De Volkskrant 31-12-2012, door Geerten Waling, historicus en publicist .2012

Het kan geen kwaad om boos te zijn op de paus

In de kritiek op de uitspraken van de paus komen oud anti-papisme en modern engagement samen.


Tussentitel: Als de paus een gratis bloemetje wil, kan hij maar beter inbinden

'Een orgie van verbaal geweld en haat' jegens de paus trok over zijn scherm, klaagde Jan Dirk Snel vrijdag. Hij stoorde zich aan de heftige reacties in Nederland op de uitspraken van de paus over het gezin (en daarmee indirect over homoseksualiteit en het open huwelijk). Niet dat hij het nu per se met de paus eens was, maar we moeten wel 'een rationele morele discussie' aangaan.

Snel interpreteert de reacties verkeerd. Los van het ware gescheld en de voorspelbare doodsverwensingen die op de sociale media al loskomen bij een dood zeezoogdier, zijn de meeste reacties geen teken van blinde haat. Het is een combinatie van verontwaardiging en beredeneerd verzet. Waar religieuze fanaten overal ter wereld verontwaardigd zijn over de openstelling van het huwelijk, zo roept de paus bij voorstanders ervan een vergelijkbare reactie op.

Diep geworteld
De rationele morele discussie waar Snel - de kalmte zelve - toe oproept, is dan ook buitengewoon lastig. Zeker omdat in Nederland homoseksualiteit al enkele tientallen jaren diep geworteld is in de maatschappij. In 2001 werd hier het allereerste huwelijk gesloten tussen mensen van gelijk geslacht. De Gay Pride verenigt jaarlijks 400 duizend mensen langs de Amsterdamse grachten.

Homorechten worden verdedigd en beleden door alle politieke stromingen behalve de SGP. Er zijn homoseksuele sporters, politici, burgemeesters en CEO's. Kortom: in de discussie over het open huwelijk kan de ene opvatting rekenen op een maatschappijbreed (hoewel beslist niet unaniem) draagvlak, terwijl de andere opvatting meer en meer terrein verliest.

Daarnaast gaat Snel eraan voorbij dat zulke felle reacties niet nieuw zijn. Het anti-papisme zit er in Nederland al sinds Willem van Oranje - wellicht zelfs sinds Bonifatius - diep in. De succesgeschiedenis van de Republiek ging hand en hand met die van het calvinisme. Toen de godsdienstvrijheid allang was gewaarborgd, leidde een pauselijke uitspraak in 1853 alsnog tot de hevige Aprilbeweging. En zelfs nog in 1985 leidde het bezoek van de paus aan Nederland tot rellen. Tel daarbij op dat het ooit nog stevig gewortelde katholicisme hier sinds de jaren zestig gemarginaliseerd is, en de reacties op Ratzinger zijn al heel wat beter te begrijpen.

Verontwaardiging
Dan is er ook nog de begrijpelijke verontwaardiging over de seksuele schandalen in de pauselijke administratie in de afgelopen decennia. De nuchtere Hollander denkt daarbij al gauw: 'Zeg vriend, wie ben jij om ons de les te lezen?'

Dat de discussie over seksuele moraal kalm en waardig gevoerd moet worden, daarmee heeft Snel een punt. Maar emotie kan daarbij aan geen van beide kanten worden uitgeschakeld, en dat is maar goed ook. Het is een emotioneel thema. Wie heilig gelooft in het heterogezin, ziet dat beeld verbrokkelen bij een huwelijk tussen twee bruiden. Wie het open huwelijk als verworvenheid ervaart, hoort een man in een jurk ten overstaan van 1 miljard volgelingen die vrijheid ter discussie stellen. Ga daar maar eens een open dialoog in voeren.

De verontwaardiging heeft ook een heilzame functie. Ze vergroot de interne solidariteit in Nederland. Een Facebookactie om met Pasen geen gratis bloemen meer naar de paus te sturen, kreeg in een week tijd 28 duizend steunbetuigingen. René Cuperus erkende (in de Volkskrant), evenals de koningin, dat ons land met een veel te laag zelfvertrouwen de kerstvakantie is ingegaan, terwijl juist allerlei massale acties (Serious Request, de Telegraaf hulpverlenersactie) aantonen dat er enorm veel solidariteit en saamhorigheid is.

Dat blijkt ook uit deze actie, die laat zien dat seksuele vrijheid en de bescherming van homoseksualiteit nationale speerpunten geworden zijn. Het is slechts een symbolische daad, maar wel een sterke: als de paus een gratis bloemetje wil, kan hij maar beter inbinden.



Red,.:

Web-tussentitel: Wie het open huwelijk als verworvenheid ervaart, hoort een man in een jurk ten overstaan van 1 miljard volgelingen die vrijheid ter discussie stellen. Ga daar maar eens een open dialoog in voeren





Naar Allochtonen, vijfde colonne , Allochtonen lijst , Allochtonen overzicht , of site home .

[an error occurred while processing this directive]