De Volkskrant, 21-08-2013, column door Max Pam

2012

Ineens klopt er niets meer van dat spotje

Tussentitel: De wereld willen verbeteren, maar je eigen leven niet op orde hebben

Wie het verkiezingsspotje van Diederik Samsom nog eens goed bekijkt, moet vaststellen dat de achterliggende, maar niet uitgesproken, boodschap wordt samengevat in wat Joop den Uyl 'de maakbare samenleving' noemde. Samsom heeft die boodschap alleen persoonlijk gemaakt. Hij laat zijn vrouw en kinderen zien. Voor hun toekomst wil hij zich inzetten. Met nadruk vermeldt hij dat zijn dochtertje een handicap heeft, maar met een beetje hulp zal ook zij er wel komen. Samen met zijn dochtertje fietst Diederik weg - op naar het licht. Deze zorgzaamheid, dat is de suggestie, zal ook over ons neerdalen als wij allemaal op Diederik Samsom stemmen.

Wie zijn privéleven op die manier politiek probeert uit te baten, neemt een enorm risico. Hij maakt zich kwetsbaar, aangezien hij zelf zijn privéleven het publieke domein binnenbrengt. Hij maakt zijn eigen vrouw en kinderen inzet van politieke discussies. Het is dan ook volkomen terecht dat de media hebben bericht over Samsoms scheiding. Zelfs tegen de voorpaginakop van De Telegraaf - 'Familieman Samsom valt in eigen zwaard' - kan ik journalistiek gezien geen bezwaar maken.

Mij zou het niet verbazen als de scheiding - nauwelijks een jaar na het spotje - wordt begeleid door een legertje spindoctors, dat de schade moet zien te beperken. Die scheiding zal heus wel in goede banen worden geleid, zeker zo lang Samsom in Den Haag een rol van betekenis wil spelen, maar wat blijft er met terugwerkende kracht over van de boodschap? Toen ik weer naar dat spotje keek, klopte er niets meer. Het beeld van Samsom als rolmodel was in duigen gevallen. Het leek ineens op een spotje van Holland Casino, waarin wordt opgeroepen een deugdzaam en zuinig leven te leiden.

Meestal krijgen roddelbladen de schuld van de inbreuk op privacy, maar ik vermoed dat de drang tot exhibitionisme veel dieper zit dan wij willen toegeven. Er bestaan op deze wereld maar heel weinig J.D. Salingers, die volharden in een teruggetrokken bestaan zonder publieke zichtbaarheid. Zelfs Coetzee liet - zoals wij nog eens in Zomergasten mochten waar- nemen - Wim Kayzer opdraven voor een interview. Met als gevolg: een hoop verkeerd begrepen aanstellerij.

Het mooist is natuurlijk exhibitionisme dat voor een goed doel kan worden ingezet. Dan snijdt het mes aan twee kanten: privégevoelens worden bevredigd en de wereld wordt tegelijkertijd vooruit geholpen. De onlangs gehouden Gay Pride door de Amsterdamse grachten is daar een voorbeeld van. Veel bekende Nederlanders, zoals Jeanine Hennis en Louis van Gaal, voeren mee. Hun deelname werd door de organisatie belangrijk geacht 'als rolmodel'.

Tijdens het kijken naar die grachtentocht vroeg ik mij af of Gerard Reve, het homoseksuele rolmodel uit de vorige eeuw, zich wel eens over Gay Pride heeft uitgelaten. En inderdaad, hij zei er dit over: 'Er is geen groep die mij zo geweldig haatte als de homo's. Omdat ik liet zien dat het iets heel tragisch is. Omdat ik ook het harde en het wrede aantoonde. Homoseksuele relaties mislukken vaker dan heteroseksuele relaties. Het is geen voordeel om het te zijn. En het is tegennatuurlijk. Natuurlijk! Want je hebt die organen gekregen om kindertjes te verwekken. Je hoeft je er niet voor te schamen. Maar je hoeft er ook niet trots op te zijn. En je hoort ook niet halfnaakt over de straten te schuimen. Dat is godslasterlijk. Godverdomme! Mannen op praalwagens, met kettingen en zwepen. Ik geneer me als ik zoiets zie. D'r waren vieze dikzakken bij, met alleen een beetje naaigaren om, of touwtjes aan. Dat was echt beschamend. Onkuis.'

Het wordt nog erger, maar dat moet u zelf maar opzoeken.

Typisch Reve? Als je het zo leest, denk ik dat Poetin zich er wel in zou kunnen vinden. Homoseksualiteit in de Sovjet-Unie was trouwens verboden en je kunt volhouden dat het Rusland van nu een enorme stap vooruit maakt. Ik vraag me trouwens af of de Russisch- Orthodoxe kerk niet iets voor Reve was geweest. De woorden van Reve tonen in elk geval aan dat politieke correctheid net zo snel verandert als het weer.

Reve heeft lang gefunctioneerd als rolmodel, al was hij provocateur genoeg om tegen zijn eigen volgers aan te schoppen. Diederik Samsom kan zich dat niet permitteren. Zijn volgers zijn zijn kiezers. Dat verkiezingsspotje blijft hangen als het verhaal van de man die de wereld wil verbeteren, maar zijn eigen leven niet op orde heeft. Eigen schuld.

De kans dat hij hier voor de verkiezingen bovenop komt, lijkt me klein.



Red.: 



Naar Politieke analyse , Politiek lijst , Politiek & Media overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]