De Volkskrant, -2009, .2009


ID plaats van op de geplande locatie naast het Openluchtmuseum willen zij het museum bouwen op een locatie aan de Rijn, naast de beroemde brug van Amhem. En ook de canon van Frits van Oostrom wordt wat hen betreft niet meer leidend. Het wekte de woede van onder andere de 1\veede Kamer. En even leek het alsofin Nederland niet een directie over de inhoud van het museum gaat, maar de politiek en de algemene opinie.
Kennelijk is het hele project een emotioneel onderwerp in ons land. Nederland heeft meer emotie bij het nationale verleden dan we lang wilden toegeven. Misschien verschillen we ook in dat opzicht toch niet zo veel van de ons omringende landen.
Schilp heeft enerzijds de rust en de distantie (en de zelfverzekerdheid) om zich over het gekrakeel te amuseren, maar anderzijds is hij als mediageniek man voortdurend druk bezig om de golven aan publiciteit en emotie goed te managen.

ID Leiden is de nieuwe directeur geen onbekende. Hij studeerde er vanaf1985 Wijsbegeerte en stond vanaf1987 ook ingeschreven bij Nederlandse Taal- en Letterkunde. 'Ik heb flink wat gestudeerd, maar ik heb nooit een studie afgemaakt. Ik leed aan algemene nieuwsgierigheid, die ik heb bevredigd bij uiteenlopende faculteiten. Inleiding »


boeddhisme, geweldig. Nederlands ging ik doen vanwege Frits van Oosterom, zijn nieuwe aanpak met Het woord van eer sprak mij aan. Wijsbegeerte was ook mooi. Ik heb me nooit afgevraagd wat ik ermee moest, maar ik heb zo breed mogelijk gestudeerd. Vakken als Logica en Wetenschapsfilosofie, daar heb je altijd iets aan.
Herman Philipse en Theo Oudemans waren goede professoren.
Bij Oudemans moesten we Kant lezen. Als je dat niet had gedaan, kreegje het boek naar je kop. Ik ben in 1992 uit Leiden vertrokken.
De laatste jaren dat ik er zat, heb ik me vrijwel volledig op het bestuurswerk gestort. Eerst bij Augustinus - ~oegcommissie, ontgroeningcommissie - daarna vooral bij het LUF en de universiteit. Ik was fractievoorzitter bij de Universiteitsraad en ik heb RooFS (Rooms for Foreign Students, red.) opgezet. '

Schilp groeide op in Drenthe, maar heeft een Nederlands en een Australisch paspoort. Zijn ouders emigreerdeh in de jaren vijftig naar Australie. 'Ze zochten, net als veel anderen,

'lk leed aan algemene nieuwsgierigheid die ik heb bevredigd bij uiteenlopende faculteiten'

hun geluk overzee, maar we zijn niet lang na mijn geboorte teruggekeerd naar Nederland. Ze geloofden dat een kind beter kon opgroeien in Europa dan in het vrij harde Australie. Ik denk dat ze niet hebben beseft dat er in Nederland tussen de jaren vijftig en eind jaren zestig veel was veranderd. De degelijke samenleving uit dejaren vijftigwas verdwenen:

Waren ze teleurgesteld over hun terugkeer?
'Ja, dat is wel het woord, denk ik:

Is die ervaringvanje ouders waardevol voor het ontwikkelen van het Nationaal Historisch Museum?
'Zoals mijn ouders zijn er in de loop der eeuwen heel veel mensen

vertrokken en gekomen. De Nederlanders die zijn vertrokken, hebben inderdaad een andere mening over wie en wat we zijn dan de mensen die zijn gebleven. Het naast elkaar zetten van dergelijke meningen zal zeker een ander licht op ons land werpen:

