WERELD & DENKEN
 
 

Bronnen bij Cultuur, integratie, toekomst: eisen

.2008

 :
 

Uit: De Volkskrant, 10-04-2010, door Robin Gerrits

Les in cultuur? Wees scherp

Scholen moeten leerlingen kritisch laten nadenken over hun eigen geloof, vindt pedagoog Hüseyin Susam.

'Ik vind: elke school in ons land moet zijn kinderen oefenen afstand te nemen van het eigen geloof, ook de reformatorische en islamitische scholen.' Volgens pedagoog Hüseyin Susam van de Ipabo in Amsterdam, moet je leraren de juiste instrumenten meegeven om maatwerk te kunnen bieden in een klas vol culturen. Die school vormt namelijk de doorslaggevende pedagogische schakel tussen het gezin en de pluriforme samenleving. .

Hoe moet je die leraren dan toerusten?
Hiiseyin Susam: 'Een leraar moet wat ik noem culturele sensitiviteit bezitten: op een waardevolle manier kunnen omgaan met verschillen in cultuur. Zoals hij ook werkt met verschillen in leertempo, temperament en talent binnen zijn klas. Dat is een grondhouding, het gaat verder dan concrete feitenkennis over verschillende culturen of over de vaardigheden voor een gesprek met ouders uit bijvoorbeeld Marokko.'

Moet een leerkracht dan alles uit andere culturen begrijpen en goed vinden?
'Het kan wringen. Het gaat steeds om de juiste balans tussen de eigen cultuur en gemeenschappelijke waarden die zijn vastgelegd in de Grondwet: discriminatie,verbod, godsdienstvrijheid. Je moet ook pragmatisch zijn. Neem gymkleding voor meisjes. Er ligt een grens waar het kind volgens de leraar in strijd met zijn eigen belang handelt, bijvoorbeeld als het kind lange sluiers draagt. Dat is gewoon gevaarlijk voor haar. Als je op een respectvolle manier met ouders over de betekenis praat, zal blijken dat er geen onoplosbare problemen zijn. Maar je hoeft niet alles vanuit de cultuur goed te vinden. We staan zelfverminking ook niet toe, dan grijpen we in. Een boerka gaat te ver, omdat die de ontwikkeling van het kind in de weg staat. Ik moet als leraar kunnen zien wat er in haar omgaat. Dat is uit te leggen.' .

Is er niet een dunne lijn tussen constructief maatwerk en het mogelijk schadelijker positieve discriminatie?
'Onderwijs is een pedagogische zaak. Je kijkt naar de leerling in zijn eigenheid, met alle verschillen die er zijn, en begeleidt hem in zijn ontwikkeling. Er is geen andere optie dan om te gaan met die verschillen. Een leraar moet immers ook kunnen omgaan met verschillende leertempo's. Dat hoort bij zijn vak. Hij kan niet zeggen: ik ben tegen taalverschillen. Die zijn er.
    'Het geldt ook voor de gereedschappen van de leraar. Die moet kunnen inzien dat het bij kinderen uit een bevelshuishouding soms beter werkt als je hen heel rechtstreeks instrueert, anders dan leerlingen uit de westerse onderhandelingshuishoudens. Niet tomen aan pedagogische basisprincipes, maar die wel kunnen verbijzonderen naar bepaalde culturen. Dat is een fors deel van de oplossing.'

Moeten ze die multiculturele basis ook onderwezen krijgen op pabo's in Noord-Nederland. waar scholen homogener zijn?
'Ik vind van wel. Want misschien werken ze eerst in het oosten, maar komen ze later in Amsterdam of Utrecht aan de bak. Bovendien: een school leidt op voor de hele samenleving. De school is de pedagogische tussenruimte tussen gezin en buitenwereld. Die moet niet opvoeden voor gezin, kerk of bedrijf, maar voor de brede, pluralistisch-democratische samenleving.
    'In een polderland als Nederland worden de burgers geacht enige afstand te kunnen nemen van hun geloof, hun bedrijfs- of individuele belang, omwille van het samenleven. Ik zeg afstand nemen, niet afstand doen!'
    'In de klas moet de leraar leerlingen laten zien dat hij hun religies en cultuur waardevol vindt. Maar tegelijkertijd moet hij hun leren die cultuur en religie kritisch te bezien om hen alert te maken op interpretaties die hun individuele ontwikkeling en emancipatie kunnen schaden.
    'Om die groei moet het gaan, niet om het behoud van cultuur an sich, als bedreigde diersoort. Dat lijkt tegenstrijdig, maar het is inherent aan opvoeden.
    'Ouders doen het thuis ook: enerzijds beschermen ze hun kinderen door hun een thuisgevoel te geven, maar tegelijk stimuleren ze hen zelfstandig en onafhankelijk van hen te worden. Dat is de paradox van ontwikkeling.'


Red.:   Steele zegt het ook met zo veel woorden, maar als het woord "zwart" vervangt door allochtoon, zie je zo het hele begin van de allochtonenproblematiek en de multiculturalistische behandeling tot aan de huidige tijd staan.
    En, nog veel belangrijker: wat er gebeurt als je op dit pad doorgaat.
    En dat pad is ook het pad van het niets-doen, zoals het in de praktijk zal gaan. "Niets-doen" betekent voor onze multiculturele bestuurder en elite in de praktijk "steun aan de zwakkeren", de prachtwijkenprojecten. Zonder het bijbehorende noodzakelijke beroep op het ontwikkelen van zelfredzaamheid.
   En het einde is gekleurde getto's. Maar dan op de lip van welvarend autochtoon Nederland. een potentieel kruitvat, indeed.


Naar Cultuur, integratie, toekomst  , Allochtonen overzicht  , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home  .