De Groene Amsterdammer, 18-12-2014, door Hassan Bahara en Irene van der Linde 22 dec.2014

Geweld tegen moskeeŽn neemt sterk toe

'Ja sorry PVV'

Een varkenskop voor de deur, hakenkruizen, brandstichting en geweldpleging tegen gelovigen. MoskeeŽn zijn steeds vaker slachtoffer van agressie. Het OM en de politie nemen de incidenten nauwelijks serieus. Dat had ook bij de buurtsuper kunnen gebeuren'


Tussentitels:
Toen een groep vrouwen de moskee verliet, gooiden jongens bierblikjes vanuit een rijdende auto
De breedgeschouderde man struint als een dolle stier rond en slingert een stoel richting een paar moskeegangers


IN EEN VERS OPGELEVERDE nieuwbouwstrook van Almere-Buiten staat de Evenaar, een brede laan die in de volksmond omgedoopt is tot de `reli-boulevard'. Loop, fiets of rijd de Evenaar af en je passeert een kerk, twee boeddhistische tempels en tot slot de Omar Ibn Al Khattab-moskee. De benaming reli-boulevard suggereert een knusse pluriformiteit, alsof tolerantie er gegarandeerd is. Maar tot nu toe was de moskee - waarvan in februari 2012 de eerste paal de grond in ging - als enige het doelwit van vandalisme. Driemaal in totaal. Twee keer werd er een ruit ingegooid. Op 28 juni - tijdens de ramadan - werd de moskee slachtoffer van een ernstiger voorval.
    `Hier hebben ze ons verblijd met een hakenkruis, zegt Said Idbid (36) terwijl hij gebaart naar de gevel van de moskee. Als je goed kijkt, zie je nog de donkere vlekken.
    Idbid is secretaris van de Marokkaanse Omar Ibn Al Khattab-moskee. Hij is hoog opgeleid en werkt als schadebehandelaar bij Achmea. Hij combineert een dikke baard met vlotte kleding - gympen, spijkerbroek, sportief jasje. Zijn rondleiding door de moskee is al even vlot. 'En hier zullen kinderen Arabische les en huiswerkbegeleiding krijgen. En dit is een gebedsruimte voor vrouwen. Het gebouw is nog niet voltooid. Alleen de gebedsruimte voor de mannen is klaar en in gebruik. 'We zijn een open instelling, zegt Idbid. 'Iedereen in de buurt kan dat beamen, we kunnen gemaild worden, er staat geen hek om ons terrein.
    Idbid is naast vlot ook onderkoeld. Het hakenkruis werd op de gevel gespoten: niet op de slechter verlichte achterzijde, maar op de voorzijde, waar de dader makkelijker in de gaten had kunnen lopen. Dat maakt het volgens hem tot een doelbewuste actie met een heldere boodschap: deze moskee hoort niet in deze buurt. Maar hij wil dit niet tot grotere proporties opblazen dan het verdient. 'Er zijn moskeebezoekers op wie het indruk heeft gemaakt. Maar de meesten weten dat dit soort dingen gebeuren. Het is niet de eerste keer dat een moskee het mikpunt is. Ik denk dat je er ook niet te lang bij stil moet staan. Op een gegeven moment word je er immuun voor.
    MoskeeŽn zijn in toenemende mate doelwit van agressie, laat onderzoeker Ineke van der Valk, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, in haar nieuwste onderzoek zien. Van de 450 moskeeŽn in Nederland hebben er in de afgelopen tien jaar ten minste 174 te maken gehad met een of meer geweldsincidenten, blijkt uit haar laatste cijfers. Dus ťťn op de tweeŽnhalve moskee heeft last van ingegooide ruiten, brandstichting, bekladding, dreigtelefoontjes, dreigmails, agressie tegen personeel, het deponeren van varkenskoppen of schapenhuiden. De moskeeŽn die met dit geweld kampen liggen verspreid over heel Nederland, en opvallend genoeg vaak in kleine en middelgrote plaatsen. `Het lijkt erop, zegt Van der Valk, `dat die kleinere plaatsen een ontwikkeling doormaken die grote steden als Amsterdam, Rotterdam en Den Haag dertig jaar geleden al hebben gehad:.'