Hoe kijk jij tegen het woord "nationaal" aan? Dat woord had kortgeleden nog een controversieel kantje.
'Je kunt de geschiedenis van Nederland alleen bekijken vanuit een internationale context. Dat geldt voor ieder land. Wij zijn niet ge'isoleerd ontstaan. Dus zalje zowel emigratie als immigratie moeten behandelen. Dat legt meteen een enorm beslag op het woord "nationaal".
De uitdaging voor dit museum zit hem in de complexiteit van de drie woorden uit de naam: Nationaal Historisch Museum. Net als "nationaal" is ook het woord "historisch" een vreemd woord.
Kunje iets wat niet meer is met honderd procent zekerheid beschrijven? Wat is een historisch feit? We weten wel zeker dat wat wij nu zijn, ergens vandaan komt. Daarom kunje het verleden het best begrijpen in de context van het heden. Dan kun je het een duiding geven waar mensen nu iets mee kunnen. Je moet het verleden verbinden met iets wat de bezoeker nu wakker houdt.
Maar ook het derde woord, "museum", is problematisch. De meeste mensen denken bij dat woord aan opstellingen in gewijde zalen. Een laat negentiende-eeuws concept, een showcase voor mooie ofbijzondere spulle1jes. Het museum als beschermende laag om die spulle1jes. Maar als museum heb je een opdracht en een publiek. Media bereiken een groter publiek dan een museum, dus het is ondenkbaar dat je in de eenentwintigste eeuw een museum begint en geen televisie of telefoon gebruikt bij je manier van presenteren. Je moetje zelfs afvragen ofje niet een nieuwwoord moet gebruiken. Maar misschien kun je beter het oude woord een nieuwe lading geven:

Je hebtje tijd in Leiden ook gebruikt om bestuurservaring op te doen. Waar heb achteraf meer aan gehad, de studie of het besturen?
'Ik heb minstens zoveel tijd in bestuursfuncties gestopt als dat ik met mijn neus in de boeken zat. Soms worden er grapjes gemaakt dat ik ADHD heb, maar ik heb inderdaad wel altijd het idee dat ik veel tegelijkertijd kan doen. De meeste studenten verknoeien veel van hun tijd. Prima, maar ik kon dat niet:

Maar wat was nuttiger of vormender?
~bsoluut het bestuurswerk. Het boeken lezen houdt nooit op. Ik lees nog steeds een boek per week. Maar door het besturen heb ik


'Partijen in de 1Weede Kamer spelen hetvaak op de man.
Ik heb in Leiden wel beter leren debatteren dan date Daar was meer inteUectuele eerlijkheid en respectvoor andere meningen'

gemerkt dat je zichtbaar invloed kunt hebben, dat je de wereld kunt veranderen.
Een paar weken na de Fluwelen Revolutie (politieke omwenteling in Tsjecho-Slowakije, waar in 1989 het communistische regime zonder militair ingrijpen omver werd geworpen, red.) gingen we met de studentleden van de Universiteitsraad naar Praag, om op de Karelsuniversiteit te debatteren over een democratische opzet van het universiteitsbestuur. Die debatten zijn uiterst vormend geweest voor mij. Meer dan welk college dan ook. Ik denk daar een paar keer per jaar aan terug. Alle fundamentele vragen werden daar besproken. Moet het verplicht zijn om te stemmen voor de Universiteitsraad? Dus is stemmen een plicht of een recht?
Mijn mederaadslid professor Wim Blockmans, die nu rector is van het NIAS (Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Sciences in Wassenaar, red.), is nog altijd een goede vriend. Hij is als historicus een belangrijke counsellor voor mij:

Was 1989 belangrijk voor je?
'Jazeker. Wij gingen in Leiden naar de film van het boek van Milan Kundera: The unbearable lightness of being. We lazen Vaclav Havel. 1989 was voor mijn generatie van zeer grote invloed. Een revolutie die op intellectuele leest geschoeid was. Geen geweld, alleen ideeen. Wij konden ons goed identificeren met die revolutie.
De jaren tachtig waren heel erg oppervlakkig en '89 liet dat ziep..
Dat jaar hield ons een spiegel voor. Mensen in Praag en in Warschau waren met de wezenlijke vragen van de democratie bezig. Met vragen over staat en democratie die wij te lang als vanzelfsprekende gegevens hadden gezien.
Sommige politici willen dat het Nationaal Historisch Museum er komt omdat ze willen dat we betere burgers worden in Nederland. Anderen doen daar dan weer heel schamper over. Maar als wij kunnen bijdragen aan iets meer inzicht in datgene wat oDS bindt en wat oDS heeft gevormd, dan is dat wel mooi, dat is wel een stap voorwaarts.
Het verbaast mij dat wij niet weten waar onze onafhankelijkheid is ontstaan. Of we hier nu een traditie als die in Amerika van de 4th of July moeten starten, is de vraag, maar iets meer trots en besef zou wel mooi zijn. We weten iets van de Unie van Utrecht (1579, Nederlandse gewesten komen onder andere overeen de Spanjaarden het land uit te jagen, red.) en het Plakkaat van Verlatinghe (1581, verklaring waarin Nederlandse gewesten Filip~ n, de koning van onder andere Spanje, afzetten als hun heerser, red.). Het is van onvoorstelbaar belang dat we daar meer van

weten. Dat we niet onze eigen mythen gaan geloven, maar dat we

ons baseren op de historische werkelijkheid:

