De Volkskrant, 15-04-2016, column door Elma Drayer .2011

Handenweigeraars

Tussentitel: Geen fatsoenlijke krant zou een racistisch opiniuestuk plaatsen

Het was geen toeval dat het incident me te binnen schoot. In het voorjaar van 2008 ontstond er nogal wat reuring rond een bebaarde Amsterdamse straatcoach die vrouwen geen hand wilde geven, omdat zulks niet mocht van zijn geloof. De Telegraaf pakte flink uit, er kwamen raadsvragen, PvdA-deelraadsleden morden dat het een aard had. Weinig verrassend zag burgemeester Job Cohen het probleem niet. 'Het doel van de straatcoaches', zei hij in de gemeenteraad, 'is om overlast te bestrijden en daar slagen zij uitstekend in. Het zijn geen modelburgers met een voorbeeldfunctie.'

Wouter Bos, destijds vicepremier, was het aanvankelijk niet met zijn partijgenoot eens. In een interview met de Volkskrant zei hij fier dat over de gelijkheidsnorm 'geen misverstand' mocht bestaan. 'Mensen in dienst van de overheid moeten staan voor de gelijkheid van man en vrouw. Dat betekent dat je elkaar de hand schudt.' Maar in de dagen die volgden, maakte hij een spectaculaire draai. Als andere belangen zwaarder wegen, zei hij aan tafel bij Pauw & Witteman, dan mag je 'in specifieke gevallen' gerust een hand weigeren.

En zie. Acht jaar later worstelt de oud-politicus nog stééds met de materie. Althans, hij wijdde er donderdag zijn column aan. Daarin betoogde hij dat de argumenten tegen handenweigering weliswaar hout snijden, maar 'uiteindelijk niet relevant zijn'. Het enige 'relevante feit' is volgens hem of je aanzet tot haat of geweld. 'Binnen die grenzen mag je op veel manieren uitdrukking geven aan wat je van moslims of joden, Duitsers of Turken, mannen of vrouwen vindt.' Bovendien, het niet-handenschudden door orthodoxe Joden was toch ook nooit een punt? Of SGP'ers met achterhaalde ideeën over het vrouwelijk wezen?

Voor alle duidelijkheid: Bos had het ditmaal niet over overheidsfunctionarissen. Best mogelijk dat hij nu vindt dat zij zich wél dienen te schikken naar de gelijkheidsnorm. Maar dan nog.

Mij blijft het verbazen hoe onze intelligentsia handenweigering telkens weer op virtuoze wijze weet te reduceren tot een irrelevant dingetje waarover je vooral niet héél moeilijk moet doen.

Saillant in dit verband was wat er in januari gebeurde. Het opiniekatern van NRC Handelsblad gaf ruim baan aan een salafiste uit Utrecht. Uitgebreid beklaagde deze Samira Dahri zich over het leed dat Nederland haar geloofsgenoten aandoet. Onder veel meer legde ze uit dat een vrome moslima het geven van een hand aan een man als 'seksuele intimidatie' ervaart. Waarna ze schreef: 'De islamitische normen en waarden zijn een volwaardig onderdeel van de westerse samenleving, of men dat nou wil of niet. Degene die er problemen mee heeft dat een vrouw een niqaab draagt, of een man een vrouw geen hand schudt (...), moet zichzelf heropvoeden door deze zaken te leren accepteren.'

Ik was, zacht gezegd, verbijsterd. Niet over die salafistische stokpaardjes, maar over het podium dat ze afdrukte.

Want zou het liberale avondblad zijn kolommen ook zo gastvrij openstellen voor een blank dwaallicht dat pleit voor rassenscheiding? Uitlegt dat hij het aanraken van zwarten nu eenmaal ervaart als 'intimidatie'? Vindt dat wij onszelf moeten 'heropvoeden' omdat zulke 'normen en waarden' nu eenmaal onderdeel zijn van de samenleving? Welnee. Geen fatsoenlijke krant zou zo'n racistisch opiniestuk plaatsen. Hoezo gebeurt dit wel als het gaat om religieus geïnspireerd seksisme?

Wouter Bos kwam gisteren tot de conclusie dat we gewoon moeten accepteren dat sommige medeburgers malle opvattingen koesteren, mits ze zich houden aan de wet. In één moeite door pleitte hij voor 'leven en laten leven', 'begrip voor verschillen', 'niet alles op het scherp van de snede uitvechten'. Zou hij hetzelfde hebben geschreven als het blanken waren geweest die ostentatief het recht opeisen om geen zwarten te hoeven aanraken? Mij lijkt het kras.

Natuurlijk, het klopt dat je weigeraars (tenzij ze bij de overheid werken) niet kunt dwingen tot het schudden van handen. Maar doe het verschijnsel ook niet af als bagatel.

Terecht schreef sociologe Jolande Withuis ooit: 'Het handdruktaboe is geen onschuldig, betekenisloos gebruik.' Het komt voort uit een visie op mannen en vrouwen als 'tikkende hormoontijdbommen' - met als ultieme droom twee volstrekt naar sekse gescheiden werelden.

Daar kun je inderdaad de schouders over ophalen. Maar voorlopig, hooggeachte medecolumnist, blijf ik er héél moeilijk over doen.



Web:
Over handenweigeren blijf ik héél moeilijk doen
TT:
Uitgebreid beklaagde Samira Dahri zich over het leed dat Nederland haar geloofsgenoten aandoet
Zou Wouter Bos hetzelfde hebben geschreven als het blanken waren geweest die het recht opeisen om geen zwarten te hoeven aanraken? Mij lijkt het kras



Red.:  



Naar Menswetenschappen, regels , Menswetenschappen, huidig , Wetenschap, lijst  , Wetenschap overzicht , of site home

[an error occurred while processing this directive]