Er bestaat geen registratiesysteem voor geweld tegen moskeeŽn en andere vormen van islamofobie, dus niemand heeft inzicht in de omvang van het probleem. Van der Valk, gespecialiseerd in racisme en discriminatie, stuurde een uitgebreide enquÍte naar zoveel mogelijk moskeebesturen. Wat, waar, hoe vaak en wat denken de mensen er zelf over?, dat wilde de onderzoeker dan ook als eerste weten. Uiteindelijk stuurden 86 moskeebesturen een ingevulde enquÍte terug, 58 van hen meldden problemen. De uitkomsten van deze enquÍte combineerde Van der Valk met cijfers uit haar onderzoekspublicatie Islamofobie en discriminatie uit 2012 en rapportages van meldingen bij de politie. Hier zit wel een onzekerheid. 'De cijfers uit de politierapportages kunnen mogelijk dubbelen met de meldingen van de moskeebestuurders, erkent Van der Valk. 'Maar dat zullen er hooguit een paar zijn. En lang niet alle moskeeŽn hebben gereageerd, dus het kunnen er ook nog veel meer zijn dan 174.'
    De incidenten vinden vooral plaats na 11 september 2001. Na de moord op Theo van Gogh in 2004, gecombineerd met de opkomst van Geert Wilders een jaar later, wordt het erger, en het laatste jaar, met de komst van IS, neemt het aantal nog eens toe. Zo zegt 37 procent van de moskeebestuurders juist het laatste jaar last te hebben gehad van agressie. 'Nationale en internationale gebeurtenissen beÔnvloeden het geweld, stelt Van der Valk. 'In de jaren tachtig en negentig waren de incidenten op ťťn hand te tellen. Nu zijn er gemiddeld twintig per jaar:
    Een zichtbare moskee, nieuw gebouwd, met minaret en koepel, is eerder mikpunt dan een die is gevestigd in bijvoorbeeld een oud schoolgebouw. Dat laat volgens Van der Valk zien dat het geweld bewust is, gericht tegen het moskeegebouw en waar dat voor staat. De toename van de anti-islamretoriek in Nederland wordt volgens haar weerspiegeld in een groei van het geweld tegen moskeeŽn. De PVV, zo beklemtoont Van der Valk, is opgericht om de islam te bestrijden, onlangs bepleitten ze het sluiten van alle moskeeŽn in Nederland. 'Wilders heeft een vijandig klimaat geschapen waarin mensen zich gesterkt voelen om dit soort acties te ondernemen.

