg me waar ik fout zit. Henk antwoordde dat er veel goede gedachten en ideeŽn tussen zaten, maar is er vervolgens niet op teruggekomen.

Nu ik hier klaar ben, ga ik eindelijk eens al die aangeschafte boeken lezen. Verder wil ik terug naar Kenia. Ik heb daar ooit voor de VN en de Europese Commissie landbouwprojecten opgezet, sommige met succes; andere zijn faliekant mislukt. Vorig jaar kreeg ik een medaille van de VN voor mijn bijdrage aan het uitroeien van de runderpest in de wereld.'









Terug naar Vrijheid van meningsuiting , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of naar site home .