Wat voor my then moeten we niet geloven?
'Dat we zo tolerant waren, dat we allemaal goed waren in de 1\veede Wereldoorlog. Maar we waren wel een opstandig vol~e dat als totale underdog los wist te komen van Filips n, op dat moment de machtigste vorst ter wereld. Die opstand is eeuwen later in Amerika nog als voorbeeld gebruikt. Dat is een prestatie van formaat en daar mogen we het best vaker over hebben:

Nu heeft inderdaad langzamerhand iedereen het erover. Heeft hetje verbaasd dat ook de Kamer denkt te moeten meepraten over de inhoud en de locatie van het museum?
'Dat geeft het belang aan. Ik ben blij met alle aandacht voor het museum. Maar een land waar de politiek zich met de inhoud van de kunst en de cultuur bemoeit, verkwanselt belangrijke verworvenheden. In Nederland vinden wij het belangrijk dat de politiek de fondsen ter beschikking stelt zonder zich met de inhoud te bemoeien. .
Men debatteert graag over de koers en de inhoud van het museum. Maar dat wil ik dan wel doen in het museum en met het museum en niet op de vloer van de Kamer. Er zijn Kamerleden die bellen en met mij van gedachten willen wisselen over het museum.
Dat getuigt van groot verantwoordelijkheidsgevoel. Maar het is anders als de Kamer zich collectief uitspreekt over de inhoud van het museum. Dat kan niet en dat mag niet:

Bemoeit minister Plasterk zich met de inhoud?
'Hij probeert ons nooit in een bepaalde richting te duwen. Hij denkt mee, zoals een goede sponsor meedenkt, zonder zijn wil op te leggen. Soms zitten we tot's avonds laat te praten. Soms bellen we. Hij was echt not amused toen hij van de nieuwe locatie hoorde, maar hij begrijpt de governance in Nederland en laat duidelijk blijken dat het onze beslissing moet zijn:

Hadje niet liever een andere locatie danArnhem gehad?
Amsterdam of Den Haag ligt toch meer voor de hand?
'Als ik Arnhem geen goeie plek had gevonden, dan had ik de baan niet moeten aannemen. Ik ben 1 oktober vorigjaar begonnen en toen lag de stad al vast. Het museum is goed voor Arnhem en dat is goed voor Nederland:

Maar jullie blijven erbij dat het museum bij de brug komt en niet naast het Openluchtmuseum?


'Het woord "histonsch" is een vreemd woord. Kunje iets wat niet meer is met honderd procent zekerheid beschrijven?
Watis een historischfeit?'

'De locatie bij de brug heeft financiiHe voordelen en we zijn een stuk sneller open. Maar belangrijker is dat die plaats beter is voor een museum dat over Nederland gaat. Het ligt aan de Rijn, de levensader van het land, de noordelijkste grens van het Romeinse Rijk. Aan het water, en water is belangrijker voor ons land dan bos.
Bovendien is die brug een symbool van de Slag om Arnhem en van de rol die het toeval in de geschiedenis speelt. Als er niet net een SS- Pantser divisie bij Arnhem vakantie had gehouden, dan was de hele operatie gelukt, dan was Berlijn eenjaar eerder gevallen en dan had het IJzeren Gordijn anders gehangen.
Maar ik moet eerlijk zeggen dat als er geen problemen waren geweest met de bouw op die oude locatie, dan was het museum gewoon daar gekomen. Maar we moeten er wel voor zorgen dat het museum ook binnen een enigszins redelijke termijn open gaat:

Er wordt wel veel op de man gespeeld in het debat. J7erbaast je dat?
'Nee, Valentijn Byvanck en ik hebben allebei een groot deel van ons leven in het buitenland doorgebracht. Kosmopolieten zijn in dit tijdsgewricht niet de meest populaire soort. Maar schelden doet geen pijn:

