Joop.nl, 09-11-2014, door Charlene Kortstam - student communicatie .2009

Moslims ontmoeten 'Zwarte Piet'

De kern van het debat: zijn het medelanders of Nederlanders?


De eerste keer dat ik het "Suikerfeest is discriminatie voor diabetici" als argument in de Zwarte Pieten-discussie op Facebook las, begreep ik er werkelijk niets van. Wat was de verbindende factor tussen twee ogenschijnlijk verschillende onderwerpen? Hoe kon het gebeuren dat onderdelen van een religie werden gebruikt als argument in het verdedigen van een Nederlandse traditie? Intussen heb ik dezelfde zin honderden keren voorbij zien komen en is het mij nu duidelijk waarom.

Het Nederlandse straatbeeld is de laatste jaren ontzettend veranderd. Dat kan niemand ontkennen. De 'standaard Nederlander' is niet langer blank en heeft vaker een andere voor- en achternaam dan we van origine gewend zijn. Ze kan bijvoorbeeld een hoofddoek dragen of een donkere huid hebben. Ze kan hier geboren zijn, maar dat hoeft niet per se. Een Nederlands paspoort maakt haar bij wet volwaardig Nederlander. In de Zwarte Pieten-discussie is die volwaardigheid echter ver te zoeken.

In de veilige omgeving van social media verdwijnt de glans van tolerant Nederland en zijn racistische uitingen aan de orde van de dag. Vreemd genoeg wordt racisme gebruikt om aan te tonen dat de uiterlijke kenmerken van Zwarte Piet vooral niet racistisch bedoeld zijn. Van het vernielen van bont gekleurde Zwarte Pieten in drogisterijen tot het boycotten van grote supermarkten en het willen verbieden van het Kwaku festival en het offerfeest. Alles is geoorloofd om het cultureel erfgoed van Nederland te beschermen, maar waartegen eigenlijk?

De verbindende factor is het idee dat gekleurde Nederlanders, ofwel 'Medelanders', in Nederland enkel te gast zijn. Welkom zolang er niet wordt gesleuteld aan oer-Hollandse tradities, hoe kwetsend deze groep ze ook ervaart. 'Het is niet zo bedoeld, dus het is niet zo', is de gedachte. Dat moslims erbij betrokken worden, komt voort uit het simpele feit dat ook zij gezien worden als gasten. Welkom zolang zij zich gedeisd houden. Het Suikerfeest, offerfeest en het bouwen van moskeeën werd getolereerd. Zich uitspreken, bijvoorbeeld tegen de traditie van Zwarte Piet, is Medelanders echter niet toegestaan.

Het ogenschijnlijk tolerante land waar iedereen na het werk op de bank een joint mag opsteken veranderde vooral online in een boze en bijna onherkenbare liefde die overal genoeg van had. "Als je het er niet mee eens bent, dan ga je het land maar uit", bleek de oplossende zin voor alle problemen van Medelanders. Die zin geeft aan dat je als niet-blanke Nederlander niet alleen geen recht van spreken hebt, maar vooral dat je te gast bent. Je kunt bijvoorbeeld niet zomaar bij je buurman binnen lopen, de koelkast opentrekken en een koud biertje pakken. Dat moet je vragen.

Zouden Nederlander en Medelander huisgenoten zijn, dan pak je twee biertjes en ga je waarschijnlijk samen naar hetzelfde televisieprogramma kijken. Je woont er, je bent niet te gast. Het is ook jouw koelkast, jouw bier, je hoeft niks te vragen, want de boodschappen doen jullie samen. Ook bestaat het idee dat Zwarte Piet geen probleem was, 'totdat de buitenlanders kwamen'. Het feit is dat deze discussie alles behalve nieuw is, ze wordt al ruim 60 jaar gevoerd. Ontwikkelingen als sociale media en het internet hebben de discussie wel in een stroomversnelling gebracht. Daarnaast is de neutrale groep aan het verdwijnen. Je bent nu of voor, of tegen. Er ontstaat een gemeen spelletje 'wij versus jullie'. Terwijl het toch zou moeten gaan over het vieren van een feest dat voor alle Nederlanders leuk is.