`DIT ZAG IK AANKOMEN; zegt moskeevoorzitter Jamal Bouzerouh over het hakenkruis op de gevel van de Ibn Al Khattab-moskee. Hij doet de uitspraak op 30 juni tegen nieuwssite dichtbij. nl. 'Almere heeft zoveel aanhangers van de PVV. Ik zie die politieke partij als racistisch. Er zit ťťn gek tussen die dit doet. (...) Dit is vooropgezet. Hier heeft iemand over nagedacht.
    Het toeval wil dat tijdens het bezoek aan de Omar Ibn Al Khattab-moskee de pvv'er Machiel de Graaf in de Tweede Kamer zinspeelt op een Nederland zonder moskeeŽn. Negen maanden eerder kreeg de Omar Ibn Al Khattab-moskee nog directer met de Pvv te maken toen Geert Wilders op iets meer dan vijftig meter afstand van de moskee een campagnespotje voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 opnam. Met het islamitisch gebedshuis in zijn rug spreekt Wilders over de `mega-moskee' die volgens hem een teken van toenemende verloedering in Almere is, net als het stijgend aantal inbraken en straatovervallen.
    De Almeerse afdeling van de PVV maakt al sinds medio 2011 stemming tegen de Omar Ibn Al Khattab-moskee, die volgens de PVV probeert Almere te islamiseren. In 2012 waarschuwt PVV-Almere voor het 'anti-westerse, extremistische karakter' van de moskee. Vanuit de PVV lopen er ook directe lijnen naar een Almeers burgerprotest. Bewoners van de Sieradenbuurt voelen zich in februari 2012 overvallen door het nieuws dat de gemeenteraad akkoord is gegaan met de bouw van de moskee. Ze vrezen parkeeroverlast, minaretten, en een daling van de huizenprijzen. Het Almeerse pvv-gemeenteraadslid Ramona Aukes roept op het forum sieradenbuurt.nl de buurtbewoners op gezamenlijk in verzet te komen tegen de bouw. 'Samen sta je sterker.' De Pvv zegt ook steun toe aan het burgerinitiatief dat ontstaat: Sieradenbuurt zegt MoskNee. Een van de leden van dit initiatief, Ruud van Dijk, doet op Omroep Flevoland het woord: 'Wij wonen in Nederland en wij vinden dit uitzicht gewoon niet mooi. Het burgerinitiatief start ook een kort geding tegen de bouw. Hun bezwaren worden door de rechter niet ontvankelijk verklaard omdat ze te ver weg van de moskee wonen om er last van te kunnen hebben. De moskee wordt van de Sieradenbuurt gescheiden door een viaduct. Ook de minaretten zijn vanachter die verhoging nauwelijks zichtbaar.
    Met het kort geding lijkt de geschiedenis tussen de moskee en de PVV klaar, tot het campagnespotje dat Geert Wilders voor de moskee opneemt en het hakenkruis dat later die zomer op de gevel wordt gespoten. Voor het laatste zijn de voorwaarden geschapen door de PVV, concludeert moskeevoorzitter Bouzerouh. Maar Idbid wil die relatie tussen de PVV en het hakenkruis niet al te stellig leggen. Daarvoor ontbreekt eenvoudigweg het harde bewijs. De leden van het actiecomitť Sieradenbuurt zegt MoskNee zijn volgens hem 'nette mensen' die hun protest keurig langs juridische weg hebben gevoerd. In die hoek moet de dader van het hakenkruis niet worden gezocht. Het probleem beperkt zich niet alleen tot de PVV, vindt Idbid. Islamofobie neemt in Nederland in zijn algemeenheid toe. Dat bleek eens te meer toen medio november de resultaten bekend werden van een steekproef dat onderzoeksbureau PanelClix onder duizend Nederlanders hield. Daaruit kwam naar voren dat meer dan de helft van de ondervraagden negatief denkt over de islam. 'Kijk hoe de islam in de media wordt afgeschilderd, zegt hij. 'Dan is het gewoon een kwestie van afwachten voordat een moskee wordt beklad of vernield.'
    Idbid wil zich niet laten definiŽren door dit soort geweld. Hij maakt de vergelijking met racisme gericht op etniciteit. De eerste keren dat je het ervaart, kun je je er nog druk over maken, daarna moet je concluderen dat het een verkwisting van tijd en moeite is om er al te lang bij stil te staan. Of deze gelatenheid er niet toe bijdraagt dat de morele verontwaardiging over geweld tegen moskeeŽn relatief gering blijft? Idbid haak zijn schouders op. Vandalisme is nu eenmaal de prijs die een moskee moet betalen voor haar aanwezigheid in Almere-Buiten. En hij legt zich erbij neer dat de andere gebedshuizen op de reli-boulevard waarschijnlijk nooit aan dit soort geweld bloot zullen staan.
    Als mensen een boeddhistische tempel zien, dan zien ze allereerst een mooi gebouw. Maar als mensen een moskee zien, een "mega-moskee", dan hebben ze daar allerlei negatieve associaties bij.'
    De reacties van de Almeerse politie en politiek deden Idbid wel deugd. Het contact met de politie was aangenaam. 'Goed constructief, vond hij ook het gesprek met de voorzitter van de Almeerse gemeenteraad, Ellentrees MŁller. Tijdens die bijeenkomst - drie maanden na het incident - is volgens Idbid ook 'een aantal onderwerpen ter sprake gekomen' die los staan van het incident met het hakenkruis. Het afgelopen jaar ontving de Ibn Al Khattab-moskee de Engelse islamgeleerde Haitham al-Haddad. De 'haatimam, zoals hij in Nederlandse media wordt omschreven, is omstreden vanwege zijn standpunten over afvalligheid en homoseksualiteit - beide zijn volgens al-Haddad in een land waar shariarecht geldt strafbaar met de dood.
|    `In de gemeenteraad hebben we besloten om tegen het moskeebestuur onze afkeur over het hakenkruis uit te spreken, zegt MŁller over het onderhoud met de Ibn Al Khattab-moskee. `Maar we hebben tijdens het gesprek ook andere gevoeligheden ter sprake gebracht. Dat konden we niet nalaten, vonden we als raad.' MŁller vindt het niet curieus om de moskee - het slachtoffer van vandalisme - tijdens de ontmoeting ook aan te spreken op zaken die los staan van het hakenkruis. 'Het bezoek van al-Haddad had natuurlijk wel effect op de Almeerse samenleving. Radicalisering speelt nu heel erg. We wilden van de moskee weten in hoŤverre dat voorkomt in Almere.
    MŁller kan zich niet vinden in de conclusie van moskeevoorzitter Bouzerouh dat de PVV en het hakenkruis onlosmakelijk verbonden zijn. `Dat is mij veel te stellig. Het kan ook gewoon vandalisme zijn.'
 
