De Volkskrant, 22-06-2010, column door Pieter Hilhorst, politicoloog 23 jun.2010

Dubbele vloek van de zwarte school

Tussentitel: Dronkers bewijst dat gemengde scholen noodzakelijk zijn

‘Moslims en niet-moslims gebaat bij islamitische scholen.’ Het zou een pakkende kop zijn geweest boven het persbericht over de oratie van onderwijssocioloog Jaap Dronkers. Velen zouden dit een schandalige conclusie hebben gevonden. Wilders zou concluderen dat wetenschap een linkse hobby is.
    Toch zou die kop een goede samenvatting zijn geweest van Dronkers’ onderzoek. Een van zijn conclusies is namelijk dat een toename van het aantal leerlingen uit islamitische landen leidt tot slechtere onderwijsprestaties van de andere leerlingen. De onderwijsprestaties van de leerlingen uit islamitische landen dalen echterniet als het percentage leerlingen uit islamitische landen stijgt. Maar Dronkers concludeert ook dat een grote etnische diversiteit slecht is voor de onderwijsprestaties van leerlingen. Koppel de twee bevindingen en je krijgt de conclusie dat het voor zowel leerlingen uit islamitische landen als voor andere leerlingen beter is als kinderen uit islamitische landen naar islamitische scholen gaan.
    De kop boven het persbericht luidde echter ‘Etnische diversiteit op school heeft negatief effect op leerprestaties’. Domme commentatoren hebben op basis van het persbericht geconcludeerd dat het streven naar gemengde scholen ongewenst is en de politieke opwinding over zwarte scholen misplaatst is. Zij hebben blijkbaar niet de moeite genomen om het onderzoek van Dronkers tot zich te nemen. De onderwijssocioloog stelt namelijk helemaal niet dat zwarte scholen geen probleem zijn.
    Dronkers laat juist zien dat zwarte scholen extra problematisch zijn. Dat komt omdat hij niet praat over witte of zwarte scholen, maar leerlingen indeelt in vier categorieën: Westers, Oost-Europees, afkomstig uit een islamitisch land en afkomstig uit niet-islamitisch Azië. Als op een school geen enkel autochtoon kind zit, maar alleen kinderen uit veel andere landen, heet die school in de definitie van Dronkers etnisch gemengd. In het publieke debat wordt zo’n school al snel zwart genoemd.
    Dronkers heeft ook gekeken naar het opleidingsniveau van de ouders. Hoe hoger het gemiddelde opleidingsniveau van de ouders, hoe hoger de schoolprestaties van de leerlingen. Dronkers noemt dat een onomstreden verband. Hetzelfde kind doet het dus op een school met kinderen van hoogopgeleide ouders beter dan op een school met kinderen van laagopgeleide ouders. Op de gemiddelde zwarte school is het opleidingsniveau van de ouders laag. Die scholen hebben in de visie van Dronkers een dubbele problematiek: laagopgeleide ouders en een grote etnische diversiteit. Kinderen op zulke scholen hebben dus veelslechtere onderwijskansen. Dit geldt nog sterker in landen met een sterk hiërarchisch voortgezet onderwijs zoals Nederland. Het onderzoek van Dronkers is namelijk gebaseerd op de onderwijsprestaties van 15-jarigen.
    Het onderzoek van Dronkers is dus absoluut geen bewijs dat de politieke opwinding over zwarte scholen misplaatst is. Het is eerder een oproep tot nog veel meer politieke opwinding. De huidige onwenselijke situatie kan op twee manieren worden bestreden. De eerste weg is het verminderen van de etnische diversiteit op scholen. Dat zou kunnen door kinderen uit islamitische landen vooral naar islamitische scholen te laten gaan en Oost-Europese kinderen naar Oost-Europese scholen. Dat mag misschien goed zijn voor de onderwijsprestaties van de leerlingen, maar het is met het oog op de integratie onwenselijk. Dat erkent Dronkers ook.
    Het andere alternatief is het mengen van scholen op basis van het opleidingsniveau van de ouders. Omdat allochtonen onder de laagopgeleide ouders zijn oververtegenwoordigd, komt dit juist neer op een pleidooi voor gemengde scholen. Het is daarom wenselijk dat zoveel mogelijk allochtone kinderen van laaggeschoolde ouders naar scholen gaan met leerlingen met hooggeschoolde ouders. Dronkers schrijft zelfs dat in Nederland bussing (kinderen met de bus elders naar school laten gaan om de samenstelling van de school te veranderen) effectief kan zijn.
    Het drama van Dronkers is dat door een onhandig persbericht de tegenstanders van gemengde scholen met zijn onderzoek op de loop zijn gegaan. De juiste kop boven het persbericht had moeten luiden: ‘Nieuw bewijs voor de noodzaak van gemengde scholen, niet qua etniciteit maar qua opleidingsniveau van de ouders.’
 

Het andere alternatief is het mengen van scholen op basis van het opleidingsniveau van de ouders.


Naar Cultuur, integratie, toekomst , Allochtonen overzicht  , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]