Het raaktje niet?
'Nee, ik lig er niet wakker van. Maar ik weet dat mijn moeder er wel van wakker ligt en dat is minder leuk. Ik ben soms boos over wat wij naar ons hoofd krijgen; yuppen, modepoppen. Maar dit gaat over belangrijker zaken dan mijn ego:

Waarover dan?
'Wij zijn in Nederland nog nooit zo intensiefbezig geweest met wie we zijn en met wat we zijn. Dat maakt enorm veel emoties los. Maar daar moeten we doorheen en we moeten eens goed naar onszelfkijken. We oordelen in Nederland graag over anderen, maar ondertussen gedragen we onszelf vaak onbehoorlijk. Het verbaast me dat sommige politieke partijen die voortdurend roe pen dat beslissingen niet in achterkamertjes moeten worden genomen, zo onbehoorlijk op onze voorstellen reageerden. Die voorstellen hebben.we open bloot als discussiestuk gepresenteerd. Daar wordt dan niet inhoudelijk op gereageerd, maar ze spelen het vaak op de man. Ik heb in Leiden wel beter leren debatteren dan dat. Daar was meer intellectuele eerlijkheid en respect voor andere meningen en voor de toon van het debat. Nederland is een land dat op het punt van intellectuele eerlijkheid niet erg goed scoort: ~

CV

ERIK SCHILP (1967) studeerde Wijsbegeerte en Nederlandse Taal- en letterkunde in leiden. Na zijn studie werkt hij als senior marketing manager in londen en richt hij eigen bedrijven op in Engeland en Spanje. Bij zijn terugkeer naar Nederland in 2003 wordt hij directeur van het Diaghilev Festival in Groningen en consultant voor het Muziektheater in Amsterdam. In 2006 wordt hij directeur van het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. In 2008 stapt hij over naar het Nationaal Historisch Museum in Arnhem, waar hij op 1 oktober wordt benoemd tot algemeen directeur.
 

‘Je mOet
Het
verleden
verBinden
met iets
wat de
BezOeKer
nu waKKer
HOudt’
Erik Schilp, de nieuwe algemeen
directeur van het nationaal historisch
museum, is voortdurend in het nieuws.
hij en zijn mededirecteur valentijn
Byvanck hadden het lef om, meteen na
hun benoeming, de plannen voor het
museum radicaal om te gooien.
teKst: YOeri alBrecHt Beeld: edwin walviscH
in plaats van op de geplande locatie naast het
Openluchtmuseum willen zij het museum bouwen op een locatie
aan de rijn, naast de beroemde brug van arnhem. en ook de canon
van Frits van Oostrom wordt wat hen betreft niet meer leidend. Het
wekte de woede van onder andere de tweede Kamer. en even leek
het alsof in nederland niet een directie over de inhoud van het
museum gaat, maar de politiek en de algemene opinie.
Kennelijk is het hele project een emotioneel onderwerp in ons
land. nederland heeft meer emotie bij het nationale verleden dan
we lang wilden toegeven. misschien verschillen we ook in dat
opzicht toch niet zo veel van de ons omringende landen.
schilp heeft enerzijds de rust en de distantie (en de
zelfverzekerdheid) om zich over het gekrakeel te amuseren, maar
anderzijds is hij als mediageniek man voortdurend druk bezig om
de golven aan publiciteit en emotie goed te managen.
in leiden is de nieuwe directeur geen
onbekende. Hij studeerde er vanaf 1985 wijsbegeerte en
stond vanaf 1987 ook ingeschreven bij nederlandse taal- en
letterkunde. ‘ik heb flink wat gestudeerd, maar ik heb nooit een
studie afgemaakt. ik leed aan algemene nieuwsgierigheid, die ik
heb bevredigd bij uiteenlopende faculteiten. inleiding