UvA-onderzoeker Ineke van der Valk herkent deze reactie. 'Politie en het lokale bestuur depolitiseren het incident regelmatig.' Zoals de burgemeester van Enkhuizen na brandstichting in de moskee (2013) laconiek zei: 'Er worden wel vaker gebouwen in de as gelegd.' Andere veelgehoorde opmerkingen zijn: 'Het is niet racistisch bedoeld, let is niet op de moskee gericht, 'het is gewoon vandalisme'. 'Dat is een ontkenning van wat er echt aan de hand is, stelt Van der Valk. Ze benadrukt het belang van groter engagement met dit probleem vanuit de politiek. Ook de politie moet volgens haar groter belang gaan hechten aan de geweldsincidenten. Uit haar onderzoek blijkt dat ruim tachtig procent van de moskeeŽn die sinds 2005 te maken hebben gehad met agressie, wel aangifte deed. `Een hoog meldingspercentage', vindt Van der Valk. 'Meer dan ik had verwacht: De vraag is wat ermee gebeurt. Ruim de helft van de bestuurders was niet tevreden met het resultaat: de politie deed niets met de melding, leek niet geÔnteresseerd, het duurde te lang voordat de politie iets deed of de daders zijn niet gepakt. En zelden worden daders door het Openbaar Ministerie strafrechtelijk vervolgd.

