Volkskrant.nl, 15-03-2013, door Gerhard Hormann (1961) is journalist/schrijver en politicoloog .2010

'Versoepeling van ontslagrecht is een soort vut zonder vangnet'

Op dit moment kost het al geen enkele moeite om mensen te ontslaan op grond van 'bedrijfseconomische redenen'. Daar hoeft het ontslagrecht dus niet voor te worden versoepeld, stelt schrijver Gerhard Hormann. 'In werkelijkheid leidt een dergelijke maatregel alleen maar tot meer werklozen en dan vooral in de categorie 45-plus.'


Minister Asscher lijkt er ondertussen vooral een woordspelletje van te willen maken, waarbij hij het heeft over 'flexibiliteit die zekerheid biedt' en 'een verbindingsvergoeding in plaats van een ontbindingsvergoeding'Het idee dat versoepeling van het ontslagrecht zou leiden tot meer werkgelegenheid is net zulke ideologische onzin als de opvatting dat meer asfalt automatisch leidt tot meer verkeer. Mochten de plannen van dit kabinet doorgaan, dan zal het aantal werkloze en kansloze 45-plussers alleen maar explosief toenemen.

Eigenlijk moet je constateren dat de politiek - en dat proces werd allang in gang gezet voordat Rutte II aantrad - op het verkeerde paard heeft gewed, of in ieder geval niet goed in de glazen bol heeft gekeken. Het beleid van de afgelopen jaren was erop gericht om zo veel mogelijk mensen zo lang mogelijk aan het werk te houden, omdat er een ernstig tekort zou dreigen op de arbeidsmarkt door de uitstroom van gepensioneerde babyboomers.

In werkelijkheid gebeurde precies het omgekeerde. Of dat nou komt door verkeerde prognoses of door toedoen van de economische crisis, doet er niet eens zoveel toe. Feit is dat de werkloosheid sinds 2008 is verdubbeld en dat het dreigende tekort op de arbeidsmarkt juist is omgeslagen in een overschot. Voorlopig lijkt er ook geen einde te komen aan die ontwikkeling, want de meeste economen hebben het jaar 2014 al afgeschreven.

Uitstroom
Het afgelopen decennium is echter zo vaak gehamerd op dat dreigende tekort aan arbeidskrachten dat heel veel beleidsmakers nog steeds denken dat we daar op korte termijn mee te maken zullen krijgen. In werkelijkheid hebben we die uitstroom van babyboomers voor een belangrijk deel al achter de rug, al is dat proces zo onopgemerkt verlopen dat je het kunt vergelijken met een weeralarm bij een millimeter natte sneeuw.

In 2011 werd de eerste lichting babyboomers 65 jaar oud. De meesten van hen waren op dat moment echter al met vervroegd pensioen, want tot een paar jaar geleden was het uitzonderlijk als je na je zestigste nog aan de slag was. Maar doordat inmiddels bijna alle vluchtwegen richting vroegpensioen zijn afgeschaft of gesaboteerd, kampen we nu met een werkloosheidscijfer dat hard op weg is alle naoorlogse records te verbreken.

De snel stijgende jeugdwerkloosheid, die net als in de jaren tachtig dreigt te gaan leiden tot een verloren generatie, vraagt eigenlijk om precies dezelfde maatregelen als toen: oudere werknemers die een stapje terugdoen, vervroegd uittreden en zo plaats maken voor de jongste lichting werkzoekenden. Het kabinet Rutte II lijkt met het regeerakkoord onbedoeld ook die weg in te slaan, alleen kiezen ze daarbij voor een sterk uitgeklede, perverse variant: een vut zonder vangnet.

Meer werklozen
Zelf snap ik de redenering nog steeds niet goed, maar er zijn veel mensen die serieus denken dat versoepeling van het ontslagrecht, zelfs onder de huidige benarde economische omstandigheden, zorgt voor meer werkgelegenheid. In werkelijkheid leidt een dergelijke maatregel alleen maar tot meer werklozen en dan vooral in de categorie 45-plus. Het huidige ontslagrecht (dt al eens versoepeld is in 2009) houdt oudere werknemers vaak nog binnenboord, omdat het per saldo duurder is om ze te ontslaan dan om ze nog een paar jaar in dienst te houden.

Vooral de voorgestelde verkorting van de WW-duur tot maximaal 24 maanden zal dramatische gevolgen hebben in een tijd van sterk teruglopende werkgelegenheid. Volgens het regeerakkoord zou de uitkering al na n jaar verlaagd moeten worden tot bijstandsniveau in plaats van 70 procent van het laatstverdiende loon. Dat is alsof je mensen zonder reddingsvest overboord zet in een ijskoude zee en ze twaalf maanden laat watertrappelen voordat ze definitief kopje onder gaan. Daarmee schrijf je niet alleen een complete generatie af, maar veroordeel je ze ook nog eens tot de bedelstaf.

Woordspelletje
Minister Asscher lijkt er ondertussen vooral een woordspelletje van te willen maken, waarbij hij het heeft over 'flexibiliteit die zekerheid biedt' en 'een verbindingsvergoeding in plaats van een ontbindingsvergoeding'. Laten we echter niet vergeten dat het hier in de eerste plaats om een ordinaire bezuinigingsmaatregel gaat. Met het verkorten van de duur van de WW en het verlagen van de bijbehorende uitkering, hoopt het kabinet uiteindelijk 1 miljard te besparen. De rest is bijzaak, net zoals het ook alleen maar mooi klinkt als Asscher zegt dat 'het niet gaat om het verlagen van de ontslagvergoeding, maar om het verhogen van de kans om zonder ontslag van werk naar werk te gaan'.

Op dit moment kost het al geen enkele moeite om mensen te ontslaan op grond van 'bedrijfseconomische redenen'. Daar hoeft het ontslagrecht dus niet voor te worden versoepeld. En niemand weerhoudt een werkgever ervan om een werkloze 57-jarige in dienst te nemen tegen een lager salaris en op basis van een tijdelijk contract. Andermaal is de politiek dus een probleem aan het oplossen dat er helemaal niet is. Maar nog steeds denken ze in Den Haag dat er hoognodig een ark gebouwd moet worden, terwijl we juist in een tijdperk zijn aangekomen van ernstige, langdurige droogte.






Red.:  



Naar Wetenschap en religie , Wetenschap lijst , Wetenschap overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]