De Volkskrant, 11-06-2014, door Ana van Es .2010

Reconstructie | FBI-onderzoek naar treinkaping bij De Punt

Hoe de FBI de mariniers van De Punt verleidde

Vandaag 37 jaar geleden bestormden militairen de gekaapte trein bij De Punt. Twee mariniers spraken er al in de zomer van 1977 over tegen een FBI-agent, met de bijnaam De Rots. Hun openhartigheid leidde destijds tot diplomatieke ophef.


Tussentitel: We schieten niet op terroristen tot tijdens een bestorming zekerheid bestaat over hun identiteit

Het begint met de uitnodiging van een held. Twee jonge Nederlandse mariniers zijn voor een militaire cursus in de Verenigde Staten als ze een verzoek krijgen van de FBI. Of ze komen lunchen. Lunchen met niemand minder dan Robert 'Bob' Taubert. Inderdaad: FBI-agent Taubert, van de afdeling 'speciale operaties'. Dit is de zomer van 1977. Voor mannen die zich bezighouden met het uitschakelen van terroristen, geldt Taubert als een levende legende.

Taubert is expert op het gebied van vuurgevechten in kleine ruimtes. Hij traint niet alleen de CIA en zwaarbewapende arrestatieteams in eigen land, maar onderhoudt steeds vaker ook contacten met elitesoldaten elders in de wereld: de Britse Special Air Service (SAS), de Duitse GSG 9 en speciale eenheden in IsraŽl.

In deze wereld van bivakmutsen, semiautomatische wapens en nietsontziende tegenstanders wordt Taubert geroemd. Hij is op zijn best als hij zelf gespuis mag uitschakelen, of dat nu drugscriminelen zijn, politieke terroristen of activistische Indianen.

Nu wil Taubert hen ontmoeten, twee kapiteins bij het Nederlandse Korps Mariniers, jongens uit de Hollandse polder. Het uitschakelen van terroristen is ook hun werkveld. Ze weten veel over de recente bestorming van een door Zuid-Molukkers gekaapte trein bij het Drentse De Punt op 11 juni 1977 door mariniers van de Nederlandse Bijzondere Bijstands Eenheid (BBE). Een van deze mariniers, zelf geen lid van de BBE, is ingezet bij de actie.

De bevrijding van intercitytrein 74 is de bloedigste antiterreuroperatie in Nederland sinds de Tweede Wereldoorlog. Acht mensen zijn doodgeschoten: zes van de negen Zuid-Molukse kapers en twee gegijzelden. Toch geldt de actie als een succes: de meeste gegijzelden komen immers levend naar buiten.

Of ze bereid zijn hierover hun 'kennis te delen', herinnert een van de mariniers zich bijna 37 jaar na dato het verzoek van de FBI. Gelijk zeggen ze: ja.

Gezicht als steen
Bob Taubert, een tanige man van tegen de veertig, heeft bij de FBI als bijnaam 'De Rots'. Een man met een gezicht als steen, omschrijft hij zichzelf later in zijn memoires Rattenkrieg! The art and science of close-quarter battle pistol. Lachen doet hij zelden. In zijn wereld valt namelijk weinig te lachen: als kind toen zijn vader hem sloeg, als marinier in Vietnam, als FBI-agent sluipend over de prairies van Zuid-Dakota, waar al twee van zijn collega's waren omgelegd door dissidente Indianen en hij de volgende kon zijn Ņ dit alles overleeft alleen een man die zijn emoties kan uitschakelen.

Een wapen in de hand en op het doel af. Bob Taubert is een harde kerel. De twee Nederlandse mariniers die hem op dinsdag 30 augustus 1977 ontmoeten in het studiecentrum van de FBI in Quantico, Virginia, zullen dat ook ontdekken.

Natuurlijk, als gasten van de FBI worden de beide jonge mariniers met alle egards ontvangen. Ze krijgen een lunch en een rondleiding door het gloednieuwe complex. Maar de FBI-agent heeft de twee mariniers niet laten komen voor de gezelligheid. Hij heeft een missie: de Nederlanders leegtrekken over - zo stelt hij later - de 'voorbeeldige antiterreuractie' waarmee de BBE de langste treinkaping in de wereldgeschiedenis beŽindigde. Zo begint een ondervraging die in Nederland zal leiden tot diplomatieke ophef.

