De Volkskrant, 21-10-2011, column door Nausicaa Marbe, schri8jfster .2010

Shalit en de strikvraag over IsraŽl

Tussentitel: Met Shalit komt ook de angst voor geweld mee naar huis

Is IsraŽl bij een gevangenenruil betrokken, dan steekt de vraag naar de proportionaliteit van de ruil de kop op. Hoeveel Palestijnen heeft IsraŽl over voor een dode of levende IsraŽlische soldaat? Ook bij de ruil van 1.027 Palestijnse gevangenen voor Gilad Shalit klonk het suggestieve gezanik: kijk eens aan, een IsraŽli is meer waard dan duizend Palestijnen.

Dat is een vraag met vuige implicaties. Omdat het antisemitische antwoord er al in besloten ligt: zie je wel, voor Joden is een Joods leven meer waard dan dat van duizend Arabieren. De bewuste oppervlakkigheid van deze redenering is niet gering. Alsof IsraŽl de keus had om ťťn op ťťn te ruilen. Alsof dat land uit zichzelf aanbood nog 1.026 Palestijnen vrij te laten, als blijk van minachting.

De inzet van de historische onderhandelingen tussen IsraŽl en Hamas bij deze vrijlating was niet het wegen van de waarde van mensenlevens, waarbij de IsraŽlische partij het zich kon permitteren arrogant en veel- eisend te doen. De IsraŽlische inzet was de vrijlating van Gilad Shalit. Daar hing Hamas een peperduur prijskaartje aan.

Er is geen sprake van morele gelijkwaardigheid tussen de partijen in deze ruil, evenmin gaat het om een herstel van rechtvaardigheid. IsraŽl krijgt een ontvoerde onschuldige terug die gekidnapt werd als middel voor chantage. Een praktijk die herhaald zal worden, zo weerklinkt het vanuit Gaza. Hamas eist daarvoor de vrijlating van gevangenen die op beschuldiging van terrorisme vastzitten, onder wie plegers van aanslagen en moorden. Dit is een afgedwongen, onverdiende massale gratieverlening. Er rammelt van alles aan deze scheve deal, en dat komt niet door IsraŽl.

Vijf jaar heeft Shalit doorgebracht in inhumane isolatie. Hij ging als twintigjarige het Palestijnse cachot in en kwam eruit met het gestel van een uitgemergelde honderdjarige die nog net niet de geest geeft. Jawel, als de overlevende van een concentratiekamp. Zo weinig is een Joods leven kennelijk voor Hamas waard, zelfs als het perfecte pasmunt vormt om veel strijdbroeders vrij te krijgen. Uit de IsraŽlische gevangenissen komt ook een groep mannen en vrouwen in blakende gezondheid naar buiten die zich erop verheugt terroristische activiteiten te hervatten. Dit is de disproportionaliteit die telt. En die heeft niets te maken met het turven van Joden tegen Palestijnen, maar met te verwachten aanslagen op burgers, nieuwe veiligheidsrisico's en geweldsescalatie in de regio.

Al met al heeft het klem gezette IsraŽl, na lange onderhandelingen, een enorme knieval gedaan voor de onredelijke eisen van Hamas. Zelf zou deze terroristische organisatie nooit bereid zijn 1.027 IsraŽli's voor een eigen strijder in te leveren. Rijst de vraag hoeveel een Palestijns leven waard is voor de machthebber in Gaza. Bitter weinig helaas, dat is bekend.

Ook de vrijlatingsvreugde bij beide partijen spreekt boekdelen. IsraŽl wil een zoon teruggeven aan zijn ouders. De humane overweging overwon de hardheid waarmee Netanyahu ooit het ruilen van gevangenen afwees. Er zal zonder twijfel een boek komen als Shalit is aangesterkt, maar zijn verhaal eindigt vermoedelijk hier. Hij wordt niet ter vergelding gehesen in een bommenwerper richting Gaza. Hamas daarentegen verwelkomt toekomstige martelaren en ontvoerders van nieuwe IsraŽlische soldaten. Over al die emotionele Palestijnse omhelzingen valt de schaduw van geweldsverheerlijking. Feest, want de terroristen zijn back in business. Rest de hoop dat het goedwillende Palestijnen zal lukken hun vrijgelaten naasten aan de greep van het terrorisme te ontfutselen.

Aan IsraŽlische kant brandt de vraag of deze historische ruil geen historische vergissing zal blijken. Hoeveel levens staan op het spel, hoe groot is het risico op een aanslagengolf, hoe ontwrichtend kan de onvrede met deze ruil blijken als de vreugde over de thuiskomst van Shalit wegebt? Ziehier de werkelijke prijs die IsraŽl voor deze vrijlating betaalt. Niet zomaar een leger Palestijnen voor ťťn soldaat. Dit land zet juist veel levens van eigen burgers op het spel. Terwijl Hamas onverdiend vergiffenis krijgt, komt met Shalit ook de angst voor aangekondigd geweld mee naar huis.

In deze context is de vraag of een Joods en een Palestijns leven evenveel waard zijn geen gewetensvraag maar een strikvraag om Isra- el te beschadigen. Toepasselijker zou zijn die te stellen aan al die partijen in de regio die zich inzetten voor de vernietiging van IsraŽl en zijn Joodse inwoners.
 

Naar Cultuur, gelijkheid , Westerse organisatie , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]