De Volkskrant, 18-02-2013, van verslaggeefster Maartje Bakker

.2012

Sociaal-democratie is toch zeker meer dan zuinigheid?
 
De Partij van de Arbeid plaatst haar uitgangspunten op een voetstuk. Juist in een tijd van crisis kun je een duidelijk kompas goed gebruiken.


Bestaanszekerheid, goed werk, binding, verheffing. Het zijn grote woorden, de nieuwe waarden van de PvdA, maar zullen ze ook tot daden leiden?

Wel als het aan Hans Spekman ligt. Hij vertelt zaterdag op een bijeenkomst met partijgenoten dat hij een fonds heeft opgericht waarmee kleine schooltjes voor sluiting kunnen worden behoed. Omdat ook een dorp als Kats in Zeeland een school nodig heeft, zelfs al is dat duur.

Monika Sie, die als directeur van het wetenschappelijk bureau van de PvdA de nieuwe waarden opstelde, hoopt dat het kabinet haar manifest gebruikt als kompas. Klopt, zegt ze, het gaat in tegen het regeerakkoord - tegen de versobering van de werkloosheidswet, het te smalle Europese economische en monetaire beleidsrepertoire, de bezuinigingen in crisistijd.

Maar de koers kan nog worden verlegd, denkt Sie. 'Als er meevallers komen, als er nieuwe bezuinigingen nodig zijn, als er een sociaal akkoord wordt gesloten, dan zullen we hard op deze waarden gaan zitten. Bij elke maatregel moet niet alleen duidelijk zijn hoeveel geld het oplevert, maar ook wat de gevolgen zijn voor de bestaanszekerheid. Een kortere werkloosheidsuitkering moet bijvoorbeeld samengaan met geld voor scholing.

'Onze waarden zijn nu op een voetstuk gezet. Soms wordt de fractie zo belobbyd - dan durft ze niet te kiezen voor haar eigen principes. Maar de fractie mag zich niet laten vermurwen, bijvoorbeeld, om banken te veel vrijheid te geven.'

Een van de leden van die fractie is Tanja Jadnanansing. Zij is een van de weinige Tweede Kamerleden die zich zaterdag laten zien. Ze is wakker geschud, zegt ze, en meer dan ooit geďnspireerd. Enthousiast vertelt ze hoe ze de nieuwe waarden wil toepassen op het onderwijs. Verheffing? Daar hoort culturele kunstzinnige vorming bij, heel belangrijk. Binding? Jadnanansing moet meteen denken aan een vmbo'er die ze deze week op bezoek had, die zichzelf shit vond, die nooit van iemand hoorde dat hij ertoe deed - zelfs niet van docenten. Die er, kortom, alleen voor stond.

Maar hoe verander je het karakter van een samenleving - van ieder voor zich naar ieder voor elkaar? Jadnanansing: 'Ik ben een roekeloze optimist - van het Obamagevoel, het kan wél', begint ze. En dan, na even nadenken: 'Ik denk dat daar rolmodellen voor nodig zijn. Jörgen Rayman, Katja Schuurman, Paul de Leeuw. Die moeten zeggen: jij doet er ook toe.'

De voorman van de PvdA-Kamerleden, Diederik Samsom, is er zaterdag ook. Hij is ervan overtuigd dat hij met het regeerakkoord al op de goede weg zit. Verschillen tussen regeerakkoord en manifest wuift hij weg. De kritiek op de versobering van de werkloosheidsuitkering? Onterecht, dat is heel wat anders dan flexibilisering, antwoordt Samsom. Niet te veel bezuinigen in crisistijd? Voldoet het kabinet aan, zegt Samsom, want er is nog steeds een groot tekort op de begroting, dus er wordt geďnvesteerd.

Heeft het manifest Samsom dan niets gebracht? Jawel, zegt hij. Motivatie. 'Dat kan ik elke dag gebruiken.'

En de leden zelf, gaan die het roer van hun leven omgooien met dit nieuwe kompas? Zij zijn het, in de woorden van Monika Sie, die ter kerke zijn gegaan en gesticht naar buiten komen. Zij zijn de zendelingen van de nieuwe waarden.

Een enkeling lijkt dat te beseffen. 'Het verschil begint bij jezelf', zegt een vrouw. 'Stel vragen bij agressie op straat, wees bereid om van anderen te willen weten.'

Maar vaker wordt er gewezen naar anderen: het wetenschappelijk bureau dat over duurzaamheid of zorg had moeten schrijven, de basisschoolleraren die voltijds moeten gaan werken, de foute sociaal-democraten die zichzelf verrijken. De opdracht van Spekman - 'zeg nooit dat je ergens niet over gaat' - lijkt nog niet helemaal te zijn ingedaald.



Tussenstuk:
Waarden die niet in geld zijn uit te drukken

Van waarde, zo heet het manifest van de PvdA. Daarmee bedoelen de sociaal-democraten niet de waarde die in geld is uit te drukken - in begrotingsnormen of in bezuinigingsopgaven bijvoorbeeld. Er zijn vier waarden die belangrijker zijn dan spaarzaamheid, meent de PvdA.

Bestaanszekerheid
risico's en kosten voor de ondernemer in plaats van voor de werkenden, geen belasting voor werkenden die te weinig verdienen om rond te komen, duurzame industrie in Nederland om overeind te blijven bij een crisis.
Goed werk
de werkplek als gemeenschap, werknemers praten mee, werktijden passen bij privésituatie.
Verheffing
gelijke kansen in het onderwijs vanaf de peuterleeftijd, geen schaalvergroting, geen 'calculisme' bij aanbestedingen maar aandacht voor vakmanschap, kunst- en cultuureducatie.
Binding
de kloof tussen hoog- en laagopgeleiden dichten, waakzaamheid ten aanzien van fundamentalistische gemeenschappen die een open en verdraagzame samenleving bedreigen.

 


Red.:  


Naar Cultuur, gelijkheid , Albanese cultuur , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]