.

Informatie delen met de FBI

De mariniers, beiden nog aan het begin van een lange militaire carriŤre, willen graag vertellen. De bevrijding van de trein, die bijna drie weken stilstond in een bocht van het spoor, is voor het Nederlandse leger de gebeurtenis van het jaar. De BBE, opgericht in 1973, staat er internationaal mee op de kaart.

Details over de aanval zullen in Nederland officieel nog jarenlang geheim zijn, maar met de Amerikaanse overheid, een trouwe bondgenoot, mogen ze alvast delen wat hen op basis van 'need to know' is verteld, denkt het tweetal.

Voordat ze in het vliegtuig stapten, onderweg naar hun cursus aan de Amphibious Warfare School in Virginia, hebben ze daarvoor toestemming gevraagd. Als er vanuit 'officiŽle instanties' zoals het Amerikaanse korps mariniers belangstelling is voor de treinkaping, mogen ze informatie delen, zeiden hun superieuren op de kazerne in Rotterdam.

Dus als de uitnodiging komt - niet van het leger, maar van opsporingsinstantie FBI - zien ze geen bezwaar. De FBI heeft 'terecht alles in het werk gesteld om op basis van onze mededelingen hun kennis te vergroten', stelt een van hen. Zelf willen ze niet ingaan op het verloop van het gesprek. Maar Taubert maakt daarvan een officieel verslag, dat bewaard is gebleven.

De eerste vragen zijn onschuldig.

Vraag: 'Beschrijf de stad Assen en andere belangrijke plaatsen in de omgeving van de trein.'

Antwoord: 'Assen heeft ongeveer 60 duizend inwoners. Een stad op het platteland, vooral akkerbouw in de omgeving, ongeveer 20 minuten per trein van Groningen. (...) Trein 747 stond bij een plaats die De Punt heet, oftewel 'The Point', waar alleen een paar huizen en boerderijen staan.'

Taubert is als FBI-agent ervaren genoeg om eerst te informeren naar gegevens die al bekend zijn. Dat die trein gekaapt is bij het Hollandse gehucht 'The Point', heeft in de VS allang in alle kranten gestaan. Met deze vraag wil hij de mariniers alleen op hun praatstoel zetten.

Langzaam verschuiven zijn vragen naar details van de bestorming van intercitytrein 747 die minder algemeen bekend zijn. Hebben de mariniers tijdens de laatste oefening voor de bestorming met scherp geschoten? (Nee, dat doen ze normaal gesproken al genoeg.) Droegen ze tijdens de aanval kogelvrije vesten? (Ja, mogelijk redde dat een van hen het leven.) Nu het gesprek toch op gang komt, is de FBI-agent ook benieuwd welke bondgenoten Nederland precies hebben geholpen. 'Hebben jullie geoefend met IsraŽli's?' Nee, zeggen de mariniers.

Taubert kent zijn werkveld goed genoeg om te weten dat elitesoldaten hun tegenstander soms doden terwijl het niet nodig is. Hij herinnert zich de collega die geen handboeien meenam naar een bestorming: als je toch iedereen doodschiet, zijn boeien immers niet nodig. Hoe ging dat daar in dat Hollandse The Point, waar zes van de negen treinkapers zijn doodgeschoten, vraagt hij zich af.

Vraag: 'Wat is jullie beleid voor het gebruik van dodelijk geweld?'

Deze vraag ligt gevoelig. Over geweldgebruik in de trein heeft minister van Justitie Dries van Agt (CDA), verantwoordelijk voor de aanval, onlangs de Tweede Kamer geÔnformeerd. Dit heeft de minister gezegd: Geruchten over 'excessieve toepassing van geweld' zijn misplaatst. Mariniers hebben in de trein weliswaar geschoten op kapers, maar alleen op degenen die zich 'door middel van een vuurwapen' hebben verzet.

Tot zover de officiŽle lezing. Want de twee mariniers formuleren het anders, blijkt uit de aantekeningen van Taubert.

Antwoord: 'We schieten niet op terroristen tot tijdens een bestorming zekerheid bestaat over hun identiteit.'