ER BESTAAT EEN GROTE kloof tussen het aantal aangiftes van discriminatie bij de politie en het aantal zaken dat uiteindelijk bij het OM terechtkomt en dat vervolgens wordt veroordeeld, zo blijkt ook uit de 'Voortgangsbrief discriminatie' die 17 december naar de Tweede Kamer wordt gestuurd door de ministers Asscher, Plasterk, Bussemaker en Opsteken. In 2013 registreerde de politie in totaal 3614 discriminatoire incidenten, hiervan werden er in datzelfde jaar door het
Openbaar Ministerie slechts 88 strafrechtelijk vervolgd. Van deze 3614 incidenten hebben er volgens de laatste cijfers uit de Poldis-rapportage 150 betrekking op moslimdiscriminatie. Daarvan is geen enkele aangifte, aldus de voortgangsbrief, het OM 'ingestroomd.
    Volgens S1eyman Celik (47), voorzitter van de Turkse Kuba-moskee in IJmuiden, heeft vrijwel elke moskee met geweld te maken. Laatst ook weer in Hoorn, waar een molotovcocktail naar binnen is gegooid en brand uitbrak. Hij weet dat sommige moskeeŽn nog steeds geen aangifte doen, bang dat aangifte juist mensen op ideeŽn brengt. 'Maar wij hebben nu het protocol dat we altijd aangifte doen, van zowel grote als kleine incidenten.'
    De Kuba-moskee in IJmuiden heeft het allemaal meegemaakt; de eerste keer vlogen er bakstenen naar binnen, de volgende keer stoeptegels, daarna een houten paal, vervolgens molotov-cocktails. Toen een groep vrouwen tijdens de ramadan de moskee verliet na een gebedsdienst gooiden jongens vanuit een rijdende auto bierblikjes en riepen racistische leuzen naar hen. Ook bekogelen met rotte eieren, plassen tegen de muur, bekladding, brandstichting kwamen voor. Zo'n veertig incidenten telde het moskeebestuur sinds 1993. Gemiddeld twee per jaar, maar 2014 spande de kroon, in aantal en vooral in grimmigheid. Het begon in april met rotte eieren. Dat waren ze al gewend. Toen werd het erger.
    Hij wijst naar een smalle, grijze vensterbank. Daarop was de geroosterde varkenskop neergelegd. Het was zondag 15 juni 2014, een uur of tien, op een warme zomeravond. Het was druk rondom de moskee aan de Planetenweg in IJmuiden, mannen verzamelden zich voor het avondgebed. Toch wist iemand ongezien de varkenskop daar neer te leggen. Het viel opeens een van de moskeegangers op.
    «elik, chemisch analist bij Tata Steel, begrijpt nog steeds niet waarom iemand zoiets doet. Diezelfde avond zagen een paar moskeegangers om de hoek op een open terrein een stuk of zes jongens van een jaar of twintig een varken roosteren aan het spit. De mannen gingen er niet op af, bang dat het uit de hand zou lopen, maar gaven het wel door aan de politie. Een van hen, een 23-jarige jongeman uit Velserbroek, bekende de volgende dag. Op initiatief van de politie en de officier van justitie vond er tussen Gelik en de jongen een 'bemiddelend' gesprek plaats. `Waarom doe je zo'n domme actie?' vroeg Gelik aan hem. 'Je weet toch dat varkens en moslims niet samengaan?' De jongen gaf geen verklaring, noemde het een misplaatste grap onder invloed van bier. Hij bood zijn excuses aan, Gelik accepteerde ze. 'Ik ga ervan uit dat hij oprecht was. Later ontdekte Gelik dat de jongen op Facebook ook `niet zo positief' was over moslims, hij noemde ze bijvoorbeeld Islamietjes' en zette er een afbeelding van mannen in een rok bij. 'Hij was dus niet zo onbevooroordeeld.
    Het moskeebestuur deed aangifte wegens belediging. Voor het Openbaar Ministerie Noord-Holland is de zaak met het gesprek 'naar tevredenheid van beiden' afgedaan. De jongen wordt niet strafrechtelijk vervolgd. 'Er was een buurtbarbecue, het was niet netjes van hem, het kan als beledigend worden ervaren, dat begrijpen we heel goed, maar er was voor ons geen aanleiding om te denken dat het tegen de moskee was gericht, verklaart Tine Zwiers, woordvoerder van het OM. 'Hij had de varkenskop net zo goed ergens anders neer kunnen leggen. Het was onder invloed van drank. Je moet het wel in proporties blijven zien.
    SŁleyman Gelik loopt in zijn nette zwarte broek met donkere trui over het gras om de kleine moskee heen. In 1993 heeft een deel van de Turkse gemeenschap in IJmuiden de Kuba-moskee laten bouwen. Het gebouw valt met een bescheiden minaret en grijze bakstenen muren niet erg op. Wel ligt hij open aan een groot grasveld, midden in een woonwijk en aan een drukke verkeersweg van IJmuiden-dorp naar IJmuiden aan Zee. «elik vertelt over de dreigbrieven die ze midden jaren negentig kregen. In de brieven, die vaak bij mensen in de buurt 'met een andere achternaam' in de brievenbus werden gedaan, stond dat 'ze' uit Nederland moesten vertrekken. Dat was in de tijd dat de Centrum Democraten opkwamen. We hielden vaak de wacht bij de moskee, omdat we bang waren dat ze hem in brand zouden steken: Aangifte deden ze niet. De brieven hebben ze ook niet bewaard. 'Toen dachten we dat het een paar kwajongens waren, ook de politie keek er toen zo naar.'
    Om de hoek wijst hij op de muur aan de voorkant van de moskee. Hier was een hakenkruis op geklad, later de tekst 'White power'. 'Rot op', stond er ook een keer. 'Moeten we nu ook, zoals sommige andere moskeeŽn al hebben gedaan, hier een stalen hek omheen zetten?' vraagt hij retorisch als hij de moskee binnenloopt. Aan de Kuba-moskee zijn zo'n duizend mensen verbonden. Iets verderop zit een Marokkaanse moskee in een oud schoolgebouw en elders in het havenstadje een Iraakse. 'We vormen een kleine moslimgemeenschap hier in IJmuiden:
    Nadat in 2001 een paar keer de ruiten van de moskee met bakstenen werden ingegooid, besloot het moskeebestuur videocamera's te plaatsen. Regelmatig deed het bestuur aangifte. Bijvoorbeeld op 5 maart 2004 nadat er 's nachts een steen door de ruit was gegooid. Schade: driehonderd euro. In het proces-verbaal van de aangifte schrijft de dienstdoende agent: 'Het gebeurt vaker dat er ramen worden vernield. Meestal gebeurt dit op zaterdagnacht, maar in dit geval dus op donderdag. Ik denk niet dat dit iets met haat of discriminatie te maken heeft. Ik denk dat dit gewoon puur verveling is waardoor dit gebeurd is door de plaatselijke jeugd.'
 
