De Volkskrant, 01-05-2015, van correspondent Peter Giesen .2009

Reportage | Expansie van de islam in de Franse samenleving

Hoofddoekverbod op universiteit?

Geen hoofddoek op de universiteiten, vindt oppositieleider Nicolas Sarkozy. Maar mag je volwassenen kledingvoorschriften opleggen? 'De staat heeft hier niets mee te maken.'


Tussentitel: Ik ben geen radicale moslim, ik voel me Frans - Leilah Mellouk - studente Engels, draagt een hoofddoek

Leilah Mellouk (19) drinkt koffie in de kantine van de Universiteit Paris VIII in de voorstad Saint-Denis. De studente Engels draagt een hoofddoek, iets waar oppositieleider Nicolas Sarkozy graag een einde aan zou maken. Hij bepleit een verbod op hoofddoeken en andere religieuze onderscheidingstekens in het Franse hoger onderwijs.

Een absurd plan, vindt Mellouk, van origine half Frans, half Marokkaans. 'De staat heeft niets te maken met de keuzes die je als volwassen vrouw maakt. Het dragen van een hoofddoek is niet opgelegd door mijn ouders.'

Haar vriendin Sarah Chiboun (19), van Algerijnse afkomst, is het daar helemaal mee eens. 'Zelf heb ik geen behoefte aan een hoofddoek, maar Leilah heeft het volste recht een andere keuze te maken. Politici als Sarkozy willen alle Fransen in hetzelfde hokje duwen', zegt Chiboun, die ook Engels studeert.

De aanslagen van januari hebben Frankrijk in existentiële onzekerheid gestort. Hoewel verreweg de meeste moslims de aanslagen veroordeelden, lieten sommige reacties zien dat de 'waarden van de Republiek' niet door iedereen worden gedeeld. Zo verstoorden islamitische leerlingen op zo'n 200 scholen de minuut stilte voor de slachtoffers van Charlie Hebdo. Daarom willen politici de discipline aanhalen, islamitische burgers desnoods dwingen zich als goede citoyens te gedragen.

Vanaf 2004 geldt al een verbod op hoofddoeken in het middelbaar onderwijs. Sarkozy wil dat uitbreiden naar de universiteiten. Hij wordt gesteund door 72 procent van de Fransen, blijkt uit een enquête van het rechtse weekblad Valeurs Actuelles.

De universiteit van Saint-Denis ziet eruit als een noodgebouw dat er al vijftig jaar staat. Een verzameling blokkendozen van beton en golfplaat. Studenten met Franse, Maghrebijnse en Afrikaanse wortels lopen door elkaar. Op het oog valt het nogal mee met de islamisering: studentes met hoofddoek zijn zwaar in de minderheid.

Toch wordt de islam steeds belangrijker in de Parijse voorsteden, constateerde de politicoloog Gilles Kepel in de studie La Banlieue de la République. Vergeleken met tien jaar geleden ontlenen meer mensen hun identiteit aan de islam, aldus Kepel. 'Mensen steken elkaar aan. Ze zien dat anderen religieus zijn en denken: dat wil ik ook', zegt Zainab Ali (18), studente handel, haar vriendelijke gezicht gewikkeld in een grote, geruite omslagdoek.

Haar vriendinnen, ook handelsstudenten van Tunesische afkomst, bevestigen dat. 'Ik wil ook een hoofddoek gaan dragen, maar ik wacht nog even', zegt Ines Zaiter (18). 'Met een hoofddoek maak je minder kans op een baan. Daarom wil ik eerst werk vinden, dan een hoofddoek gaan dragen.' Emira Limame (19): 'Ik wil ook een hoofddoek gaan dragen, maar het is ingewikkeld. Mijn ouders zijn er tegen. In mijn familie is het niet gebruikelijk, behalve voor getrouwde vrouwen.'