In de Kamer zou dit een explosieve uitspraak zijn. De twee mariniers doen hier net alsof alleen identificatie van kapers al genoeg reden was om te schieten, ongeacht of ze zich nu met een vuurwapen hebben verzet. Maar thuis in Nederland is nog niemand van deze opmerking op de hoogte. Dit is Quantico, Virginia, en een agent met als bijnaam 'De Rots' schrijft driftig mee.

De mariniers vertellen: hoe de bestorming begon met scherpschutters, die vanaf het bos aan de oostkant de trein onder vuur namen. Bijna tegelijkertijd vlogen zes F-104-starfighters laag over de trein, hun nabranders aan, wat een oorverdovend geluid maakte. In een sloot brachten kikvorsmannen explosieven tot ontploffing. Mariniers van de BBE drongen door tot in de trein en schreeuwden met luidsprekers naar de gegijzelden dat ze moeten gaan liggen. 'In de trein ontstond een vuurgevecht en zes terroristen en twee gegijzelden zijn gedood.'

.

'Erin geluisd'

Buiten het FBI-gebouw, in de zomerhitte van Virginia, overdenken de twee mariniers wat ze hebben verteld over de bevrijding van intercitytrein 747. Dit is achteraf de inschatting van ťťn van hen: ze hebben vooral informatie gedeeld die al algemeen bekend was.

Maar als de Nederlandse marineattachť in Washington ervan hoort, schrikt hij. De FBI heeft het tweetal erin geluisd, is zijn inschatting. 'Onder het mom van een lunchuitnodiging en een rondleiding in de FBI Academy', bericht hij op dinsdag 13 september 1977 aan zijn superieuren in Nederland, zijn de twee militairen 'aan een op een verhoor gelijkend interview over de recente treinkaping onderworpen'. Voor hen was dit een 'onverwachte en minder aangename gang van zaken', stelt de marineattachť.

Hij leest het verslag van Bob Taubert, vol militaire informatie uit Nederland. Wat hij ziet, bevalt hem niet: de FBI heeft haar bevoegdheden overschreden. 'Naar het mij wil voorkomen gaan een aantal vragen verder dan voor instructieve doeleinden noodzakelijk lijkt.'

Om de zaak diplomatiek te sussen, bieden de Amerikanen excuses aan. Het gespreksverslag van de FBI wordt doorgezonden naar Den Haag. Daar verdwijnt het bijna 37 jaar lang in de kluis van het ministerie van Defensie. Het document wordt nu meegenomen in het archiefonderzoek dat de regering laat doen naar de bestorming van de trein in De Punt.

Bob Taubert is inmiddels met pensioen. Hij geldt als ťminence grise op zijn vakgebied en publiceert nog regelmatig over vuurwapengebruik door speciale eenheden. Zijn onderhoud met de twee Nederlandse militairen, schrijft hij in 1977 na klachten uit Nederland, was nooit bedoeld 'om een individu of overheid te bekritiseren of in verlegenheid te brengen.' Volgens De Rots was de vermeende ondervraging vooral 'een open gesprek'.


Tussenstuk:
OPERATIE MERCEDES

Op 11 juni 1977 maken Nederlandse militairen een einde aan de Zuid-Molukse treinkaping bij De Punt, die dan al bijna drie weken duurt.

De aanval - die plaatsvindt onder codewoord Mercedes - begint om 5.53 uur met een 'inleidende beschieting': vanuit een bosrand vuren precisieschutters duizenden kogels af op de delen van de trein waar vooral kapers zich bevinden.

De beschieting moet voorkomen dat de kapers zich verschuilen onder de gegijzelden. Vervolgens bestormen mariniers de inmiddels doorzeefde trein.

Binnen in de trein vindt een vuurgevecht plaats tussen mariniers en kapers, waarvan de details nooit zijn opgehelderd. Twee gegijzelden en zes Zuid-Molukse kapers komen hierbij om.


Red.:   Die tussentitel: hahaha, zie osama bin laden. Tussenstuk: gore insinuatie

 

Naar Cultuur, multiculturalisme, cultuurverraad , Cultuur, multiculturalisme ,  Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]