telegraaf.nl, 02-02-2017, door Nausicaa Marbe uitleg of detail .2010

Politici, voer actie tegen segregatie!

Je zou denken dat in campagnetijd lijsttrekkers het meest urgente op de agenda zetten: zaken die radicaal moeten veranderen. Sommige misstanden duiken voortdurend op in alarmerende onderzoeksrapporten en bestuursnota’s, maar blijven onopgelost. Ze overstijgen de belangen van partijpolitiek, doordat ze de samenleving fundamenteel raken. Ze zijn ook niet geschikt voor politiek moddergooien, omdat de noodzaak van oplossingen urgent is.

Segregatie in het onderwijs is zo’n onderwerp. Van basisschool tot hoger onderwijs neemt die al jaren toe. Het probleem is al decennia bekend, er verandert weinig. Maar waar je de lijsttrekkers ook aantreft – tegen Trump op het Malieveld; in talkshows tegen Rutte; op de bres voor moreel leiderschap of telefoonstilte na het werk – nergens luiden ze de noodklok over de culturele catastrofe in ons onderwijs.

Een rapport in Algemeen Dagblad meldde deze week dat de segregatie tussen allochtone en autochtone leerlingen toeneemt. Zo’n tien procent van de ondervraagde leraren zegt dat steeds meer onderwerpen in de klas taboe zijn. De islamitische orthodoxie botst daarbij met liberale geesten, maar ook met het gedachtegoed van de PVV. Luidde de klacht tot voor kort dat de Tweede Wereldoorlog, de Holocaust, jodendom en terrorisme onbespreekbaar waren, tegenwoordig geldt dat ook voor IS, Syrië, Sinterklaas, racisme en slavernij. Moedige leraren die voor een liberale houding in de klas blijven strijden, krijgen niet altijd de steun van hun directie. Dat laatste heeft het AD-rapport niet onderzocht. Maar hartenkreten van docenten die zich in de steek gelaten voelen door directies die confrontaties en correcties van waanzin ontmoedigen, zijn bekend uit andere publicaties. Veel scholen weten zich geen raad met deze vijandigheid. Niet iedere docent is een conflictbeheerser; bovendien kun je die vaardigheid niet vragen van mensen die primair opgeleid zijn om (vreedzaam) kennis over te dragen. Een levendig debat voeren is iets anders dan omgaan met bedreigingen.

Hoe kwam het zover? Een oorzaak is de aanname dat etnische vermenging van de schoolbevolking segregatie zal tegengaan. Sinds 2006 geldt er een wettelijke plicht bij gemeenten om segregatie tegen te gaan door spreiding van leerlingen. Maar uit onderzoek blijkt dat spreiding niet altijd tot toenadering leidt, soms ontstaat er juist competitie tussen etnische groepen. Segregatie komt voor op scholen met grote percentages moslimleerlingen. Slechte integratie van de ouders, afwijzing van de Nederlandse cultuur thuis en radicale opruiing voeden de vervreemding. Het is een illusie dat dit vanzelf overwaait na het eindexamen. Of dat kleinere klassen, beter taalonderwijs of meer dialoog de oplossing zijn. Deze aannames gaan uit van openheid om nieuwe kennis op te nemen. Als je elkaar leert kennen, komt het goed. Maar Nederland heeft zich nooit verstopt voor zijn nieuwkomers. Er was volop kennis in deze open cultuur, en invoelende betrokkenheid. Een harde kern van intolerante nationalisten en religieuze fanatici ondermijnt agressief juist deze dialoog- en verbindingscultuur.












Ook de autochtone aanpassing aan het ’andere gedachtegoed’ werkt averechts. In een artikel over dit onderwerp in De Groene Amsterdammer (januari 2016) vertelt een lerares dat ze in de klas complottheorieën over heftig nieuws evenveel ruimte geeft als de feiten: ze spreekt niemand tegen. Het verschil tussen feit en indoctrinatie wordt niet uitgelegd. Onvoorstelbaar. Zo kweek je mentale achterstand die jongeren hindert in een vrije, pluriforme samenleving te functioneren en zich hier thuis te voelen.

We zijn het erover eens dat racisme en discriminatie bestreden moeten worden. Waarom is het zo moeilijk om culturele haat tegen Nederland te bestrijden? Tenslotte gaat het om iets wat het toekomstperspectief van jongeren aantast. De huidige maatregelen blijken ontoereikend. Bestrijding van radicalisering is een speerpunt, maar ook over de opsporing en aanpak ervan verschillen leraren van gedachten, soms binnen dezelfde school. De bestrijding van gekoesterde culturele vervreemding stagneert. Dat zal zo blijven zolang leraren uit angst voor discriminatie of bedreigingen hun autoriteit niet terugnemen en uitleggen waar een liberale samenleving voor staat.

Of zolang onderwijsbestuurders aan islamisering tegemoetkomen. Zoals Judith Steenvoorden, bestuursvoorzitter van de christelijke Zaam Scholengroep en lid van de VVD-partijcommissie Onderwijs en Wetenschap. Zij wil de wens van moslimouders voor gescheiden gymlessen en gebedsruimtes inwilligen. Zo’n knieval geeft het verkeerde signaal: doe geen moeite voor integratie, Nederland past zich aan. Wat volgt? Gescheiden klassen, verplichte hoofddoeken, gebedstijden in het lesrooster op niet-islamitische scholen? Die kant gaan we op, met de Steenvoordens dezer wereld voorop. Dit valse, niet wederzijdse bruggenbouwen werkt tegenstellingen in de samenleving nog meer in de hand.

Het is campagnetijd. Partijen, op de PVV na, willen populair blijven bij moslimkiezers, dus krijgt dit scholendrama geen prioriteit. Zolang dat gebeurt, zijn de grote woorden van de lijsttrekkers over verbinding en saamhorigheid praatjes voor de vaak.




IRP:  

[an error occurred while processing this directive]