De Volkskrant, 04-06-2014, van verslaggeefster Ana van Es .2007

Reportage | Pro-formazitting

Twee broers en drie moorden in Drenthe

Destijds zijn de verdachten geadopteerd. De advocaat vraagt onderzoek naar een genetisch defect. Dat gaat de rechter te ver.

Tussentitel: 'Hoe kan het dat twee jonge knapen tot zoiets in staat zijn?'

Ergens in Drenthe, vlak bij recreatiepark Het land van Bartje in Borger, staat een houten bankje. Een bankje met daarop gekrast het woord 'devil'. Admilson R. (29) zat op dat bankje toen hij - zo verklaarden zijn advocaten dinsdag tijdens een pro-formazitting bij de rechtbank in Assen - stemmen hoorde. Hij vroeg om een teken. 'Wat moet ik doen?'

Het resultaat: drie moorden in de provincie Drenthe. Admilson R. en zijn broer Marcos (28) hebben bekend dat ze in november 2012 een argeloze wandelaar in het bos van Dwingeloo, de 55-jarige Berend Smit, hebben doodgeschoten. In juni 2013 zouden de broers een ouder echtpaar hebben gewurgd in zijn bungalow in Exloo.

Het motief is mogelijk geld, maar aangezien de broers nauwelijks iets hebben buitgemaakt, blijven de moorden raadselachtig. De broers kwamen Berend Smit toevallig tegen en ook het oudere echtpaar kenden ze niet. 'Hoe kan het dat twee jonge knapen tot zoiets in staat zijn?', vraagt Gerard Spong, de advocaat van Marcos, zich af.

Waarom plegen twee twintigers zomaar drie moorden? Noch het Openbaar Ministerie noch de advocaten sluiten uit dat een deel van het antwoord te vinden is in het militaire verleden van de oudste broer, Admilson. Twee keer, in 2007 en in 2010, werd hij uitgezonden naar Afghanistan. Sinds hij onder meer lichaamsdelen ruimde na een aanslag zegt hij stemmen te horen. Niemand wist daarvan: pas na zijn arrestatie in maart vertelde hij dit voor het eerst.

Het Pieter Baan Centrum (PBC), waar beide broers worden opgenomen, zal onderzoeken of R. tijdens zijn werk bij Defensie inderdaad getraumatiseerd is geraakt. 'Een posttraumatische stressstoornis doemt hier op', zegt de officier van justitie. In Afghanistan kwam R. ook in aanraking met het strafrecht: hij werd verdacht van het saboteren van een militair pantservoertuig. Die zaak is geseponeerd.

De broers R. zijn geboren in BraziliŽ. Als kleuter werden ze geadopteerd door een Nederlands echtpaar. Hun biologische moeder gedroeg zich mogelijk gewelddadig. Raadsman Spong wil hun Braziliaanse familie opsporen en de broers laten onderzoeken op een genetisch defect. Hij herhaalt maar eens: 'Hoe bijzonder is het dat twee broers met nauwelijks strafrechtelijke antecedenten, maar met een grote onderlinge verwantschap, tot deze gedragingen komen?'

De zoektocht naar het waarom van deze drie moorden kent zijn grenzen, vinden de rechters. Ze wijzen een genetisch onderzoek af, evenals het verzoek familie in BraziliŽ te horen. Ook is geen extra onderzoek nodig naar de gebeurtenissen in Afghanistan - al sluit de officier van justitie niet uit dat het daar uiteindelijk toch van komt. 'Als het PBC nader onderzoek aangewezen vindt, gelet op het militaire verleden van de verdachte, dan wijzen wij dat niet af.'

In de rechtbank zit alleen de jongste broer, Marcos. Weggedoken in zijn capuchontrui zegt hij: 'Ja, klopt ja', als de rechter hem vraagt of hij wil meewerken aan een ontmoeting met Admilson in het PBC, om hun onderlinge gedrag te beoordelen.

Het observeren van de oudste broer stuit op een praktisch bezwaar. Ex-militair Admilson verblijft na een gewelddadige vluchtpoging in de extra beveiligde inrichting in Vught, in een zogenoemd 'handboeienregime'. Altijd als hij zijn cel verlaat, worden zijn handen achter zijn rug geboeid. Zelfs tijdens politieverhoren, vertelt zijn advocaat.

'Doen ze die boeien dan niet aan de voorkant?', vraagt de rechter.

'Nee, achter zijn rug', zegt de advocaat, die als voorbeeld haar eigen handen op haar rug klemt. Volgens het gevangenispersoneel is Admilson zo onberekenbaar dat anders de veiligheid in gevaar komt. 'We kunnen', zegt de advocaat, 'niet van hem vragen dat hij met zijn handen achter zijn rug geboeid aan een psychiater gaat vertellen wat hem in Afghanistan is overkomen.'


IRP:  

 
Naar Cultuur, gelijkheid , Albanese cultuur , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]