Bronnen bij Integratieprobleem: omkering van waarden: 12 mei 2007

De Volkskrant, 30-03-2007, boekrecensie door Kees Beekmans
 
Getto’s van een deprimerende leegte

Wat zou het probleem zijn in de veertig Nederlandse ‘probleemwijken’?
    Ook degenen die niet in die wijken wonen, en er zich nimmer begeven, kunnen daar wel achter komen. Zij kunnen bijvoorbeeld Onzichtbare Ouders lezen, van de journaliste Margalith Kleijwegt, dat gaat over leerlingen – en hun ouders – van een zwarte school in Amsterdam-West. Even ontluisterend is Een verhaal uit de stad Damsko van de Nederlandse Marokkaan Hassan Bahara. Bahara is nog geen dertig en debuteerde vorig jaar met deze roman, die in sfeer doet denken aan De Avonden van Reve: dezelfde beklemmende troosteloosheid. Bahara’s verhaal speelt zich af onder van oorsprong buitenlandse jongeren in Amsterdamsko-West.
    PvdA-minister Ella Vogelaar (Wonen, Wijken en Integratie) kwam vorige week met die lijst van veertig wijken. Die zijn geselecteerd op basis van achttien ‘indicatoren’. Is er in zo’n wijk veel werkloosheid? Wat is het gemiddelde niveau van opleiding, is er veel overlast? Het blijven indicatoren. Wat wil het zeggen dat in zo’n wijk veel jongeren spijbelen en hun school niet afmaken? Wat geven die indicatoren aan? Wil je wat aan die probleemwijken doen, dan zul je dat toch te weten moeten komen.
    Kleijwegt weet wel wat daar mis is, en Hassan Bahara weet het ook. De jongeren in zijn roman zitten op een zwarte school en wonen in een min of meer zwarte wijk. Veel tatta’s – Nederlanders – komen in zijn boek niet voor, en daar waar ze erin voorkomen, worden ze vijandig bejegend. Minister Vogelaar zei dat ze niet op etniciteit had geselecteerd, dat dat geen indicator was. Dat is politiek correct en ook begrijpelijk, maar in de wereld die Bahara beschrijft is het wel degelijk een factor.
    Zijn jonge allochtonen voelen zich buitengesloten. Ze denken dat Nederlanders niets van ze moeten hebben. Vandaar dat zij, op hun beurt, Nederlanders niet moeten. Het is in Bahara’s roman alsof deze jongeren op een eiland leven, geďsoleerd van de rest van het land, en daar ook volkomen onbekend. Als ze de tram naar het centrum van Damsko pakken, is dat als een soort uitstapje naar Nederland. Is het vreemd dat de tatta’s die ze in de tram tegenkomen het dan moeten ontgelden?
    Een Turks-Marokkaanse wijk waar nauwelijks nog Nederlanders wonen, een getto, kan dus wel degelijk worden aangemerkt als probleemwijk, alleen al omdat het een getto is. Waarom is een getto ook meteen een probleemwijk? Omdat de jongeren daar griezelig veel lijken op de personages uit Een verhaal uit de stad Damsko.
    Mij overtuigen ze wel, die personages. Het zijn de leerlingen die ik zelf in de klas heb gehad. Ik heb genoten van de straattaal die ze gebruiken. Wat me verder trof: hoezeer het er bij die jongeren om gaat niet voor elkaar onder te doen. Ze hebben maar weinig gevoel van eigenwaarde.
    Bahara laat alleen maar zien, beschrijft, legt niks uit, becommentarieert niet. Wel laat hij hoofdpersoon Kader een keer denken: mijn vader weet niet eens hoe oud ik ben, op wat voor school ik zit. Dus rookt Kader vrijwel voortdurend joints, net als zijn vrienden. Hun bestaan, op hun eiland, is van een deprimerende leegte. Niet alleen de vaders weten niets van ze, niet eens hoe oud ze zijn, voor Nederland geldt hetzelfde. Een docent zegt tegen Kader dat hij niet mag spijbelen, dat hij naar school moet komen, dat dat voor zijn eigen bestwil is. De machteloosheid van alles en iedereen, het gebrek aan werkelijke interesse, de wanhoop van Kader, het druipt van iedere pagina af.

Tussenstuk:
Actualiteiten roepen vaak herinneringen op aan een boek. De actualiteit van deze week: minister Ella Vogelaar heeft veertig probleemwijken aangewezen die extra aandacht moeten krijgen. Een boek dat daaraan doet denken: Een verhaal uit de stad Damsko van Hassan Bahara.

Een verhaal uit de stad Damsko, Hassan Bahara. Van Gennep; 239 pagina’s; € 16,-ISBN 978 90 5515 6931

Kees Beekmans is schrijver en voormalig leerkracht op verschillende Amsterdamse zwarte scholen. Hij woont in Marokko. Zijn jongste boek heet De Jeugd van Tegenwoordig – Een jaar in de zwarte klas (L.J. Veen; € 16,90)

 

IRP:   Opmerkelijk fouten:
'Ik heb genoten van de straattaal die ze gebruiken.' - In plaats ze opvoeden om gewone taal te leren.
'Wat me verder trof: hoezeer het er bij die jongeren om gaat niet voor elkaar onder te doen. Ze hebben maar weinig gevoel van eigenwaarde.' - Tegenspraak: hun niet voor elkaar onder willen doen wijst op te veel gevoel voor eigenwaarde.
'Zijn jonge allochtonen voelen zich buitengesloten. Ze denken dat Nederlanders niets van ze moeten hebben. Vandaar dat zij, op hun beurt, Nederlanders niet moeten.' - Het  is precies andersom: zij moeten Nederlanders niet, zoals blijkt uit hun gedrag. Vandaar dat de Nederlanders niets van ze moeten hebben.
 

Naar Allochtonen overzicht  , of site home .
 

 

[an error occurred while processing this directive]