De Volkskrant, 19-10-2015, van correspondent Marc Jan Hunin 2010

Polen zien in vreemdeling vooral ziektekiem

De Poolse schrijfster Olga Tokarczuk had net voor de tweede keer de prestigieuze Nike-literatuurprijs gewonnen, toen ze besloot voor wat extra publiciteit te zorgen. Na de uitreiking noemde ze de Polen een volk van Jodenmoordenaars, een verwijzing naar de pogroms tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Die beschuldiging vond ze wel passen bij het boek (Ksiegi Jakubowe) waarmee ze de prijs gewonnen had: een verhaal over een 18de-eeuwse Jood die in het toen nog tolerante Polen zijn eigen sekte opricht.

Dat had ze beter niet kunnen doen. In plaats van met lof overladen te worden, wachtte Tokarczuk, in Nederland bekend vanwege haar boek Oer en andere tijden, een ware haatcampagne. Al meer dan een week lang wordt ze op internet uitgescholden voor al wat lelijk is, van Joodse slet tot Oekra´ense hoer.

Het bleef niet bij schelden. Een wisselkantoorhouder uit haar stadje maakte bekend waar ze woonde met de suggestie haar een bezoekje te gaan brengen. Een lokale patriottische beweging riep op om haar het land uit te zetten. Ook kreeg Tokarczuk doodsbedreigingen.

Die felle reacties kunnen symbool staan voor de golf van haatdragend taalgebruik waardoor Polen de laatste tijd overspoeld wordt. Volgens de antiracistische actiegroep Nigdy Wiecej (Nooit Meer) is het aantal klachten opgelopen van een tiental per dag tot vele tientallen. Vooral op internet loopt het aanzetten tot haat de spuigaten uit.

Die opvallende toename heeft te maken met de groeiende kritiek op de 'Poolse' kijk op de geschiedenis. Uit recent onderzoek blijkt dat de Polen tijdens de Tweede Wereldoorlog veel antisemitischer waren dan algemeen wordt aangenomen, een oordeel dat voor veel Polen moeilijk te verteren valt. Een paar weken voor de opmerking van Tokarczuk had Princeton-hoogleraar Jan Gross de gemoederen al verhit met zijn weliswaar omstreden stelling dat de Polen tijdens de oorlog meer Joden vermoordden dan de Duitsers.

Maar het grootste slachtoffer van haatdragend taalgebruik zijn de vluchtelingen die tegenwoordig massaal Europa binnenkomen. Hoewel Polen volgens de gemaakte afspraken geacht wordt slechts een heel beperkt aantal van hen op te nemen, worden zij gezien als een bedreiging voor de nationale identiteit. Op internet regent het beledigingen aan hun adres.

Om paal en perk te stellen aan de ergste uitwassen heeft de Poolse regering een tegenoffensief aangekondigd. Makkelijk zal dat niet worden. De meeste bloggers spuien hun haat anoniem en ook op de reactie van justitie valt een en ander aan te merken.

Twee jaar geleden werd een klacht afgewezen omdat volgens de onderzoeksrechter niet bewezen kon worden dat het hakenkruis een racistische lading heeft; hij had op Wikipedia gelezen dat het in India symbool staat voor geluk.

Maar het grootste probleem bij het aanpakken van haatdragend taalgebruik is dat de beleidsvoerders zelf niet altijd het goede voorbeeld geven. Vooral de vluchtelingen hebben al veel ongepaste commentaren uitgelokt.

Het heftigste kwam van oppositieleider Jaroslaw Kaczynski, de gedoodverfde winnaar van de aanstaande parlementsverkiezingen. Eerder deze week waarschuwde hij voor de zeer gevaarlijke ziekten die zich opnieuw in Europa aan het verspreiden zijn: 'Cholera op de Griekse eilanden, dysenterie in Wenen en allerlei parasieten en eencelligen, die niet gevaarlijk zijn in de organismen van die mensen, maar hier een bedreiging kunnen vormen.'



Web:
TT:
Polen blijkt uit onderzoek tijdens de Tweede Wereldoorlog veel antisemitischer dan algemeen werd aangenomen
Cholera op de Griekse eilanden, dysenterie in Wenen - Oppositieleider Jaroslaw Kaczynski



Red.: 


Naar Cultuur, gelijkheid , Albanese cultuur , Sociologie lijst , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]