8 lEidraad
boeddhisme, geweldig. nederlands ging ik doen vanwege Frits van
Oosterom, zijn nieuwe aanpak met Het woord van eer sprak mij
aan. wijsbegeerte was ook mooi. ik heb me nooit afgevraagd wat ik
ermee moest, maar ik heb zo breed mogelijk gestudeerd. vakken als
logica en wetenschapsfilosofie, daar heb je altijd iets aan.
Herman Philipse en theo Oudemans waren goede professoren.
Bij Oudemans moesten we Kant lezen. als je dat niet had gedaan,
kreeg je het boek naar je kop. ik ben in 1992 uit leiden vertrokken.
de laatste jaren dat ik er zat, heb ik me vrijwel volledig op het
bestuurswerk gestort. eerst bij augustinus – kroegcommissie,
ontgroeningcommissie – daarna vooral bij het luF en de
universiteit. ik was fractievoorzitter bij de universiteitsraad en ik
heb rooFs (rooms for Foreign students, red.) opgezet. ’
schilp groeide op in drenthe, maar heeft een
nederlands én een australisch paspoort. zijn ouders emigreerden
in de jaren vijftig naar australië. ‘ze zochten, net als veel anderen,
hun geluk overzee, maar we zijn niet lang na mijn geboorte
teruggekeerd naar nederland. ze geloofden dat een kind beter kon
opgroeien in europa dan in het vrij harde australië. ik denk dat ze
niet hebben beseft dat er in nederland tussen de jaren vijftig en
eind jaren zestig veel was veranderd. de degelijke samenleving uit
de jaren vijftig was verdwenen.’
Waren ze teleurgesteld over hun terugkeer?
‘Ja, dat is wel het woord, denk ik.’
Is die ervaring van je ouders waardevol voor het ontwikkelen
van het Nationaal Historisch Museum?
‘zoals mijn ouders zijn er in de loop der eeuwen heel veel mensen
vertrokken en gekomen. de nederlanders die zijn vertrokken,
hebben inderdaad een andere mening over wie en wat we zijn dan
de mensen die zijn gebleven. Het naast elkaar zetten van dergelijke
meningen zal zeker een ander licht op ons land werpen.’
Hoe kijk jij tegen het woord “nationaal” aan? Dat woord had
kortgeleden nog een controversieel kantje.
‘Je kunt de geschiedenis van nederland alleen bekijken vanuit een
internationale context. dat geldt voor ieder land. wij zijn niet
geïsoleerd ontstaan. dus zal je zowel emigratie als immigratie
moeten behandelen. dat legt meteen een enorm beslag op het
woord “nationaal”.
de uitdaging voor dit museum zit hem in de complexiteit van
de drie woorden uit de naam: nationaal Historisch museum. net
als “nationaal” is ook het woord “historisch” een vreemd woord.
Kun je iets wat niet meer is met honderd procent zekerheid
beschrijven? wat is een historisch feit? we weten wel zeker dat wat
wij nu zijn, ergens vandaan komt. daarom kun je het verleden het
best begrijpen in de context van het heden. dan kun je het een
duiding geven waar mensen nu iets mee kunnen. Je moet het
verleden verbinden met iets wat de bezoeker nu wakker houdt.
maar ook het derde woord, “museum”, is problematisch. de
meeste mensen denken bij dat woord aan opstellingen in gewijde
zalen. een laat negentiende-eeuws concept, een showcase voor
mooie of bijzondere spulletjes. Het museum als beschermende laag
om die spulletjes. maar als museum heb je een opdracht en een
publiek. media bereiken een groter publiek dan een museum, dus
het is ondenkbaar dat je in de eenentwintigste eeuw een museum
begint en geen televisie of telefoon gebruikt bij je manier van
presenteren. Je moet je zelfs afvragen of je niet een nieuw woord
moet gebruiken. maar misschien kun je beter het oude woord een