DE LAATSTE JAREN MERKT de voorzitter dat het klimaat harder wordt. Zoals het laatste incident, waar hij nog steeds angstig door is. Maandagavond 23 juni dit jaar, na de WK-wedstrijd Nederland-Chili, lopen twee blanke mannen van een jaar of dertig, veertig, over het grasveld rechtstreeks naar de moskee. Ze stappen op een paar moskeebezoekers af die buiten onder de rokersabri thee zitten te drinken en een sigaretje roken. De twee blijven staan, spreken een van de mannen aan. Alles staat op video, Gelik laat ' de beelden zien op de computer in de bestuurskamer. Dan gaat het snel. De ene, een gespierde, brede man met T-shirt en slobberige trainingsbroek, geeft een duw. Een bestuurslid van de moskee probeert tussen beiden te komen maar krijgt een klap in zijn gezicht - gebroken neus, blijkt later. Vervolgens benen de twee mannen de moskee in, in het theelokaal struint de breedgeschouderde man als een dolle stier rond, tilt een stoel boven zijn hoofd en slingert hem met kracht richting een paar moskeegangers. De andere indringer volgt zijn voorbeeld, twee vrienden van de indringers komen ook binnen. De moskeebezoekers rennen door elkaar, sommigen rennen van buiten weer naar binnen, anderen proberen de mannen te stoppen.
    SŁleyman Gelik zit op dat moment in de bestuurskamer even verderop in de moskee. Hij hoort wel mensen schreeuwen, maar denkt dat het jongeren uit de moskee zijn die naar de voetbalwedstrijd zitten te kijken. Als het erger wordt snelt hij door de gang om te kijken waar het kabaal vandaan komt. Als hij de deur van het theelokaal opent, weet hij niet wat hij ziet. 'Een forse blanke man was Hassan, een moskeebezoeker, aan het slaan. De man schreeuwt: "Ik steek de moskee in brand en schiet jullie allemaal dood.." Celik belt de politie.
    De moskee doet aangifte van bedreiging. Twee dagen later staan tot woede van Celik en de moskeebezoekers de mannen weer op straat. `De betrokkenen hebben pijn gehad, iedereen is geschrokken. Celik is er eigenlijk nog steeds boos om. 'Maar we leven in een rechtsstaat, ik moet vertrouwen hebben dat het goed komt.'
    De zaak ligt nu bij het Openbaar Ministerie en moet nog voorkomen. Het OM in Haarlem benadrukt in een persbericht dat al wel is gebleken dat de mannen 'geen racistische of terroristische motieven hadden. 'De vechtpartij begon buiten op straat en zette zich in de moskee voort, zegt OM-woordvoerder Tine Zwiers. `Dat had ook bij de buurtsuper op de hoek kunnen gebeuren.' Ook hier betrof het volgens haar geen directe actie die tegen de moskee was gericht. Wij willen voorkomen dat alles wat in de buurt van een moskee gebeurt, wordt gelieerd aan de moskee, vervolgt de woordvoerder. 'Bij de moskee in IJmuiden vindt gemiddeld ťťn keer per jaar een incident plaats, dat is bij de Albert Heijn ook zo. Wij willen ervoor waken om dit in een gebied te trekken waar het niet thuishoort. Er wordt veel geschreven over dit soort zaken, het ligt gevoelig. We kunnen ons goed voorstellen dat mensen zich beledigd of bedreigd voelen. Maar het is onze taak om het in het juiste perspectief te zien.'
    SŁleyman Celik is het er niet mee eens. 'Ze hadden het lef om het op klaarlichte dag te doen. Net als de varkenskop. Dat is nieuw. Het wordt ernstiger, de agressie wordt brutaler, gewaagder, stelt de moskeevoorzitter vast. 'MoskeeŽn zijn slecht, dat wordt zo vaak gezegd, waardoor het vanzelf doelwitten worden. Wij zijn een target door anti-islamuitspraken van sommige politici. Dat zet mensen aan tot geweld. Het geeft net dat zetje: "Nu ga ik iets doen tegen die moskee."'
    Maar moslims moeten de oorzaak, vindt de voorzitter, ook bij zichzelf zoeken. We hebben niet genoeg duidelijk kunnen maken dat de islam een vreedzaam geloof is. Mensen zien op televisie alleen de uitwassen, het is onze taak om de andere islam uit te leggen.' Dit denkt, zo blijkt uit het onderzoek van Ineke van der Valk, bijna tachtig procent van de moskeebestuurders. Ze zijn allemaal van mening dat gebrek aan kennis over de islam de belangrijkste oorzaak is van geweld tegen moskeeŽn en moslims. 'Er zijn zoveel vooroordelen over de islam, verklaart Celik. We moeten in gesprek blijven en onszelf een spiegel voorhouden.'
    Ook als op zijn uitnodiging op 12 november minister Lodewijk Asscher op bezoek komt om over de incidenten te praten, geeft Celik in zijn toespraak aan te hopen om middels de dialoog het probleem van islamofobie op te lossen. Samenwerking, daar gelooft hij in. Maar tot teleurstelling van de moskeebezoekers komt de minister niet met oplossingen. In plaats daarvan spreekt hij zijn zorgen uit over Turkse jongeren die volgens een onderzoek van Motivaction massaal IS zouden steunen.
    Ineke van der Valk knikt. Waarom begint Asscher tijdens dit bezoek over radicalisering?' zegt de UvA-onderzoeker. 'Hij zou daar komen vanwege de incidenten tegen de moskee, maar uiteindelijk heeft hij een eigen politieke agenda waarbij hij de gemeenschap op iets aanspreekt waarmee ze niets te maken hebben: Deze blaming the victim-reactie komt volgens haar vaker voor bij bestuurders, bijvoorbeeld in Maassluis. In de Yeni-moskee was brand gesticht na de moord op Van Gogh. Hierop kwam de commissaris van de koningin officieel op bezoek - de moskeebezoekers waren verheugd en hadden zich in de moskee verzameld -, maar hij zei in zijn toespraak dat dit geweld was veroorzaakt doordat ze niet voldoende integreerden. 'Heel denigrerend was dat, zegt Van der Valk. 'Die moskeevoorzitter heeft het er nog over hoe gekwetst hij zich voelde.'

