De Volkskrant, 22-05-2014, rubriek De kwestie, door Peter de Waard .2010

Waarom zijn we geen Zwitsers?

Tussentitel: Als Zwitsers van de polder was Nederland niet beter af geweest

Als Hitler in zijn aanvalsplan voor het Westen - Fall Gelb - Nederland links had laten liggen, waren er vandaag in dit land hoogstwaarschijnlijk geen Europese verkiezingen geweest. Mogelijk hadden de Nederlanders afgelopen zondag in een volksraadpleging een hoog minimumloon verworpen.

Nederlanders zouden de Zwitsers van de polders zijn, zij het met een gulden in plaats van een frank. Net als Zwitserland wilde Nederland vanaf het Congres van Wenen van 1815 nooit tot een machtsblok horen. Nederland was de vriend van iedereen die de vaderlandse koopmansgeest niet in de weg zat, of dat nu Fransen, Britten, Duitsers, Spanjaarden of Amerikanen waren.

Daarom namen koningin Wilhelmina en haar kabinet in 1940 een strikte neutraliteit in acht, net zoals 26 jaar daarvoor. Maar Hitler was der Kaiser niet, die zijn legers onderlangs Nederland liet passeren. Zwitserland liet de FŁhrer wel met rust. Bergen waren een groter obstakel dan polders.

Strikte neutraliteit betekende voor Zwitserland dat het tijdens de Tweede Wereldoorlog geen principes kon hebben. Heel pragmatisch was het land op de hand van degene die aan de winnende hand was. Toen Hitler de Fransen had verslagen, zei de Zwitserse bondspresident Pilet-Golaz dat zijn land 'zich moest aanpassen aan de nieuwe orde'. De kranten mochten geen anti-Duitse artikelen plaatsen en Zwitserse banken wisselden het van Joden geroofde goud voor de Duitsers om in harde valuta. Uiteindelijk sloot Zwitserland de grenzen voor Joodse vluchtelingen omdat het land 'te vol was'. Toen de militaire situatie zich na Stalingrad en de invasie wijzigde, trad Pilet-Golaz af en verleende Zwitserland hand- en-spandiensten aan de geallieerden.

Omdat de volgelingen van Piet Hein moreel niet hoger moeten worden aangeslagen dan die van Wilhelm Tell, zou het hier wel niet veel anders zijn gegaan als Hitler de neutraliteit had geŽerbiedigd.

Maar na de Duitse invasie vluchtten regering en koningin naar Engeland en kwam het land in het geallieerde kamp terecht. Nederland kon na 1945 zijn kop niet meer in het zand steken en nam zijn internationale verantwoordelijkheid door zich aan te sluiten bij het blok van westerse democratieŽn. Nederland werd lid van de NAVO en later ook van de EEG en nevenorganisaties.

Dat Nederland deel uitmaakt van de EU is puur een historische samenloop van omstandigheden. Maar het betekent niet dat de Nederlandse koopmansgeest daaronder heeft geleden en Zwitserland beter af is.

Beide landen hebben relatief veel multinationals, een veel te grote financiŽle sector en een groot overschot op de handelsbalans. In 1946 was het bbp per inwoner in Nederland 3.000 dollar (2.196 euro) en in Zwitserland 8.000 dollar. Nu is dat voor Nederland 42 duizend dollar en voor Zwitserland 46 duizend.

De welvaart is in Nederland sneller toegenomen zonder dat het in de oorlog principes heeft moeten verloochenen.


Red.:  



Naar Wetenschap en religie , Wetenschap lijst , Wetenschap overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]