nieuwe lading geven.’
Je hebt je tijd in Leiden ook gebruikt om bestuurservaring
op te doen. Waar heb achteraf meer aan gehad, de studie of
het besturen?
‘ik heb minstens zoveel tijd in bestuursfuncties gestopt als dat ik
met mijn neus in de boeken zat. soms worden er grapjes gemaakt
dat ik adHd heb, maar ik heb inderdaad wel altijd het idee dat ik
veel tegelijkertijd kan doen. de meeste studenten verknoeien veel
van hun tijd. Prima, maar ik kon dat niet.’
Maar wat was nuttiger of vormender?
‘absoluut het bestuurswerk. Het boeken lezen houdt nooit op. ik
lees nog steeds een boek per week. maar door het besturen heb ik
gemerkt dat je zichtbaar invloed kunt hebben, dat je de wereld
kunt veranderen.
een paar weken na de Fluwelen revolutie (politieke
omwenteling in tsjecho-slowakije, waar in 1989 het
communistische regime zonder militair ingrijpen omver werd
geworpen, red.) gingen we met de studentleden van de
universiteitsraad naar Praag, om op de Karelsuniversiteit te
debatteren over een democratische opzet van het universiteits-
bestuur. die debatten zijn uiterst vormend geweest voor mij. meer
dan welk college dan ook. ik denk daar een paar keer per jaar aan
terug. alle fundamentele vragen werden daar besproken. moet het
verplicht zijn om te stemmen voor de universiteitsraad? dus is
stemmen een plicht of een recht?
mijn mederaadslid professor wim Blockmans, die nu rector is
van het nias (netherlands institute for advanced study in the
Humanities and social sciences in wassenaar, red.), is nog altijd
een goede vriend. Hij is als historicus een belangrijke counsellor
voor mij.’
Was 1989 belangrijk voor je?
‘Jazeker. wij gingen in leiden naar de film van het boek van milan
Kundera: The unbearable lightness of being. we lazen vaclav
Havel. 1989 was voor mijn generatie van zeer grote invloed. een
revolutie die op intellectuele leest geschoeid was. geen geweld,
alleen ideeën. wij konden ons goed identificeren met die revolutie.
de jaren tachtig waren heel erg oppervlakkig en ’89 liet dat zien.
dat jaar hield ons een spiegel voor. mensen in Praag en in
warschau waren met de wezenlijke vragen van de democratie
bezig. met vragen over staat en democratie die wij te lang als
vanzelfsprekende gegevens hadden gezien.
sommige politici willen dat het nationaal Historisch museum
er komt omdat ze willen dat we betere burgers worden in
nederland. anderen doen daar dan weer heel schamper over. maar
als wij kunnen bijdragen aan iets meer inzicht in datgene wat ons
bindt en wat ons heeft gevormd, dan is dat wel mooi, dat is wel een
stap voorwaarts.
Het verbaast mij dat wij niet weten waar onze onafhankelijkheid
is ontstaan. Of we hier nu een traditie als die in amerika van
de 4th of July moeten starten, is de vraag, maar iets meer trots en
besef zou wel mooi zijn. we weten iets van de unie van utrecht
(1579, nederlandse gewesten komen onder andere overeen de
spanjaarden het land uit te jagen, red.) en het Plakkaat van
verlatinghe (1581, verklaring waarin nederlandse gewesten Filips
ii, de koning van onder andere spanje, afzetten als hun heerser,
‘ Ik leed aan algemene nieuwsgierigheid
die ik heb bevredigd bij uiteenlopende
faculteiten’
‘ Partijen in de Tweede Kamer spelen het vaak op de man.
Ik heb in Leiden wel beter leren debatteren dan dat.
Daar was meer intellectuele eerlijkheid en respect voor andere meningen’