ER IS OPVALLEND WEINIG maatschappelijke verontwaardiging over het groeiende aantal gewelddadige incidenten tegen moskeeŽn. In 2010 vroeg Tweede-Kamerlid Khadija Arib (PVDA) een spoeddebat aan naar aanleiding van de beschieting van een moskee in Dordrecht en een poging tot brandstichting bij een moskee in Groningen. In het debat erkent minister van Justitie Ivo Opstelten de gebrekkige registratie van geweld tegen moskeeŽn. 'Als je ťťn ding echt moet verbeteren, is het de registratie van de gebeurtenissen: Hij belooft een hardere aanpak en wil dat gemeenten alle middelen inzetten om dit soort incidenten te voorkomen. Maar zowel een betere registratie van de geweldsincidenten als een specifieke uitwerking van zijn belofte om moskeeŽn beter te beschermen blijft uit.
    `De morele verontwaardiging die je bijvoorbeeld wel ziet als er synagogen worden aangevallen, ontbreekt als het gaat over moskeeŽn, vervolgt Van der Valk. Het lijkt sinds de PVV voor vrijwel alle politieke partijen bon ton geworden om kritiek te hebben op de islam. 'Er is zo'n verstrekkend anti-islamklimaat dat mensen dit blijkbaar eerder accepteren.'
    Afgelopen november pleitte Tweede-Kamer-lid Ahmed Marcouch - net als in 2010 iemand uit de PVDA met een islamitische achtergrond - voor aparte registratie van islamofobie, net zoals dat met antisemitisme en homofobie nu al gebeurt. Hij herhaalde dit in de uitzending van Reporter Radio van 14 december. Op aangifteformulieren moet, vindt hij, standaard de mogelijkheid komen om `moslimhaat' aan te vinken. Als moskeebesturen aangifte doen, wordt dat geregistreerd als vernieling of bekladding, terwijl er alle aanleiding is om aan te nemen dat er sprake is van discriminerend geweld, zei Marcouch. Uit de voortgangsbrief van 17 december blijkt echter dat minister Opstelten niet van plan is registratie van islamofobie in te voeren.

