De Volkskrant, 02-08-2011, column door Nausicaa Marbe .2010

Woorden

Tussentitel: Wegkijkers halen ons niet uit de impasse na Oslo

Woorden doen er toe, galmt het overal vandaan. Die mantra klinkt sympathiek op 't eerste gehoor. Ze bevat de illusie van maakbaarheid: temper je woorden, dan is het probleem weg. Maar bij nader inzien is die oneliner een open deur. Altijd toepasselijk, nergens echt relevant. Woorden kunnen ook volstrekt machteloos zijn.

Uiteraard draait het prutterige Nederlandse Oslo-debat niet om taalfilosofische overwegingen. Hier pretendeert men de oorzaak van Breiviks handelen op te sporen. Liefst vandaag nog. Als je geen zin of tijd hebt om zijn anderhalfduizend pagina's door te nemen omwille van de precisie, dan komt symboliek goed van pas. Dan schuilt het kwaad plotseling in 'woorden'. Ik herinner mij een uitzending van Pauw & Witteman waarin een oud-politiecommissaris zei dat 'wij' Wilders het liefst zouden willen 'mollen'. Geen politicus die destijds viel over het werkwoord dat ironieloos naar geweld verwees.

Zulk meten met twee maten is tekenend voor onze debatstijl. Spreken we nog dezelfde taal na Oslo? Ik betwijfel het. Wordt er over oorzaken gemijmerd, dan gaat het meteen over schuld. Is iemand niet schuldig, dan is hij dat tůch - indirect. Worden de wenkbrauwen gefronst bij overhaaste conclusies, dan heet dat: hypocriet gedraai. De toedracht onderzoeken? Hetze. Terrorisme abnormaal vinden? Vergoelijking. Maant Cohen tot verantwoordelijkheid, dan slaat hij een politiek slaatje. Neemt Wilders afstand van geweld, dan misleidt of liegt hij.

Woorden zeilen betekenisloos alle kanten uit. Komt door de onwil of onmacht van de sprekers om deugdelijke argumenten aan te voeren. Herken je je niet in andermans ideeŽn, dan is het kennelijk ook niet langer nodig logica in een gesprek aan te houden. En als de logica niet meer meetelt, raakt de taal in het slop. Slordige taal verschraalt. Schrale taal duidt weer op armoedige gedachten. De cirkel is rond.

Op naar de volgende soundbites.

Die komen van een gewichtige Noor: ThorbjÝrn Jagland, voorzitter van het Nobelprijscomitť voor de Vrede en van de Raad van Europa. Met zijn waarschuwing aan Europese leiders om 'voorzichtiger' te praten over multiculturele zaken, omdat ze met vuur spelen, wekt hij de suggestie dat de realistische toon van David Cameron en Angela Merkel over integratie terrorisme uitlokt. Als het aan Jagland ligt, wordt 'multiculturalisme' niet meer gebruikt omdat de term besmet zou zijn door partijdige definities. Zo gaat dat dus: in plaats van te praten over de wereld achter een woord, moet de ongewenste term weg. Vanuit eenzelfde zendingsdrang wil hij ook af van de term 'islamitisch terrorisme'. Die twee woorden zijn per abuis naast elkaar beland.

Zoveel is duidelijk: wegkijkers halen ons niet uit de impasse na Oslo. Woorden verbieden en vervangen is een infantiel antwoord op de problemen van nu. Simpel vertrouwen in fluwelen taal helpt niet tegen ordinair onfatsoen. Want wat hebben alle vermaningen aan Wilders' adres opgeleverd? Dat hij op de eerste dag van de ramadan een interview geeft en fulmineert over 'haatpaleizen'. Is bedoeld: moskeeŽn. Pats, daar heb je je matiging. Dat Wilders ferm afstand neemt van Breivik, levert overigens ook geen rust op. Kamerlid Tofik Dibi doet voor de tweede keer in een week aangifte van doodsbedreiging op Twitter. Op dezelfde kolkende agora roept een PvdA'er dat Wilders in zijn 'eigen gif' moet stikken.

Waar de werkelijkheid iedere vorm van idealisme wegkegelt, waar onverholen afkeer regeert, kan geen zoet woordje dat maskeren.


Naar Multiculturalisme, cultuurverraad , Multiculturalisme , Allochtonen overzicht  , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]