Het jaarlijkse toneelstukje dat door alle lagen van de bevolking wordt opgevoerd met de intentie om kinderen vooral blij te maken, zou geen enkel kind of volwassene mogen kwetsen. Toch zijn er voorbeelden te over die aantonen dat dit wel het geval is. Dit zou al voldoende reden moeten zijn om samen te kijken naar wat er anders kan. Maar in plaats van te zoeken naar een oplossing zijn er twee kampen ontstaan die steeds heftiger op elkaar reageren. Een 5-jarige zal geen vraagtekens zetten bij de herkomst van Zwarte Piet en gelooft je helemaal als je uitlegt dat het door de schoorsteen komt.

Ondertussen weten alle volwassenen, ook volwassenen die Zwarte Piet uit alle macht willen behouden, natuurlijk wel beter. Er is niet een persoon die met een stalen gezicht kan zeggen dat een schoorsteen naast een egale bruine huid zorgt voor rode lippen, gouden oorringen, kroeshaar en een overdreven Surinaams accent. Het feit dat Nederlandse expats die in het buitenland Sinterklaas vieren Zwarte Piet heel anders uitbeelden, of hem zelfs helemaal weglaten, zegt genoeg. Op onze internationale luchthaven is niet één Zwarte Piet te vinden. De flagship store van Hema in Londen kiest voor 'Witte Piet' met roetvegen.

Als je een 5-jarige vertelt dat de stoomboot onder de regenboog is doorgevaren en daarom als boot met Kleurenpieten aanmeert, gelooft hij je. Het is misschien even wennen, maar het maakt het snoepgoed echt niet minder lekker. Intussen begrijpen wij, gekleurde Nederlanders, heus wel dat alle miljoenen mensen die jaarlijks opnieuw genieten van surprises, gedichten, het zetten van een kinderschoentje en die lieve domme Zwarte Piet, ‘het niet zo bedoelen’. Ook vinden we niet dat iedereen die het een leuk feestje vindt direct een racist is. Maar dat de discussie eromheen nu vooral racistisch en xenofobisch is, kan ook niemand ontkennen.

Een andere belangrijke vraag is ook waar we de grens trekken. Wat vinden we echt te ver gaan? Als Peter R. de Vries na zijn oproep op de Facebook-pagina 'Piet makeover' via e-mail met de dood wordt bedreigd, ontstaat er op sociale media begrip voor degene die de bedreiging deed. Dat is echt een schrikbeeld. Een Facebook-reactie die Quinsy Gario dood wenste, kreeg maar liefst 135 likes. Waar trekken we de grens? Gaat het nog om een kinderfeest als er met zoveel begrip wordt gereageerd op doodsbedreigingen? Of zijn er andere dingen aan de hand? De gekleurde Nederlanders willen het feest niet voor de kinderen verpesten, we willen Zwarte Piet enkel meenemen naar de huidige samenleving. Zodat hij daarin nog jaren kan voortbestaan.

De samenstelling van Nederland is veranderd. ‘De Nederlander' is niet per se blank, heeft niet altijd blond haar en blauwe ogen. De gekleurde Nederlander is geen immigrant meer, maar is steeds vaker hier geboren en sticht hier een eigen gezin. Het zou vreemd zijn om alles wat hij zegt in de wind te slaan. Hij is hier net zo thuis als de blanke Nederlander, hij hoeft zich dus niet altijd aan te passen.



Reacties:
Appie P, di 11 november 2014 07:40 Reageer op Appie

Als wij eisen van nieuwe Nederlanders dat zij zich moeten aanpassen aan de gewoontes van Nederland zijn wij racistisch, en als nieuwe Nederlanders eisen dat onze gewoontes zich moeten aanpassen, zijn wij ook racistisch. Lijkt wel een rekensom met 2 variabelen waarvan de uitkomst al vast staat. Wij zijn racistisch.



Deo Volente, ma 10 november 2014 17:44 Reageer op Deo

Allochtonen worden aangeraden hun eigen cultuur te behouden en zelfs zich niet aan te passen aan de cultuur van het land waar ze wonen. Dat laatste raden Turkije en diverse Arabische landen aan.

Maar wij autochtonen moeten wel onze cultuur opgeven voor allochtonen?



Dikke Beer, ma 10 november 2014 12:34 Reageer op Dikke

Oei, hier gaat het fout:

"Het Suikerfeest, offerfeest en het bouwen van moskeeën werd getolereerd. Zich uitspreken, bijvoorbeeld tegen de traditie van Zwarte Piet, is Medelanders echter niet toegestaan."

Het is een OF het ander. Nederlanders zijn tolerant t.o.v. suikerfeest, offerfeest en andere 'nieuwe gebruiken' - dan moeten Medelanders ook tolerant zijn t.o.v. tradiotioneel Nederlandse gebruiken.