DE ALMEERSE SAID IDBID is ambivalent over de noodzaak van een goed gedocumenteerd overzicht van het geweld en vandalisme waarmee moskeeŽn te maken krijgen. Cijfers en verhalen zouden inzichtelijk kunnen maken in hoeverre deze gebouwen slachtoffer van islamofobie zijn. Maar tegelijkertijd vraagt hij zich af of minimale aandacht voor dit soort incidenten niet de beste remedie is. Het negeren betekent ook een besparing van energie die hij veel liever in de voltooiing van de moskee steekt.
    `De moskee wordt gebouwd met geld van de islamitische gemeenschap in Almere, zegt hij. `Niet met subsidies. Als je weet dat hier, met jouw geld - ja sorry PVV - een moskee staat die de komende tweehonderd jaar blijft staan, dan mag je daar wel trots op zijn.'
    Voor SŁleyman Celik uit IJmuiden zijn de gewelddadigheden geen kwajongensstreken meer, zoals hij vroeger dacht. 'Dit geweld tegen ons is onacceptabel. Gelovigen willen hier in alle rust hun gebed doen. De godsdienstvrijheid geldt in Nederland voor iedereen. Ook voor moslims. We moeten onze standpunten naar voren laten komen en in discussie gaan. We zijn te lang stil geweest.'

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Reporter Radio (KRO/NCRV). De uitzending Islamofobie, incident of trend? (14 december) is terug te luisteren op reporterradio.kro-ncrv.nl



Foto's:
Resultaat van een molotovcocktail in de Al Qibla-moskee in Zoetermeer. De brandweer kon het vuur snel uitmaken, waardoor de schade beperkt bleef
Beeld uit het campagnespotje van de PVV voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2014


Naar Allochtonendebat, misverstanden, incidenten , Allochtonen lijst  , Allochtonen overzicht  , of site home .

 

[an error occurred while processing this directive]