De Volkskrant, 28-11-2016, column door René Cuperus, cultuurhistoricus 18 jun.2014

Wilders-proces is spelen met vuur

Tussentitel: Wilders dreigt monsters wakker te kussen die hij niet kan bedwingen

Het Wilders-proces: hoe langer je erover nadenkt, hoe naargeestiger het wordt. Het is nogal wat waar het OM aan begonnen is. Je zult in een land maar de oppositieleider, de grote uitdager van het Establishment, en ook nog eens de enige in het buitenland bekende Nederlandse politicus, voor de rechter dagen. In andere landen zou je dat niet vertrouwd hebben. Zou je dat geen zuivere koffie vinden. Net zoals we het niet zouden vertrouwen wanneer Donald Trump Hillary Clinton alsnog voor het gerecht zou brengen. Of Erdogan zijn politieke rivaal Gülen. In rijpe, volwassen democratieën blijven onderlinge politieke strijd en juridische processen liefst zo ver mogelijk van elkaar gescheiden.

Het OM speelt dan ook met vuur. Het heeft een grote verantwoordelijkheid op zich genomen. Het proces is juridisch misschien verdedigbaar, maar politiek-maatschappelijk is het drijfzand. Zeker na het gedoe rond het eerdere Wilders-proces, waarin de magistratuur er niet bepaald goed vanaf kwam. Men werd gepiepeld en gewraakt door Moszkowicz en Wilders. Het uiteindelijke resultaat: gezichts- en gezagsverlies voor de Nederlandse rechtstaat.

Het is zeer de vraag of dit tweede Wilders-proces een volksopvoedende les over de Nederlandse democratische rechtstaat gaat opleveren. Dan moet het OM deze zaak sowieso winnen. Anders lijdt de magistratuur opnieuw gezichtsverlies en zullen de spelregels en begrenzingen in de rechtstaat voor burgers eerder diffuser zijn geworden.

Het OM zegt 'met volle overtuiging' de Minder Marokkanen-speech aan de rechter voor te hebben gelegd. Het heeft vervolgens wel 188 pagina's requisitoir nodig om die verkiezingsslogan strafbaar te stellen als 'groepsbelediging en aanzetten tot haat en discriminatie'. Hoe eenduidig is dit meningsvrijheid-delict dan helemaal? Geen burger snapt waarom een anti-grondwettelijk pleidooi voor een Koranverbod niet strafbaar is, maar deze uitspraak wel, en soortgelijke uitspraken van andere politici dan weer niet.

Maar ook Wilders speelt met vuur. Zijn opstelling in de rechtbank tart elke karikatuur uit het Handboek Populisme. Als 'verkozene' speelt hij de belichaming van het door de elite verraden volk. Alsof er een één en ondeelbaar volk zou zijn, wiens unisono stem vertolkt wordt door de leider. Hoe historisch troebel wil je het water hebben? Respectloos pijnigt Wilders de instituties van de rechtstaat. Rechters en OM wordt gewaarschuwd geen 'volksverrader' te zijn. Wilders dreigt hier anti-democratische monsters wakker te kussen, die hij zelf niet meer kan beheersen.

Bij het proces zie ik weinig terug van de context van maart 2014, toen die 'Minder, minder, minder'-uitspraak gedaan werd. Ik herinner me dat die een schokgolf veroorzaakte. Juist omdat er een Bierkeller-achtige omgeving was met massahysterisch gescandeer. Veel PVV-ers zelf vonden dat hier een grens was overschreden. Politiek-maatschappelijk ontstond er een 'We got him'-stemming. Van kerken tot media.

Maar die stemming werd niet veel later de kop ingedrukt door een tragische roofoverval op een juweliersechtpaar in Deurne, waarbij twee daders - Marokkaanse Nederlanders - om het leven kwamen. Het weldegelijk bestaande Nederlandse Marrokkanen-probleem (een klein deel van die gemeenschap veroorzaakt buitensporig veel maatschappelijke overlast: de zelfstigmatiserende Opsporing Verzocht-factor) ontregelde zo de aanval op Wilders, zoals zijn beveiligingssituatie hem legitimiteit verschaft om te spreken over het gevaar van de radicale islam.

Wilders bestrijden is dan ook vooral de oorzaken van Wilders bestrijden. Dat wordt met de dag moeilijker, want op sociale media voel je sinds Brexit en Trump het momentum voor de PVV groeien. Het proces lijkt niet te deren. Vrijspraak of veroordeling: het is een win-win-situatie. De schreeuwende behoefte het establishment een boze middenvinger te tonen, om met 'de elite' af te rekenen, grijpt hard om zich heen. Alles beter dan de status quo. En daarbij is men niet kieskeurig. Zie Trump en Brexit.

Verkiezingen lijken alleen nog tussen centrum-rechts en rechtspopulisme te gaan. Neem Frankrijk en Duitsland. Hier dreigt hetzelfde. Links Nederland staat erbij en kijkt ernaar. Er is op links geen uitdager van de status quo. Niets Bernie Sanders of Corbyn-achtigs. Niet eerder heeft Links-Progressief Nederland er zo gemarginaliseerd voor gestaan als nu. Het heeft nog vier maanden om met een list te komen. Een list tegen de status quo.


Web:
Het Wilders-proces is spelen met vuur
TT:
Respectloos pijnigt Wilders de instituties van de rechtstaat
Veel PVV-ers zelf vonden dat hier een grens was overschreden
Links-Progressief Nederland staat erbij en kijkt ernaar




 


IRP: 


Naar Onderwijsbeleid, lijst , Rijnlands beleid , Rijnlands beleid, overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]