Volgens Sarkozy's partijgenote Nathalie Kosciusko-Morizet is de opmars van de hoofddoek 'een vorm van druk op andere studenten afkomstig uit de immigratie'. Een verbod zou die druk wegnemen. De groeiende invloed van de islam veroorzaakt grote problemen aan de universiteiten, zeggen sommige docenten. 'Collega's worden onderbroken door individuen die hun, met de Koran in de hand, vertellen dat hun onderwijs niet 'conform de religie' is. De islamisten verwerpen de Verlichting: als Voltaire vandaag zou leven, zou hij het lot van Salman Rushdie ondergaan', zei historicus Jean-Charles Jauffret in Valeurs Actuelles.

Andere academici stellen juist dat het allemaal reuze meevalt. Wie gelijk heeft, is moeilijk in te schatten, omdat cijfers ontbreken. Bovendien is het debat ernstig gepolitiseerd. Wie 'de islamisering van de universiteit' relativeert, wordt al snel omschreven als een laffe wegkijker, terwijl duizend docenten een manifest ondertekenden waarin de voorstanders van een hoofddoekverbod werden gekenschetst als paternalistische kolonialen die racisme en islamofobie in de kaart zouden spelen. 'Ik ken ook de verhalen over moslimstudenten die geen onderwijs over de Shoah accepteren', zegt Leilah Mellouk. 'Zelf heb ik nooit zoiets meegemaakt. Maar wat heeft dat met mijn hoofddoek te maken? Ik ben geen radicale moslim, ik voel me Frans.'

Hoe effectief is een verbod op hoofddoeken aan de universiteit? Het verbod op de middelbare scholen heeft de expansie van de islam in de Franse samenleving in elk geval niet kunnen verhinderen. Uitbreiding naar de universiteit is nog veel controversiëler, omdat het volwassen vrouwen treft. 'Door moslims zal het worden gezien als een discriminerende, anti-religieuze maatregel', zegt Mellouk.

Jurist en universitair docent Nicolas Lagardère vindt de hoofddoek een onding dat de ongelijkheid tussen de seksen benadrukt. Maar een vrije samenleving kan haar volwassen burgers geen kledingvoorschriften opleggen, schreef hij in Le Monde: 'Het dragen van een hoofddoek is een paradoxale daad van individuele vrijheid, verbonden met de constitutionele vrijheid van geweten en godsdienst.'


Tussenstuk:
School verbiedt dragen 'te lange' rok

Op een school in de Noord-Franse stad Charleville-Mézières werd deze week een meisje naar huis gestuurd omdat ze een 'te lange' rok droeg. De zwarte, tot de enkels reikende rok van de 15-jarige Sarah werd door de schoolleiding opgevat als een 'islamitisch onderscheidingsteken'. Op Franse scholen zijn religieuze tekens verboden.
    De affaire werd meteen trending topic op Twitter onder de hashtag JePorteMaJupeCommeJeVeux, 'ik draag mijn rok zoals ik wil'. Worden voortaan alleen halfnaakte meisjes toegelaten, vroegen sommigen zich af, verwijzend naar sexy kledij die wel is toegestaan. De socioloog François Doubet waarschuwde in Le Monde voor willekeur en intolerantie. Een school die als modepolitie gaat optreden, maakt het zichzelf moeilijk, stelde hij. Wat is het verschil tussen een islamitische rok en een modieus exemplaar? Moeten marineblauwe plooirokken worden verboden omdat ze vaak worden gedragen door katholieke meisjes?
    Volgens de lokale onderwijsautoriteiten ging het niet zozeer om de rok als wel om de context. Onlangs deed zich een incident rond een hoofddoek voor. Als reactie zouden Sarah en andere meisjes zijn verschenen in een 'provocerende' rok van 'islamitische' snit.


Web:
Hoofddoekverbod in hoger onderwijs verdeelt Frankrijk
TT:
Door moslims zal het worden gezien als een discriminerende, anti-religieuze maatregel
— Leilah Mellouk


Naar Cultuur, integratie, toekomst, tegen niets-doen , Cultuur, integratie, toekomst , Allochtonen overzicht  , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 
[an error occurred while processing this directive]