De Volkskrant, 26-07-2011, column door Aleid Truijens .2010

Het spel van Anders

Tussentitel: Een man met een missie, op weg naar zijn catharsis

Een doorsnee blonde corpsbal. Niet onknap, met zijn Lacoste-trui en kekke polootje, kraagje op. Je moet wel heel vooringenomen zijn om in dat beschaafde gezicht met lichte Viking-ogen de gekte te zien, het ultieme kwaad. Een jongen die, misschien als kind al, graag een greep in de verkleedkist deed, een jongen die opging in zijn spel. 'Kijk mama, nu ben ik een generaal. De baas van de wereld!'

Misschien had kleine Anders, als diplomatenkind in welstand opgegroeid, thuis veel lego. Ridders, cowboys en ninja’s, stoere strijders zonder bloed in hun plastic lichaampjes. Een gevaarloze, spannende wereld. Toen hij iets ouder werd kreeg hij computerspelletjes. ‘Takketakketakketak – kijk mama, alle monsters dood! Ik ga naar een hoger level!’ In zijn puberteit koos hij, heel standaard, voor hiphop. Samen met vrienden spoot hij zijn verhaal op muren en schuttingen.

Nog later kreeg hij een Facebookpagina. Op Facebook is ieder mens protagonist in zijn eigen verhaal, opgebouwd uit zorgvuldig geselecteerde verhaalelementen en de gewenste setting, met de mogelijkheid cast en plot elk moment te wijzigen. Justiciar Knight Commander was hij. Lid van de Orde der Tempeliers. Ooit leefden ze echt, de kruisridders die 'de van mammet besnuffelden' een lesje kwamen leren. Ook de Justiciar Knight leefde zijn verhaal echt. Als hij geen wapen had gehad, had hij wel een andere ontknoping bedacht. Dan was hij vergiftigde ijsjes gaan verkopen of zo.

In Noorwegen leek het geluk bereikbaar. Een geoliede, rechtvaardige samenleving in de eeuwig zingende bossen. Goed onderwijs, perfecte kinderopvang, welvaart, hoge uitkeringen. Ik moest denken aan een verhaal van F.B. Hotz, 'Theodicee', een wonderlijk toekomstsprookje over een volmaakte wereld. Ongeluk en pijn zijn er uitgebannen. Ziekte is overwonnen, misdaad verdwenen, niemand sterft of wordt geboren. Geld is overbodig, seks eveneens. Op een dag gebeurt iets vreemds: een oude man wordt ziek. Een stokoude arts geneest hem. Maar de mensen hebben bloed geroken en willen meer. Velen stoten zich een schaar of vijl in de borst, of in elkaar. Een leger uit een naburig land komt helpen, maar dat verhoogt juist de stemming: er wordt uitbundig verwond en gestorven. IJverig bergt men de lijken en verpleegt men gewonden. De begeerte keert terug, vele kinderen worden gebaard. En zie, er is weer kunst.

In fictie kun je goed en kwaad in slagorde opstellen, de Orde van de Feniks contra de bloedhonden van Zwadderich. Je laat doden vallen voor hooggestemde of perverse idealen, bij eerwraak en kapingen. Dat is het mooie van fictie: de bloeddorst en hang naar gevaar vinden een uitweg. Anders Behring Breivik stak de verboden slotgracht tussen fictie en werkelijkheid over. Een man met een missie, op weg naar zijn catharsis.

Het ergste vond ik die foto in de krant, van de aandachtige jongeren in het gras. Een vredig heuvellandschap met houten huisjes, een lego-landschap. Ze luisteren naar een hartverwarmend verhaal over solidariteit en gemeenschapszin. Een etmaal later zal de frisse berglucht gevuld zijn met radeloosheid en ontzetting, en de stank van de dood. De Justiciar Knight schreef er zijn laatste hoofdstuk. In zijn ogen geen misdaad maar een noodzakelijke plotwending.

Als je lang naar de foto kijkt voel je de dreiging, het omslagpunt, de sinistere ontknoping. Maar dat is onzin. Nu maak ik zelf een verhaal van het onbegrijpelijke. Er was alleen die mooie dag in de heuvels, en dan die gek.


Naar Multiculturalisme, cultuurverraad , Multiculturalisme , Allochtonen overzicht  , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]