gemerkt dat je zichtbaar invloed kunt hebben, dat je de wereld
kunt veranderen.
een paar weken na de Fluwelen revolutie (politieke
omwenteling in tsjecho-slowakije, waar in 1989 het
communistische regime zonder militair ingrijpen omver werd
geworpen, red.) gingen we met de studentleden van de
universiteitsraad naar Praag, om op de Karelsuniversiteit te
debatteren over een democratische opzet van het universiteits-
bestuur. die debatten zijn uiterst vormend geweest voor mij. meer
dan welk college dan ook. ik denk daar een paar keer per jaar aan
terug. alle fundamentele vragen werden daar besproken. moet het
verplicht zijn om te stemmen voor de universiteitsraad? dus is
stemmen een plicht of een recht?
mijn mederaadslid professor wim Blockmans, die nu rector is
van het nias (netherlands institute for advanced study in the
Humanities and social sciences in wassenaar, red.), is nog altijd
een goede vriend. Hij is als historicus een belangrijke counsellor
voor mij.’
Was 1989 belangrijk voor je?
‘Jazeker. wij gingen in leiden naar de film van het boek van milan
Kundera: The unbearable lightness of being. we lazen vaclav
Havel. 1989 was voor mijn generatie van zeer grote invloed. een
revolutie die op intellectuele leest geschoeid was. geen geweld,
alleen ideeën. wij konden ons goed identificeren met die revolutie.
de jaren tachtig waren heel erg oppervlakkig en ’89 liet dat zien.
dat jaar hield ons een spiegel voor. mensen in Praag en in
warschau waren met de wezenlijke vragen van de democratie
bezig. met vragen over staat en democratie die wij te lang als
vanzelfsprekende gegevens hadden gezien.
sommige politici willen dat het nationaal Historisch museum
er komt omdat ze willen dat we betere burgers worden in
nederland. anderen doen daar dan weer heel schamper over. maar
als wij kunnen bijdragen aan iets meer inzicht in datgene wat ons
bindt en wat ons heeft gevormd, dan is dat wel mooi, dat is wel een
stap voorwaarts.
Het verbaast mij dat wij niet weten waar onze onafhankelijkheid
is ontstaan. Of we hier nu een traditie als die in amerika van
de 4th of July moeten starten, is de vraag, maar iets meer trots en
besef zou wel mooi zijn. we weten iets van de unie van utrecht
(1579, nederlandse gewesten komen onder andere overeen de
spanjaarden het land uit te jagen, red.) en het Plakkaat van
verlatinghe (1581, verklaring waarin nederlandse gewesten Filips
ii, de koning van onder andere spanje, afzetten als hun heerser,
red.). Het is van onvoorstelbaar belang dat we daar meer van
weten. dat we niet onze eigen mythen gaan geloven, maar dat we
ons baseren op de historische werkelijkheid.’
Wat voor mythen moeten we niet geloven?
‘dat we zo tolerant waren, dat we allemaal goed waren in de
tweede wereldoorlog. maar we waren wel een opstandig volkje dat
als totale underdog los wist te komen van Filips ii, op dat moment
de machtigste vorst ter wereld. die opstand is eeuwen later in
amerika nog als voorbeeld gebruikt. dat is een prestatie van
formaat en daar mogen we het best vaker over hebben.’
Nu heeft inderdaad langzamerhand iedereen het erover.
Heeft het je verbaasd dat ook de Kamer denkt te moeten
meepraten over de inhoud en de locatie van het museum?
‘dat geeft het belang aan. ik ben blij met alle aandacht voor het
museum. maar een land waar de politiek zich met de inhoud van
de kunst en de cultuur bemoeit, verkwanselt belangrijke
verworvenheden. in nederland vinden wij het belangrijk dat de
politiek de fondsen ter beschikking stelt zonder zich met de
inhoud te bemoeien.
men debatteert graag over de koers en de inhoud van het
museum. maar dat wil ik dan wel doen ín het museum en mét het
museum en niet op de vloer van de Kamer. er zijn Kamerleden die
bellen en met mij van gedachten willen wisselen over het museum.
dat getuigt van groot verantwoordelijkheidsgevoel. maar het is
anders als de Kamer zich collectief uitspreekt over de inhoud van
het museum. dat kan niet en dat mag niet.’
Bemoeit minister Plasterk zich met de inhoud?
‘Hij probeert ons nooit in een bepaalde richting te duwen. Hij
denkt mee, zoals een goede sponsor meedenkt, zonder zijn wil op
te leggen. soms zitten we tot ’s avonds laat te praten. soms bellen
we. Hij was echt not amused toen hij van de nieuwe locatie hoorde,
maar hij begrijpt de governance in nederland en laat duidelijk
blijken dat het onze beslissing moet zijn.’
Had je niet liever een andere locatie dan Arnhem gehad?
Amsterdam of Den Haag ligt toch meer voor de hand?
‘als ik arnhem geen goeie plek had gevonden, dan had ik de baan
niet moeten aannemen. ik ben 1 oktober vorig jaar begonnen en
toen lag de stad al vast. Het museum is goed voor arnhem en dat is
goed voor nederland.’
Maar jullie blijven erbij dat het museum bij de brug komt en
niet naast het Openluchtmuseum?
‘ Partijen in de Tweede Kamer spelen het vaak op de man.
Ik heb in Leiden wel beter leren debatteren dan dat.
Daar was meer intellectuele eerlijkheid en respect voor andere meningen’


Terug naar   , lijst , overzicht   , of naar site home . (volledig artikel hier uitleg of detail )

uitleg of detail
 

[an error occurred while processing this directive]