De Volkskrant, 12-03-2016, colum door Jonathan van het Reve .2011

Drie neutrale rechters

Tussentitel: Geen mens is volledig neutraal en alle rechters zijn mensen

Kent u Hendrik Steenhuis, Elianne van Rens en Sijbrand Krans? Ik ook niet, maar ze zijn heel belangrijk.

Vanaf volgende week gaan deze drie rechters namelijk bepalen of Geert Wilders straf krijgt voor zijn uitspraken over 'minder Marokkanen'. Ze hebben wat extra mediatraining gehad, zo maakte de Haagse rechtbank bekend, en van alledrie is ons verzekerd dat zij nooit, maar dan ook nooit lid zijn geweest van een politieke partij.

Dat lijkt een logisch uitgangspunt. Wilders is namelijk politicus en staat ook nog eens terecht voor het uiten van zijn mening. Een rechter die lid is van D66 steunt als privépersoon de felste anti-Wilderspartij - dat zou je best een schijn van partijdigheid kunnen noemen. Toch stuit het sommigen tegen de borst dat speciaal voor dit proces 'neutrale' rechters zijn geselecteerd: ieder mens heeft wel een mening over iets, maar een rechter zet persoonlijke opvattingen juist professioneel opzij.

Ook dat klinkt goed. Juist door nu zo nadrukkelijk voor niet-politieke rechters te kiezen, lijkt het alsof er iets aan de hand is. Want als Wilders blijkbaar moet worden beschermd tegen D66-rechters, zouden Marokkaanse verdachten dan niet de garantie moeten krijgen dat hun rechter geen PVV'er is? En als we toch bezig zijn: wat stémmen die Steenhuis, Van Rens en Krans eigenlijk? GroenLinks is onacceptabel, PVV natuurlijk ook, maar welke partij is dan eigenlijk 'neutraal', qua Wilders?

Je komt er niet uit. Er is altijd wel iets in het leven van de rechter dat onbewust kan meewegen in zijn beslissing. Leeftijd, geslacht, afkomst, slaapgebrek en de vuilniswagen die vanochtend een gigantische kras op de Volvo heeft gemaakt. Geen mens is volledig neutraal en alle rechters zijn mensen. Maar wat dan nog? Als het probleem al meetbaar zou zijn, wat kun je er dan aan doen? En beschadig je het aanzien van de rechtsstaat niet door er steeds over te zeuren?

Misschien wel, maar je kunt het ook niet altijd negeren. 'Gewone' strafzaken zijn soms vreselijk complex, maar het gaat daar toch vooral om de vraag wat er precies is gebeurd. Wie gaf de eerste klap, waar kwam dat mes vandaan en deugt die getuigenverklaring wel? Een zaak als die van Wilders is heel anders. Steenhuis, Van Rens en Krans moeten straks gaan bepalen of duizenden mensen inderdaad beledigd zijn door de woorden van Wilders en of hij echt tot haat heeft aangezet.

Maar wat is 'beledigen' dan precies? En wat is 'haat'? Dat is een kwestie van smaak, overtuiging en gevoel - extreem subjectief. Hoe kan een rechter dat ooit 'neutraal' afwegen tegen het maatschappelijk belang van Wilders' vrijheid om te waarschuwen voor immigratie? Zo'n politieke beslissing overlaten aan drie rechters, hoe apolitiek ook, is vragen om problemen. De kramp van de rechtbank om opeens 'neutrale' rechters te selecteren, is vooral een teken dat politiek niet in de rechtszaal thuishoort. Helaas hebben politici ooit wetten gemaakt waardoor Steenhuis, Van Rens en Krans nu hún werk moeten doen.


Web:
Waarom zijn er opeens 'neutrale' rechters geselecteerd?
TT:
Zo'n politieke beslissing overlaten aan drie rechters, hoe apolitiek ook, is vragen om problemen




Red.: 

Naar Menswetenschappen, regels , Menswetenschappen, huidig , Wetenschap, lijst  , Wetenschap overzicht , of site home

[an error occurred while processing this directive]