De Volkskrant, 23-06-2010, column door Evelien Tonkens, bijzonder hoogleraar actief burgerschap 23 jun.2010

Schoolprestaties Fatima niet besmettelijk

Tussentitel: Hoezo is racisme jegens islamieten en Chinezen gelijk

Blijf uit de buurt van Fatima en Mohamed want daar krijg je slechte cijfers van. Het is wetenschappelijk bewezen. Dat is de boodschap van de Maastrichtse hoogleraar onderwijssociologie Jaap Dronkers via zijn oratie. Het is de doodsklap voor de strijd tegen onderwijssegregatie. Ontmoedigend voor docenten op gemengde scholen: hun inspanningen zijn alleen maar schadelijk! ‘Etnisch gemengde scholen zijn slecht voor de leerprestaties’, zegt Dronkers. Leerlingen presteren beter op een homogene dan op een gemengde school (Ten Eerste, 18 juni). Vooral de aanwezigheid van islamitische leerlingen heeft een negatieve invloed. ‘Hoe meer leerlingen met een islamitische achtergrond, hoe slechter de prestaties van alle allochtone leerlingen.’
    Preciezere lezing van Dronkers’ onderzoeksresultaten leert dat zulke simpele conclusies ongefundeerd zijn. Dronkers geeft met zijn uitlatingen in de media echter wel aanleiding voor simplificaties. Maar zijn onderzoek is bescheidener. Ten eerste gaat het niet over Nederland. Hij analyseerde 15 landen, waaronder wel België en Duitsland. Ons onderwijssysteem is niet wezenlijk anders dan dat van onze buren, betoogt Dronkers. Maar hij kijkt alleen naar het formele systeem en niet naar de informele culturele kanten, zoals de mate van orde of chaos in de klas waarin wij van de Belgen lijken te verschillen – zie mijn column van 28 april. Voor leerprestaties kan dat enorm uitmaken.
    Dronkers’ onderzoek heeft, ten tweede, alleen betrekking op 15-jarigen, niet op basisschoolleerlingen. Terwijl de discussie in Nederland alleen over de basisschool gaat. Ten derde gaat zijn oratie uitsluitend over leesvaardigheden en dus niet over ‘schoolprestaties’ in het algemeen. (Over wis- en natuurkunde gaat het niet. Daarover bestaan vergelijkbare maar minder uitgesproken gegevens, meldt hij, maar die gegevens zelf vermeldt hij niet.) Over aardrijkskunde, geschiedenis, techniek of schrijf- of spreekvaardigheden gaat het al helemaal niet. Laat staan over burgerschapsvaardigheden, zoals omgaan met verschillen en je kunnen verplaatsen in een ander.
    Op basis van onderzoek in andere landen naar leesprestaties van 15-jarigen conclusies trekken over de leerprestaties van 8- en 12-jarigen in Nederland, is onverantwoord.
    Hoe is te verklaren dat leerlingen uit islamitische landen de leerprestaties omlaag trekken, maar leerlingen uit Zuidoost-Azië de leerprestaties van hun klas juist opstuwen? Islamieten en Zuidoost-Aziaten zijn gelijkelijk slachtoffer van racisme maar ze reageren verschillend, oppert Dronkers. Islamieten reageren ‘een beetje miskend’ terwijl Chinezen ‘nog harder gaan werken’. Maar hoezo is racisme jegens beide groepen gelijk? ‘Kutmarokkaan’ geeft 50.000 hits op internet, ‘Kutchinees’ maar 3000, evenveel als ‘Kuthollander’.
    Hoe het ook komt: Henk en Ingrid hoeven zich geen zorgen te maken over ‘educatieve besmetting’ door 15- jarige islamitische leerlingen. Die hebben hoogstens een negatief effect op de leesvaardigheden van andere 15-jarige allochtonen.
    Wat ouders en beleidsmakers met zijn onderzoek moeten, laat Dronkers liever aan de politiek. De politiek moet kiezen: ‘willen we een matig geïntegreerde onderklasse die ook nog slecht geschoold is of een etnische groep die in elk geval goed geschoold is?’ Wie de vraag zo stelt, legt het juiste antwoord er duimendik bovenop. Op de vraag of samen opgroeien ook niet een maatschappelijk belang heeft, antwoordt Dronkers: ‘Zeker, al moet je dat ook niet overschatten. Een schoolplein met allerlei groepen wil niet zeggen dat ze echt met elkaar omgaan.’ Maar onderwijs beperkt zich toch niet tot het schoolplein? Dronkers is wel voorstander van mengen van kinderen van hoog- en laagopgeleide ouders. Maar dat is in Nederland voorlopig etnisch gemengd onderwijs, bij gebrek aan hoogopgeleide migranten.
    Politiek contra-intuïtief of onwelgevallig onderzoek is belangrijk voor wetenschap en samenleving. Maar dit onderzoek biedt geen overtuigende reden om het streven naar etnisch diverse scholen te staken. Daarvoor zouden meer vaardigheden gemeten moeten zijn van basisschoolleerlingen in plaats van 15-jarigen, en van ons land in plaats van andere landen. Bovendien moet het effect van racisme op leerprestaties zijn meegewogen. Vooralsnog blijft de etnisch gemengde school een zinvol streven.
 

Webtitels:

Hoezo besmettelijk?

Politiek contra-intuïtief of onwelgevallig onderzoek is belangrijk voor wetenschap en samenleving. Maar het onderzoek van Jaap Dronkers biedt geen overtuigende reden om het streven naar etnisch diverse scholen te staken

Tussentitel: Henk en Ingrid hoeven zich geen zorgen te maken over ‘educatieve besmetting’


Naar Cultuur, integratie, toekomst , Allochtonen overzicht  , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]