De Volkskrant, 25-06-2013, door Remco Meijer en Raoul du Pr (pag. 1)

2012

Interview | Diederik Samsom, PvdA-leider

Het geld dat er is, moet weer rollen

De overheid kan niet langer alleen maar blijven bezuinigen, vindt Diederik Samsom. Het is tijd voor actie. 'We zullen mensen moeten verleiden weer te gaan investeren.'


Tussentitel: Snijden in de uitkeringen ligt niet voor de hand. De rekening voor deze crisis sturen we niet naar de mensen met de lage inkomens

Acht maanden na het aantreden van het kabinet-Rutte II zijn de coalitiepartijen VVD en PvdA terug waar ze in het najaar begonnen: aan de onderhandelingstafel. De hoop dat het regeerakkoord genoeg zou zijn om de economie aan de praat te krijgen, is vervlogen. Om te voorkomen dat de overheidsuitgaven in 2014 opnieuw door het plafond schieten, moet het kabinet deze zomer ergens 6 miljard euro vandaan halen.

Maar daarbij mag het niet blijven, zegt PvdA-leider Diederik Samsom nu de eerste onderhandelingen achter de rug zijn. 'De tegenwind houdt aan. Veel langer dan we allemaal hadden gehoopt. De meest pessimistische verwachtingen van vorig jaar worden overtroffen. Dat betekent dat het nu niet kan blijven bij bezuinigen alleen. De tijd van afwachten tot het beter wordt, is echt voorbij. Er moet meer op de mat komen. Het is tijd om de economie een forse impuls te geven, zodat er weer werk komt en er weer wordt gebouwd.'

Samsoms boodschap: het geld dat er nog is in de samenleving moet rollen. En daarbij kan de overheid een grotere rol spelen.

Om te beginnen moeten jullie gewoon voor 6 miljard euro snoeien.
'Ja. Maar veel belangrijker is nu dat we het geld in beweging brengen dat niet op de begroting van de overheid staat, maar elders in de samenleving vastzit. Bij de banken, bij de woningcorporaties, de pensioenfondsen en bij particulieren. Die moeten weer gaan investeren.'

Dat zei premier Rutte ook dit voorjaar. Maar zo werkt het niet.
'Het is kennelijk niet genoeg om het te zeggen. We zullen mensen moeten verleiden. Bijvoorbeeld via belastingvoordelen. Ik laat de uitwerking aan het kabinet, maar het is mogelijk om het voor de pensioenfondsen en institutionele beleggers aantrekkelijk te maken zich op de hypotheekmarkt te begeven.

'Het moet ook mogelijk zijn vrede te sluiten met de woningcorporaties, zodat zij hun miljarden weer gaan gebruiken om huizen te bouwen. En ik weet zeker dat het mogelijk is om de vermogens van particulieren in beweging te brengen. Ik verwacht dat het kabinet daarin nu alle terughoudendheid laat varen.'

Het is toch een volstrekt natuurlijke reactie dat mensen in tijden van tegenwind juist gaan sparen?
'Klopt. We willen ook niet dat er weer meer schulden worden gemaakt. Wel dat vermogen wordt aangesproken. Dat betekent dat we ze moeten verleiden. Denk aan het spaarloon. Daar gaven we mensen de kans dat spaargeld in n keer op te nemen zonder verlies van het belastingvoordeel. Daarvan werd massaal gebruik gemaakt.

'Zo staat er heel veel vermogen in Nederland vast op rekeningen. Bijvoorbeeld in stamrecht-bv's waarin mensen hun ontslagvergoedingen en gouden handdrukken hebben weggezet, zodat ze niet in n keer dat hoge belastingtarief hoeven te betalen. Ik kan me voorstellen dat er methoden zijn om mensen te verleiden die vermogens vrij te maken.'


U zit ook nog met banken die geen zin meer hebben nog veel kredieten te geven.
'Ja, ik zie een schrijnend gebrek aan kredietverlening aan het midden- en kleinbedrijf. Ondernemers die wel willen investeren, maar geen geld krijgen. De overheid experimenteert al met garantstellingen voor zulke leningen. Ik pleit ervoor dat we dat fors uitbreiden. Zo kun je als overheid vele miljarden lostrekken aan kredieten.'

Dat is uw wensenlijstje. VVD-fractieleider Halbe Zijlstra had ook al ideen: snijden in de toeslagen, in de uitkeringen en in de zorg.
'In de zorg zijn inderdaad mogelijkheden. Maar dan kies ik ervoor niet te bezuinigen op patinten, maar op het systeem. De berichten over fraude en verspilling houden aan. Bij ziekenhuizen en instellingen is nog veel te halen.

'De toeslagen, dat is ingewikkelder. Eerlijk delen is een van de pijlers van het regeerakkoord. Als we op dit punt iets doen, zal het dus zo moeten dat de hogere inkomens minder van toeslagen gaan profiteren.

'Snijden in de uitkeringen ligt niet voor de hand. De rekening van deze crisis sturen we niet naar de mensen met de lage inkomens.'

Dat laat de mogelijkheid nog open.
'Nou nee. Niet aan de onderkant van het loongebouw. En aangezien de meeste uitkeringen daar zitten, zijn de mogelijkheden heel beperkt.'

In het pakket van maart, waarop jullie nu voortbouwen, zat ook lastenverzwaring. Onder meer via hogere inkomstenbelasting. Dat krijgt u nooit met hulp van de oppositie door de Eerste Kamer.
'Dan moet iemand mij vertellen hoe je zonder lastenverzwaring aan 6 miljard euro komt. Het gaat mij erom he je het doet. Ik denk dat het heel gezond is om van de hoogste inkomens een extra bijdrage te vragen, zoals we eerder al deden met de crisisheffing op alle inkomens boven de 150 duizend euro.'

Het heeft nog niet geholpen, getuige de stijging van de topinkomens die de Volkskrant vorige week vaststelde.
'Ik zag dat er weer schandalig hoge bedragen bij zaten. Boven de 150.000 euro gaan ze daar nu in elk geval 68 procent belasting over betalen, dat is tenminste iets. Nog beter zou het zijn als die bedrijven zich bedenken. Hou er eens mee op! Het is goed dat we geen communistische heilstaat zijn, wij bepalen niet de lonen in de private sector, de invloed van de overheid is beperkt, maar er zijn grenzen. Die zijn nu bereikt en overschreden. Ik hoop dat aandeelhouders en klanten van die bedrijven dat ook zien. Totdat het zover is, blijf ik achter die crisisheffing staan, ook voor volgend jaar. Ik heb niet het idee dat Nederland daar stuk van gaat.'


Red.:  Noemt spaarloon en kleinere vormogen van middeninkomens. Niet het vermogen van de rijke. Op de Bahamas.

Naar Politieke analyse , Politiek lijst , Politiek & Media overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]