De Volkskrant, 29(30)-04-2015, door Herman Blom, auteur van het boek Interculturele samenwerking in organisaties .2009

Scheiding moskee-staat

Doe als Oostenrijk, kom met een islamwet

Met een islamwet dwingt Oostenrijk de islamitische gemeenschap de seculiere rechtsorde na te leven.


Nederland telt nu meer dan een miljoen islamitische Nederlanders. Zij brengen uit hun land van herkomst een wereldbeschouwing mee die vaak op gespannen voet staat met de regels van de Nederlandse democratische rechtsstaat. Om het westerse waardensysteem te kunnen verdedigen werd in Oostenrijk onlangs een Islamgesetz aangenomen.

In de islam neemt religie in het alledaagse leven een heel andere plaats in dan in de westerse wereld. Daar vertegenwoordigen staat en kerk twee verschillende sferen. In islamitisch georiŽnteerde landen is die scheiding tussen kerk en staat afwezig. Zo gaat de profeet (Mohammed) vůůr het vrije woord (van bijvoorbeeld Charlie Hebdo).

Het onderscheid tussen kerk en staat valt aan moslims moeilijk uit te leggen. In de islamitische context betekent 'rechtvaardigheid' volgens islamoloog Bernard Lewis dat een heerser regeert volgens Gods wetten. Die rechtvaardigheid verwijst naar een soort goddelijke ordening van de wereld. Westerlingen zijn gewend goed en slecht bestuur te beoordelen aan de hand van de begrippen 'tirannie' en 'vrijheid'. Voor traditionele moslims is het tegendeel van 'tirannie' niet 'vrijheid' maar goddelijke 'rechtvaardigheid'. Dat veel moslims zich superieur voelen aan de westerse, seculiere, in hun ogen immorele maatschappij wordt zo begrijpelijk.

Illustratief in dit verband zijn de uitkomsten van het recente onderzoek van Koopmans e.a. dat meer dan de helft van de West-Europese moslims religieuze wetten van groter belang vindt dan wereldlijke (Vonk, 7 februari). Begrip voor intolerantie en terreur vindt zijn startpunt in dit uitgangspunt. Naast dit religieuze fundamentalisme valt bij hetzelfde onderzoek de xenofobie van Turkse West-Europeanen op. Hun antisemitisme is inmiddels een probleem voor de vrije samenleving.

De fundamenten van de Nederlandse maatschappelijke orde - vrijheid van meningsuiting, gelijke rechten voor allen, non-discriminatie - staan op het spel. De interventies van de herkomstlanden, met name van Turkije, in het alledaagse leven van islamitische minderheden zetten hierbij nog eens extra druk op de ketel. Het is het probleem van de bekende lange armen vanuit islamitische landen. Bij gebrek aan 'home-grown' imams worden de imams voor de meer dan 450 Nederlandse moskeeŽn betrokken uit het buitenland. Of Nederlandse zending in die landen ook zou worden toegelaten?

Dat islamopleidingen in Nederland geen klandizie wisten te vinden is een slecht teken. Welke perspectieven zijn er op een theologische ontwikkeling van de islam waarin de mainstream van de islam zich instelt op de samenlevingen waarvan ze nu deel uitmaakt? Die ontwikkeling lijkt een belangrijk middel om een andere verhouding tot de westerse rechtsstaat te definieren.

Om dat af te dwingen geeft de Oostenrijkse regering een voorbeeld. Zij gaat nu met een in februari aangenomen 'islamwet' islamitische gemeenschappen uitdrukkelijk verplichten de Oostenrijkse rechtsorde na te leven. Dit om beÔnvloeding uit Turkije of uit Saoedi-ArabiŽ te verhinderen. De Oostenrijkse regering garandeert met een nieuwe islamwet de gelijkstelling van moslims met andere geloofsgenootschappen.

De vorige wet is overigens van 1912, toen de toenmalige Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie BosniŽ annexeerde. De islamitische gemeenschap krijgt de beschikking over de wettelijke rechten waarover de christelijke kerken beschikken. Gelijktijdig wil de regering verhinderen dat islamitische instellingen en hun personeel vanuit het buitenland gefinancierd worden. Islamitische geestelijken mogen daarnaast alleen hun ambt uitoefenen wanneer ze een in Oostenrijk geaccrediteerde en gevolgde opleiding hebben afgesloten. Ze dienen over kennis van de Duitse taal op vwo-niveau te beschikken.

Ook wordt het voorrangsrecht van algemene overheidsregels op de regels binnen de religieuze gemeenschap vastgelegd. Zo kan zich een 'Oostenrijkse' islam ontwikkelen. Dat voorbeeld verdient navolging in andere westerse landen.

Web:
TT:
In islamitisch georiŽnteerde landen is die scheiding tussen kerk en staat afwezig
Westerlingen zijn gewend goed en slecht bestuur te beoordelen aan de hand van de begrippen 'tirannie' en 'vrijheid'
Welke perspectieven zijn er op een theologische ontwikkeling van de islam waarin de mainstream van de islam zich instelt op de samenlevingen waarvan ze nu deel uitmaakt?
Dat islamopleidingen in Nederland geen klandizie wisten te vinden is een slecht teken
Zij gaat nu met een in februari aangenomen 'islamwet' islamitische gemeenschappen uitdrukkelijk verplichten de Oostenrijkse rechtsorde na te leven


Red.:


Naar Cultuur, integratie, toekomst, tegen niets-doen , Cultuur, integratie, toekomst , Allochtonen overzicht  , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 
[an error occurred while processing this directive]