De Volkskrant, 19-10-2010, van correspondent Merlijn Schoonenboom .2010

In de Berlijnse wijk Neukölln maken moslims zich zorgen over de felheid van het islamdebat

‘Je kunt ons niet meer uitvlakken’

Natuurlijk, Ibrahim Bassal (38), inwoner van de Berlijnse deelgemeente Neukölln, voelt ook angst. ‘Dat de toon extremer zal worden, zoals in Nederland, en zoals in Frankrijk met Le Pen. En wat gebeurt er dan met mijn zoon? Hij spreekt nauwelijks Arabisch, is volledig Europees. Waar moet hij dan heen?’

Maar er is ook de andere kant, zegt Bassal, één van de vier miljoen moslims in Duitsland en eigenaar van de misschien wel bekendste telecomshop van de stad: ‘Het is goed dat er nu open wordt gesproken. De politici hebben jaren niets gedaan. Ze stopten immigranten in asielzoekercentra. En nu vinden ze ineens dat iedereen perfect Duits moet kunnen.’

Bassal, die op zijn 15de uit Libanon naar Duitsland kwam, werd deze zomer een nationale beroemdheid, omdat hij bij het WK de grootste Duitse vlag van het land boven zijn winkel op de Sonnenallee had opgehangen. Hij mocht in iedere krant zeggen hoe fijn het is Duitser te zijn, en via hem werd het multiculturele sprookje bejubeld. Nu, drie maanden later, is de toon radicaal veranderd.

De multiculturele aanpak is mislukt, zei bondskanselier Angela Merkel zaterdag. Onverschillig langs elkaar heen leven volstaat anno 2010 niet meer. Haar oproep tot integratie was ongewoon scherp, en ze mengt zich ermee in het toch al stevige Duitse integratie- en islamdebat dat nu bijna twee maanden woedt.

Het begon met de publicatie van Deutschland schafft sich ab van islamcriticus Thilo Sarrazin, maar de discussie is inmiddels aan de politieke top gekomen. Met instemming onder de bevolking overigens: volgens het weekblad Focus denkt 54 procent van de Duitsers dat Turken en Arabieren meer integratieproblemen hebben dan andere immigranten. De ‘vijandigheid’ tegenover de islam zou toenemen, net als de groep Duitsers die vindt dat hun zorgen niet door de politici gehoord worden.

Op de rigoureuze omslag klinkt echter ook kritiek, onder andere van de Groenen: want is de verscherping niet een doos van Pandora, waardoor sluimerende vreemdelingenhaat opkomt?

De politicoloog Ruud Koopmans, die een onderzoeksinstituut over integratie leidt in Berlijn, ziet in de harde toon echter niet direct een slechte ontwikkeling: ‘Juist het ontkennen van problemen zou slecht zijn’, zegt hij, en wijst op andere landen, waar als reactie op politiek zwijgen protestpartijen zijn opgericht. Het zijn niet voor niets de christen-democraten die nu de harde toon aanslaan. Links van de SPD is er Die Linke gekomen, maar rechts van de CDU is er geen rechts-conservatieve partij; maar wel ‘een groot potentieel aan kiezers’.

Het is volgens hem echter een misverstand te denken dat deze debatten nieuw voor Duitsland zijn. In het buitenland wordt vaak gesuggereerd dat in de Duitse politiek door het oorlogsverleden een ‘taboe’ heerst. Maar al in de jaren tachtig en negentig was er een strikt immigratiebeleid met felle debatten, zegt hij. Juist omdat dit de afgelopen jaren milder is geworden, ‘is er een gat op rechts ontstaan’.

In de winkel van Bassal klinkt er meer bezorgdheid. Bassal ziet de verscherping van de toon dan wel als ‘partijpolitiek’, bedoeld voor ‘de mensen in Beieren die in hun dagelijks leven nooit moslims tegenkomen’. Zijn boodschap blijft echter hetzelfde als tijdens het WK: ‘Wij moslims zijn deel van Duitsland. Je kan ons niet meer uitvlakken. Natuurlijk is het moeilijker als je nieuw bent. De nieuwe generatie doet het al beter. Onze kinderen zullen dat laten zien.’

Multikulti ist gescheitert
Dat is positief gesteld, en volgens Heinz Buschkowsky, burgemeester van Neukölln, simpelweg te positief. Alweer zes jaar geleden zei Buschkowsky (SPD) precies hetzelfde als Merkel: ‘Multikulti ist gescheitert’. Hij werd er destijds om verketterd, door diezelfde politici. Nu worden zijn voorstellen landelijk bejubeld.

Volgens hem groeit in wijken als Neukölln, waar 300 duizend mensen wonen, juist het aantal ‘ouders die problemen met biologieonderwijs hebben en meisjes die jongens geen hand geven.’ Dat aantal zou op 20 tot 30 procent komen. ‘En het wordt alleen maar groter.’ ‘Politieke correctheid’, waarschuwt Buschkowsky in weekblad Stern zijn collega’s, is te vaak ‘een alibi om niets te doen’.

In Bassals zaak toont zich de diffuse realiteit vanzelf. Een 18-jarige jongen met Libanese wortels komt binnen. Hij heeft van een nationaal debat niets vernomen, en wil gewoon zijn telefoon laten maken. ‘Zie je?’, zegt Bassal onvermoeibaar optimistisch: ‘Het gaat hem gewoon om het alledaagse leven. Hij is in Duitsland geboren, in Libanon is hij zelfs nooit geweest.’ Maar zijn Duits? Nee, dat is allerminst vloeiend.

 

Tussenstuk:
Hoeveel moslims willen niet integreren?

De multiculturele aanpak is mislukt, maar Duitsland bevindt zich niet meer in de jaren 50, zegt Angela Merkel; ‘Wie ontkent dat hier inmiddels 2500 imams hun kerkdiensten houden, die houdt zichzelf voor de gek.’ De oplossing: betere integratie, in plaats van ‘langs elkaar heen te leven’.

Vier miljoen moslims wonen er inmiddels in Duitsland (82 miljoen inwoners). Juist bij de tweede en derde generatie, stelt de regering, zijn de integratieproblemen het grootst. Sinds het integratiedebat is losgekomen, worden daarom nieuwe strengere wetten voorgesteld, zoals tegen gedwongen huwelijken.

De grote vraag die nu bij de overheid wordt gesteld: hoeveel daadwerkelijke ‘integratieonwilligen’ zijn er eigenlijk? Minister van Binnenlandse Zaken De Maizière (CDU) zegt dat er ’10 hoogstens 15 procent echte weigeraars zijn’. Het ministerie zegt deze week met een onderzoek te komen.




Naar Multiculturalisme, cultuurverraad , Multiculturalisme , Allochtonen overzicht  , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]