De Volkskrant, 0-02-2010, column door Pieter Hilhorst .2010

Trots op een onderwijsblamage

Tussentitel: Zou Edo de Jager zijn eigen kinderen naar die school sturen?

Op niveau mbo 1 mislukt één op de vier leerlingen. ‘Daar zijn wij trots op’, schrijft Edo de Jaeger, de directeur van het ROC van Amsterdam, in een ingezonden brief in NRC Handelsblad. Iedereen die deze twee zinnen achter elkaar leest, zal verbaasd zijn. Hoe kun je er trots op zijn dat een op de vier leerlingen het mbo 1-examen niet haalt? Vergeet bovendien niet dat leerlingen die het mbo 1-diploma halen volgens de gangbare definities nog steeds ongeschoold zijn. Voor een startkwalificatie is een diploma nodig op niveau mbo 2.

Edo de Jaeger reageerde op een opiniestuk van Paul Andersson Toussaint in dezelfde krant, waarin hij een schrikbarend beeld schetst van het ROC van Amsterdam. De lesuitval is enorm. Van de gemiddelde week van 20 uur is het niet ongebruikelijk dat 6 uren uitvallen vanwege zieke docenten. Hij haalt een jongen aan die een jaar lang geen Nederlands heeft gehad en een half jaar geen wiskunde. Eerder had ook Ahmed Marcouch de noodklok geluid over de roc’s. Hij vindt dat de scholen het zo slecht doen dat het gevaar levensgroot is dat jongeren afglijden. Voortijdig schoolverlaters belanden veel vaker in de criminaliteit dan andere jongeren.

De trots van De Jaeger komt eruit voort dat het op andere roc’s nog slechter gaat. Uit een rapport van de WRR blijkt dat gemiddeld 37,4 procent van de leerlingen op niveau mbo 1 uitvalt. In het schooljaar 2007-2008 verlieten een kleine vijftigduizend leerlingen het onderwijs zonder diploma. Allochtone leerlingen zijn zwaar oververtegenwoordigd onder de voortijdige schoolverlaters. Als het zo erg gesteld is, kun je zomaar gaan denken dat het een succes is als maar een kwart van de leerlingen flopt. De directeur beseft zelf ook wel dat zijn succes wrang is, want hij schrijft: ‘We willen eigenlijk voor al onze studenten een diploma, maar dat is helaas niet altijd realistisch.’ Dat woordje eigenlijk is het echte probleem.

Leerlingen op het laagste niveau van het mbo zijn doorgaans geen voorbeeldige leerlingen. Als ze wel slim waren, goed Nederlands spraken en gedisciplineerd en zelfstandig konden studeren, zaten ze daar niet. Veel leerlingen hebben ook nog problemen thuis, zitten in de schulden of hebben een strafblad. Het is verleidelijk te denken dat het met deze kinderen nooit wat kan worden.

De officiële variant van deze eigen-schuld-dikke-bult-redenering is dat de slechte resultaten van de school te wijten zijn aan de schoolpopulatie. Zo gaan mensen iets normaal vinden wat onacceptabel is. Zo komt iemand in de verleiding het een succes te noemen als één op de vier leerlingen zelfs een examen op het allerlaagste niveau niet haalt. Maar zou Edo de Jaeger zijn eigen kinderen naar zo’n school sturen?

De opdracht van dit type onderwijs is nu juist het beste te halen uit kinderen die niet gemakkelijk leren. Dat vergt een driedubbele inspanning. In de beste omgeving moeten de beste leraren de leerlingen veel meer leren dan alleen de lesstof. Vaak moeten de leraren de leerlingen namelijk ook dingen bijbrengen die normaal tot de opvoeding gerekend worden: beleefd zijn, je aan afspraken houden en conflicten beslechten zonder geweld of intimidatie.

De leerlingen moeten ook leren op een constructieve manier voor zichzelf op te komen en zichzelf te presenteren. De tirade van Beter Onderwijs Nederland tegen het competentiegerichte onderwijs slaat dan ook de plank mis. Het is naïef te denken dat het onderwijs aan deze leerlingen alleen hoeft te gaan om kennisoverdracht.

Het probleem is veel minder ideologisch. Als zelfstudie een excuus is om roosterproblemen op te lossen, neem je het eigen onderwijs niet serieus. Hetzelfde geldt voor scholen die uit kostenbesparingen leerlingen vaker op stage sturen. Het huidige probleem is veel basaler. In veel gevallen is het probleem niet de manier waarop leraren les geven, maar dat er geen leraren zijn om les te geven. Roc’s zijn ook dat gebrek aan vervangers normaal gaan vinden. Terwijl het natuurlijk onacceptabel is als een leerling een week, een maand of zelfs een jaar lang een vak niet krijgt. Veel leerlingen hebben al moeite gemotiveerd naar school te gaan, juist daarom moeten roc’s driedubbel hun best doen hen bij de les te houden. Wat Edo de Jaeger had moeten schrijven is dat hij zich kapot schaamt en dat hij niet langer accepteert dat één op de vier leerlingen flopt, maar dat directeuren van andere roc’s het nog slechter doen en zich helemaal kapot moeten schamen.


Naar Cultuur, integratie, toekomst , Allochtonen overzicht  , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]