Het uitspreken tegen Zwarte Piet is WEL toegestaan - het gebeurt immers volop, nietwaar?

Spreekt men zich uit tegen een onschuldig kinderfeest als Sinterklaas en Zwarte Piet - dan mag men ook tegengeluid verwachten; en zelfs heroverweging door voorheen tolerante Nederlanders van hun houding t.o.v. nieuwe gebruiken.



Koos Roelofs, zo 09 november 2014 21:50 Reageer op Koos

Misschien is het multiculturalisme toch niet zo alleenzaligmakend als aanvankelijk werd geclaimd. Als de zwarte-piet-affaire, en andere onverkwikkelijkheden er de consequentie van zijn, dan hoeft het van mij niet meer. Dan heb ik het helemaal gehad, en verlang ik terug naar de tijd dat elk volk zijn eigen land had. Wat was daar eigenlijk mis mee?



Nico deMus, ma 10 november 2014 00:01 in reactie op Koos Roelofs Reageer op Nico

@@Wat was daar eigenlijk mis mee?@@

Niks was daar mis mee, en het is niet alleen zwarte piet maar de ene zeurt over spaarvarkens of een schilderij waar een varken op staat ,negerzoenen enz.enz.enz.



Jan Broersen, zo 09 november 2014 21:02 Reageer op Jan

Ik hoor het suikerfeest-argument voor het eerst. Maar mij is het onmiddelijk duidelijk waarom het gebruikt wordt als argument tegen de teloorgang van Zwarte Piet: diabetici die zich ergeren aan een suikerfeest verhouden zich tot mensen van kleur die zich ergeren aan Zwarte Piet: beide groepen reageren wat overgevoelig. Je zou dat wellicht kunnen lezen als een sneer van de gebruikers van dit argument in de richting van sommige diabetici. Maar ik snap niet hoe de schrijfster er in slaagt hier nu weer een sneer naar Moslims in te zien.





Ouwe Seun, zo 09 november 2014 20:14 Reageer op Ouwe

Tolerantie in Nederland betekent elkaar in waarde laten. Dus, ik zeur niet over Uw geloof, feesten en gewoontes en U niet over die van mij. Nederland heeft daar een lange traditie in.

De tolerantie is echter snel aan het verdwijnen, voorbeelden te over, en daar zijn veel Nederlanders bang voor. Dat is waar de kern van het zwarte-piet conflict zit.

Ik weet echter niet of het zo'n slechte ontwikkeling is. De wereld is verandert, wordt steeds intoleranter en misschien is het tijd voor Nederland om mee te veranderen.




Willem Haan, zo 09 november 2014 20:57 in reactie op Ouwe Seun Reageer op Willem

Geheel eens. En dat onze bovenste beste Charlene volgens mij niet begrepen.

Het zal me eerlijk gezegd worst zijn welke kleur een zwarte piet heeft. Maar als je alles gaat verbieden omdat mensen gekwetst zijn dan garandeer ik je dat er weinig over blijft. Koopzondagen, zwarte piet, Jodenkoeken etc etc - dan kun je alles wel afschaffen voor de zeurpieten in kwestie.



Jos Wouters, zo 09 november 2014 21:44 Reageer op Jos

Intussen kan het lekkere glaasje wijn hier mijn ergernis niet wegnemen dat mij als blanke Nederlander de maat genomen wordt door een Surinaamse student prutstudie aan notabene Hogeschool InHolland, terwijl uit alles blijkt dat deze student alleen de studieonderdelen framing en stereotypering enigermate onder de knie heeft weten te krijgen.



Menno S, ma 10 november 2014 15:12 in reactie op Tealc of Shulak Reageer op Menno

Je snapt het niet, maar ik leg het nog een keer uit. Autochtone Nederlanders bemoeien zich in principe niet met de gebruiken van nieuwkomers, mits ze binnen de wet vallen. Iederen moet zelf weten hoe hij Suikerfeest of Kwakoe of Chinees Nieuwjaar viert.

Maar dan verwacht die autochtone Nederlander ook een beetje respect terug. En dat is in het geval van de Zwarte Pieten discussie niet het geval.










Naar Cultuur, integratie, toekomst, tegen niets-doen , Cultuur, integratie, toekomst , Allochtonen overzicht  , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 
[an error occurred while processing this directive]